Docent Nico Jongerius is weer de baas over zijn onderwijs

Nico Jongerius, economieleraar, stuitte op zijn vorige school met zijn ideeën vaak op een dichte deur. Nu hij lesgeeft op Unic in Utrecht staan alle deuren juist wijd open. Een verademing.

Rik Kuiper
Nico Jongerius organiseert projecten die zijn eigen vak, economie, overstijgen. Beeld
Nico Jongerius organiseert projecten die zijn eigen vak, economie, overstijgen.Beeld

Een paar leuke dingen deden ze er wel, hoor, op de vorige school waar economieleraar Nico Jongerius (58) werkte. Zo speelden ze op dat categorale gymnasium een keer de Europese Unie na - compleet met landbouwspecialisten, arbeidsvraagstukken en een besluitvormende vergadering met de hele klas. Een vakoverstijgend project, helemaal in het Engels.

Maar de oudere collega's - die van zijn eigen leeftijd, zeg maar - leken het allemaal wel erg frivool te vinden. Een soort apenkooien: leuk voor de laatste les voor de vakantie, maar niet iets waar je echt wat van leert. Nee, dan bespraken ze toch liever hoofdstuk 17 paragraaf 5, gewoon in hun eigen lokaal, met de deur dicht, op het uur dat in het rooster stond.

Dat begon steeds meer te wringen. Neem die keer dat hij met de klas bij een vader van een leerling langs wilde. Die man had een paar straten verderop een restaurant en het leek Jongerius spannender om zo iemand te laten vertellen over ondernemingsplannen dan dat hij zelf een lesje zou afdraaien.

Dat ging dus haast niet door, want het stond niet in het jaarrooster dat aan het begin van het jaar was vastgesteld. Erg flexibel was de organisatie daar niet, wil hij maar zeggen.

De tentoonstelling Document Nederland, met de foto's die Carel van Hees nam het onderwerp in Rotterdam, is nog tot en met 12 juni te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam. Beeld Kaj Ek001
De tentoonstelling Document Nederland, met de foto's die Carel van Hees nam het onderwerp in Rotterdam, is nog tot en met 12 juni te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam.Beeld Kaj Ek001

Wijk observeren

Dus belde hij eens met de rector van Unic, een nieuwe middelbare school in Utrecht. Hij naderde de 50 en zag zichzelf niet nog vijftien jaar op deze manier werken. Hij geloofde dat het anders kon, dat je betere lessen kon geven als je samenwerkte.

Hij werd aangenomen en voelt zich op deze school als een vis in het water. Hier kan hij zijn eigen onderwijs vormgeven, hier kan hij met andere docenten praten over het vak. De deuren staan altijd open.

Dat levert leuke dingen op, zegt hij. Neem nou dat project in de vierde, dat hij samen met collega's van aardrijkskunde, maatschappijleer en geschiedenis heeft opgezet - naast de reguliere lessen van elk afzonderlijk vak. Moeten de leerlingen fietsen door de omringende wijken: Kanaleneiland, de Rivierenbuurt, de Dichterswijk. Daar gaan ze observeren. Wat voor indruk maakt die wijk? Wat is de sfeer?

Jelmer Evers over Nico Jongerius:

'Nico is een collega van mij bij Unic in Utrecht. We geven ook samen vakoverstijgende lessen, hij geeft economie en ik geschiedenis. Voorheen werkte hij op een traditionele school, maar hij heeft er heel bewust voor gekozen om bij ons te solliciteren, omdat hij meer wilde samenwerken. Dat kan hier. Nico is altijd overal bij: de feesten, de voorstellingen. Mensen zoals hij zijn het hart en de ziel van ons onderwijs.'

Minder voorspelbaar dan vroeger

Vervolgens gaan ze er dieper op in. Zoeken ze cijfers: wat voor mensen wonen er, hoe hoog is de arbeidsparticipatie is? Ze maken een analyse, noteren de sterkten en de zwakten van de wijk, de kansen en de bedreigingen. Daarna bedenken ze een interventie. Ze maken bijvoorbeeld een folder om vrijwilligers voor de speeltuinvereniging te werven. Of ze organiseren een voorleesmiddag.

Dat is zo leerzaam, zegt Jongerius. De leerlingen leren in zo'n realistisch project de invloed van sociaal-economische factoren op een wijk. Ze leren iets over burgerschap. En ze oefenen sociale vaardigheden, want ze moeten contact leggen met de bewoners.

En o ja, voor de docent is het dus ook fantastisch om zo'n project te draaien. Jongerius bedenkt steeds nieuwe dingen, zegt hij. Zijn baan is minder voorspelbaar dan vroeger. En hij heeft weer het idee dat hij de baas is over zijn onderwijs.

Meer over