Docent blijft geloven in basisvorming

De basisvorming is voor havo- en vwo-leerlingen te makkelijk en voor mavo- en vbo-leerlingen te moeilijk. De vrees die alom bestond toen de basisvorming in 1993 werd ingevoerd, is uitgekomen....

'Het is voor onze leerlingen vaak heel frustrerend als ze na twee jaar de eindtoets niet halen.' Dat zegt K. Luggen, directeur van de locatie Meerstroom, een onderdeel van het Utrechtse Prisma College. Op haar school zitten leerlingen voor voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo). De helft van de leerlingen is allochtoon.

'Hebben we niet gehad, mees', zeggen heel wat mavo- en vmbo-leerlingen op het Economisch Lyceum in Maarssen na de toets. 'Ach, die toets is meer voor mij bedoeld', zegt de meester dan om de pijn te verzachten. Op het Economisch Lyceum stromen leerlingen van vwo tot vmbo in de brugklas. De school is onderdeel van het Utrechtse Spectrum College. Op het Thorbecke College, onderdeel van hetzelfde Spectrum College blijkt de basisvorming voor de havo- en vwo-leerlingen juist te licht. 'Wij bieden leerlingen daarom verdiepingsstof aan, ze kunnen lessen Latijn volgen', zegt coördinator H. Stollenwerck. Het Prisma en het Spectrum vormen samen het openbaar voortgezet onderwijs in Utrecht.

Er is weinig terechtgekomen van de ambities van de basisvorming, bleek deze week uit een onderzoek van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Al is het gelukt alle leerlingen een min of meer gelijk pakket van vijftien schoolvakken aan te bieden, van het doel om de studie- en beroepskeuze uit te stellen, is geen sprake.

Luggen: 'Dat was te voorspellen. Met de invoering van de basisvorming veranderde de inhoud, maar bleef de structuur van het onderwijs hetzelfde. ' Directeur H. van Berkum van het Economisch Lyceum: 'Ouders zijn meer gericht op schooltypen die ze kennen uit hun eigen schooltijd. '

Ook het Thorbecke hield de 'dakpanstructuur' in de brugklassen aan. Kinderen met een mavo-havo-advies zitten in een andere brugklas dan kinderen met een havo-vwo-advies. Kinderen die waarschijnlijk de mavo niet halen, gaan meteen naar de Vader Rijn-lokatie voor mavo en vmbo een eind verderop. Stollenwerck: 'Bij ons kiezen mavo-kinderen al in de tweede klas hun vakkenpakket voor de derde, dus van uitstel van die keuze is nauwelijks sprake.'

Van vakkenintegratie en samenwerking tussen vakdocenten is evenmin veel terechtgekomen. 'Je kunt van leraren niet verwachten dat ze 's middags nog even samen lessen voorbereiden, ze moeten te veel lesgeven', aldus Luggen.

Ondanks de resultaten willen de docenten niet af van de basisvorming. Stollenwerck vindt de vakken techniek en verzorging een aanwinst. 'Havo- en vwo-leerlingen ervaren het als een leuke, praktische afwisseling.' Van Berkum ziet nog mogelijkheden: 'Wij gaan toch proberen de integratie van vakken te verbeteren.' Luggen vindt het grondidee van de basisvorming nog steeds 'niet slecht'.

Maar het onderwijs kan niet langer doen alsof kinderen gelijk zijn. En met eenzelfde onderwijsaanbod worden niet automatisch gelijke kansen geboden. Luggen wil daarom dat de basisvorming voortaan op twee niveaus wordt afgesloten. 'Je kunt je afvragen of een onderwijsidee uit de jaren zeventig nog geschikt is voor de jaren negentig.'

Haar collega Stollenwerck gelooft evenmin nog in de centrale regie van het onderwijs. Van hem mogen scholen onderling meer gaan verschillen. 'In de profilering van de school schuilt je kracht.'

Meer over