Dit kan ons ook gebeuren

Duitsland extreem politiek correct? Het buitenlandervraagstuk is nu zelfs inzet bij de deelstaatverkiezingen. Door Sander van Walsum..

Sander van Walsum

Op het bezoekersplatform van de Berlijnse stadsluchthaven Tempelhof laat een groep CDU-leden uit de provincie zich informeren over het verleden en de mogelijke toekomst van het vooroorlogse gebouwencomplex. Een van hen gaat gretig in op de mogelijkheid vragen te stellen. ‘Wat is dát’, vraagt hij, wijzend naar een ranke witte toren aan de rand van de landingsbaan.

‘Dat is een van de grootste moskeeën van de stad’, verklaart de gids. ‘Kon dáár maar eens een vliegtuig tegenaan botsen’, zegt de man.

Tijdens het vervolg van de rondleiding worden meer van dit soort gevatheden gedebiteerd. Deze dragen onmiskenbaar bij aan de verhoging van de stemming. ‘Wij maken ons grote zorgen over de multiculturele samenleving’, zegt een van de CDU’ers ter verklaring van de hilariteit waartoe een affiche van Turkish Airlines aanleiding geeft. ‘Gaat een van die vliegtuigen ooit nog terug naar Istanbul?’, had de gangmaker van het gezelschap gevraagd.

Stamtafel

Stamtafel
Eén ding is duidelijk: Duitsers geven nu ongeremd uiting aan hun ‘zorgen over de multiculturele samenleving’. Een jaar of vijf geleden spraken zij, buiten de stamtafel en de concerten van extreem-rechtse heavy metal-bands, met grote terughoudendheid over de samenlevingsproblemen met de bijna zeven miljoen buitenlanders in hun midden. De kranten achtten het thema alleen debatwaardig nadat in Amsterdam Theo van Gogh was vermoord en toen in Frankrijk de banlieues brandden.

Stamtafel
De omtrekkende beweging via de buurlanden leidde maar zelden tot de conclusie dat ‘ons dit ook kan overkomen’. Niet uit zorgeloosheid, want dat is een eigenschap waarmee de Duitsers niet zijn behept. Nee, de multiculturele samenleving werd niet als probleem aangemerkt, omdat daarmee de agenda van extreem-rechts zou worden gelegitimeerd. En daarvan wilde niemand worden beticht.

Stamtafel
Na een lange reeks voorvallen waarover expliciet werd bericht, is de schroom voelbaar afgenomen. Imams drongen er bij de gelovigen op aan elk contact met Duitsers – ‘stinkdieren’ – te vermijden. Een jonge Turkse vrouw die volgens haar familie als ‘een Duitse’ leefde, werd om die reden het slachtoffer van ‘eerwraak’.

Stamtafel
Tot frustratie van het Openbaar Ministerie en de publieke opinie werd alleen de minderjarige broer, die de schuld op zich had genomen, veroordeeld (tot negen jaar jeugdgevangenis). Als dank voor de bewezen diensten ontving hij meteen na de uitspraak een gouden horloge van zijn broers – de vermoedelijke hoofddaders. En zo waren er meer gevallen die de vrees wekten dat de rechtsstaat niet adequaat is toegerust voor de correctie van allochtone criminelen.

Stamtafel
Publicisten schrijven steeds onbevangener over de zwakten van de multiculturele samenleving. De sociologe Necla Kelek en de juriste Seyran Ates – die in de jaren tachtig zwaar gewond raakte bij een aanslag door nationalistische Turken – schetsen een beklemmend beeld van de botsing der culturen als alledaags Duits verschijnsel.

Stamtafel
Henryk M. Broder, een uit Polen afkomstige Jood, maant de Duitsers tot meer daadkracht en zelfbewustzijn in de hun opgedrongen confrontatie met radicale islamisten. De doelgroep laat zich met liefde door de provocateur Broder geselen. Zijn boek Hurra, wir kapitulieren! – waarin de stelling wordt betrokken dat Duitsland niet bereid is zijn culturele en maatschappelijke verworvenheden te verdedigen – was vorig jaar een fors verkoopsucces. Bij zijn spreekbeurten geven de talrijke toehoorders joelend en klappend blijk van hun instemming.

Stamtafel
Frank Schirrmacher – commentator en medeuitgever van de behoudende Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) – werpt zich op als vertolker van de zwijgende meerderheid die, zo meent hij, in eigen land door een haatdragende minderheid wordt geterroriseerd. Ter illustratie van deze these verwijst hij naar de talrijke gevallen van mishandeling waarvan ‘kutduitsers’, ‘nazi-oma’s’, ‘hangbuikzwijnen’, ‘aardappelvreters’ danwel ‘varkensvreters’ de laatste tijd het slachtoffer zijn geworden.

Stamtafel
De bevolking is, aldus Schirrmacher, zó vertrouwd geraakt met de opvatting dat alleen allochtonen het slachtoffer kunnen zijn van geweldsmisdrijven, dat er voor de vermeende jacht op Duitsers niet eens een passende delictsomschrijving bestaat. Zo kon in Berlijn de verdachte van een geval van mishandeling, een man van Turkse afkomst, niet worden vervolgd voor Volksverhetzung: opruiïng van de ene bevolkingsgroep tegen de andere (de gangbare omschrijving van geweldsdelicten die door neonazi’s worden gepleegd).

Stamtafel
In de eerste plaats heeft de dader, die tot Duitser was genaturaliseerd, dezelfde nationaliteit als het slachtoffer. In de tweede plaats is ‘Duitser’ volgens de wet geen omschrijving van een bevolkingsgroep, maar van het geheel van bevolkingsgroepen. Dit impliceert dat een Duitser niet het slachtoffer kan worden van Volksverhetzung. Het land staat, concludeert Schirrmacher, dus machteloos tegenover de ‘terroristische minderheid’ die de meerderheid de oorlog heeft verklaard. Volgens hem benadert ‘het mengsel van jeugdcriminaliteit en islamitisch fundamentalisme de destructieve kracht van de ideologieën van de 20ste eeuw’.

Stamtafel
In Duitsland geniet dit soort uitspraken nog altijd een hoge attentiewaarde. Maar ze wekken geen massale verontwaardiging meer. Schirrmacher is zich daarvan terdege bewust. Het ‘spreekverbod’ voor critici van de multiculturele samenleving is niet meer van kracht, schrijft hij tevreden.

Stamtafel
Dat was wellicht ook de reden waarom Roland Koch, de christen-democratische minister-president van Hessen het heeft aangedurfd ‘een heikel punt’ te agenderen voor de deelstaatverkiezingen van aanstaande zondag (die behalve in Hessen ook in Nedersaksen op de rol staan). Eind december was hij als kijker van de Tagesschau getuige van een voorval dat door de bewakingscamera’s van de Münchense metro was geregisteerd: een 67-jarige man werd door twee ‘mediterrane types’ – een Griek en een Turk, zo bleek later – in elkaar geslagen, nadat hij hun had gevraagd hun sigaretten te doven.

Stamtafel
Koch meende de stemming in het land te vertolken toen hij kort daarop zijn verontrusting uitsprak over het feit dat minderheden zijn oververtegenwoordigd in alle criminaliteitsstatistieken. Hij pleitte voor de instelling van opvoedingskampen en voor de berechting van jeugdige criminelen volgens het strafrecht voor volwassenen. Buitenlanders moeten, volgens Koch, naar het land van herkomst worden uitgewezen als zij een delict hebben gepleegd dat met minimaal één jaar cel wordt bestraft. Nu ligt de grens nog bij een gevangenisstraf van drie jaar.

Stamtafel
De linkse oppositiepartijen reageerden werktuigelijk met het verwijt dat Koch zich electoraal probeert te verrijken ten koste van de buitenlanders. SPD-leider Kurt Beck maakt er zelfs bezwaar tegen dat de CDU waarschuwt tegen een linkse coalitie met een verkiezingsposter waarop onder andere wordt verwezen naar Tarek Al-Wazir, de lijsttrekker van De Groenen: door diens naam in een negatieve context te plaatsen zouden xenofobe gevoelens worden gewekt.

Slachtoffers

Slachtoffers
Hoewel hij een andere partij aanhangt, haalt Arnold Mengelkoch, ‘gevolmachtigde voor migranten’ van het Berlijnse stadsdeel Neukölln, zijn schouders op over de ‘rituele verontwaardiging’ die Koch heeft gewekt. ‘Dit is een typisch Duits verschijnsel’, zegt hij berustend. ‘Veel Duitse politici ontlenen aan de nationale geschiedenis nog altijd de opdracht om buitenlanders niet als daders maar als slachtoffers te zien.’

Slachtoffers
Het college van B & W van Neukölln, aangevoerd door de strijdbare sociaal-democraat Heinz Buschkowsky, doet daar niet aan mee. ‘We doen niemand te kort als we de feiten laten spreken. En die feiten zeggen onder andere dat nog geen 3 procent van de bevolking (hij doelt op veelplegers met een Arabische achtergrond – SvW) verantwoordelijk is voor 43 procent van de misdrijven.’

Slachtoffers
Volgens de prognoses voor de verkiezingen in Hessen heeft het electoraat geen waardering voor politici die de nuchtere cijfers noemen. Het wordt onwaarschijnlijk geacht dat de CDU van Ronald Koch komende zondag haar absolute meerderheid zal weten de behouden. Mogelijk ontbreekt zelfs de grondslag voor een coalitie met de liberale FDP.

Slachtoffers
De vrije val waarin Koch volgens de opiniepeilers – tot hun eigen verrassing – is geraakt, kan erop duiden dat de kiezers de urgentie van diens ‘heikele thema’ toch niet onderschrijven (de vermaningen van Henryk M. Broder en Frank Schirrmacher ten spijt). De door opiniepeilers gesuggereerde afkeer van Koch kan ook zijn ingegeven door het feit dat Koch tijdens zijn achtjarig bewind in Hessen geen tastbare bijdrage heeft geleverd aan de oplossing van de problemen die hij nu tot inzet van de verkiezingen heeft verklaard.

Slachtoffers
Josef Joffe, co-uitgever en commentator van Die Zeit, heeft Koch en diens verkiezingsthema echter nog lang niet afgeschreven. Tegenover de opiniepeilers hebben de kiezers – geconditioneerd door het politiek-correcte dictaat van de laatste decennia – mogelijk massaal het meest wenselijke antwoord gegeven. Het zou hem niet verbazen als zij zondag, als zij het gordijn van het stemhokje achter zich hebben dichtgetrokken, Koch alsnog aan een derde verkiezingsoverwinning helpen.

Meer over