Dit is het debat na 'Parijs'

Is Frankrijk, of het Westen, nu in oorlog met jihadistisch terrorisme of is het hoogst onverstandig dat soort termen te bezigen? En moet Europa nu harder ingrijpen in de oorlog in Syrië of zich juist terugtrekken achter een hoge defensieve muur? Het debat na 'Parijs'.

Een vrouw rouwt na de aanslagen in Parijs. Beeld anp
Een vrouw rouwt na de aanslagen in Parijs.Beeld anp

Le Monde

Frankrijk is in oorlog. In oorlog met een totalitair, blind, vreselijk moordend terrorisme. Vele vragen dringen zich op. Ze zijn legitiem en verdienen een antwoord.

Dit gevecht van Parijs tegen het jihadisme stelt Franrijk bloot aan gevaar. Maar we mogen de zaken niet omkeren. De Franse overheid is in oorlog met het gewapend islamisme omdat dat laatste Franrijk tot doelwit heeft gekozen. Je moet blind of doof zijn om het discours van de Islamitische Staat, al-Qaeda en de andere islamistische bewegingen niet te lezen of te horen: een oproep tot een 'heilige oorlog' in Europa, het doden van 'ongelovigen', 'joden' en 'kruisvaarders'. Dat is geen retoriek. We moeten het 'programma' van deze regressieve ziekte van de islam op zijn woord geloven.

Wie kan met zekerheid zeker zeggen dat niets doen immuniteit zou garanderen? In dit begin van de 21ste eeuw heeft het godsdienstige, in casu islamistische fanatisme de grote totalitaire ideologieën van de 20ste eeuw vervangen. Zoals Le Monde vaak heeft geschreven, is het islamisme door zijn absolute radicaliteit een totalitarisme - de waanzinnige belofte om alle aspecten van het leven van de mens te regelen in naam van een alleenzaligmakende religie.

De 'partij van de zuiveren', om de uitdrukking van de grote politicoloog Pierre Hassner te gebruiken, heeft het op de eerste plaats op de democratieën gemunt. Het bestrijdt ons evenzeer of zelfs meer om wat wij zijn dan om wat wij wel of niet doen. Onszelf blijven is een van de voorwaarden van het succes in onze oorlog tegen dit fanatisme.

Jérôme Fenoglio, directeur van Le Monde.

Aanslagen in Parijs

Lees hier het liveblog van de Volkskrant over de aanslagen in Parijs.

Kan het bloedbad in Parijs ook in Nederland gebeuren? (+)

Zo verliep de nacht in Parijs. Lees hier de reconstructie.

Suddeutsche Zeitung

'Dit is een oorlogsdaad'. De Franse president Hollande heeft na de terroristische aanslagen naar dit vocabulaire gegrepen. Hij nam ook het woord 'genadeloos' in de mond. En volgens zijn concurrent Sarkozy is nu een 'totale oorlog' nodig. Maar ook in Duitsland gaat het sinds 11 september 2001 vaak over een 'oorlog' die gevoerd moet worden.

Ten tijde van de RAF wees de Duitse politiek het overnemen van het vocabulaire van de terroristen met hun 'oorlog tegen het systeem' strikt af. De staat beschouwde de RAF-terroristen, ondanks alle hysterie die er was, uiteindelijk toch als delinquenten, zij het van een bijzonder gevaarlijke soort.

De RAF-jaren hebben het rechts- en veiligheidsklimaat in Duitsland beslissend veranderd. Sinds de RAF is binnenlandse veiligheid een waarde geworden die niet slechts met gewone maar ook met buitengewone middelen mag worden beschermd. De Duitse herfst van 1977 was een tijd van noodwetten in een niet uitgeroepen noodtoestand. Die noodwetten bleven echter bestaan, ook toen de niet uitgeroepen noodtoestand voorbij was. Ze waren in grote haast geschreven, maar wat als quasi-noodrecht begon werd nooit meer goed geëvalueerd en werd in de loop der tijd standaard strafrecht. Net zo haastig werden na 11 september 2001 de antiterreurwetten opgesteld en aangenomen.

De Verenigde Staten hebben de oorlog als strafrechtelijk wapen al ingevoerd. De oorlog in Afghanistan was een soort vermenigvuldiging van de doodstraf - de collectieve doodstraf voor aanstichters, helpers en de helpers van helpers van de aanslagplegers. Omdat oorlog een onnauwkeurig sanctiemiddel is, raakt hij niet alleen daders en helpers maar vele anderen. De oorlog - ook de oorlog met drones - is de mondialisering van het nationale strafrecht.

'Dat is een oorlogsdaad.' De oorlogsretoriek van de Franse president is heel begrijpelijk. Maar we moeten niet vallen voor deze retoriek. In welke wereld willen we leven? In eentje waarin zelfmoordaanslagen gevolgd worden door aanslagen met drones en omgekeerd? Liever in een wereld waarin het volkenrecht wordt geacht en de wapenproductie in de ban gedaan.

Heribert Prantl

(Tekst gaat verder onder foto).

Verslagenheid in Parijs. Beeld anp
Verslagenheid in Parijs.Beeld anp

Martin Sommer

Politiek commentator, de Volkskrant:

'We moeten nooit bang zijn. Een van de belangrijkste vragen is: wat mogen we nu van onze bestuurders verwachten? Politici blijven in hun eerste reacties hangen in 'het is vreselijk' en 'we moeten tolerant' zijn.

Jesse Klaver van GroenLinks hoorde ik meteen zeggen 'dit gaat niet over religie maar over terrorisme'. Rutte had het over 'idiote barbaren' en 'griezels'.

Terwijl het natuurlijk wel over de islam gaat. Deze mensen schieten in naam van Allah anderen mensen dood. Het laat zien dat bestuurders geen antwoord hebben op wat er nu speelt. De bevolking heeft het namelijk wel over de islam. Dit gaat langzamerhand een geweldig groot probleem worden.

Je ziet het ook bij de vluchtelingen. Daar zeggen bestuurders: we begrijpen uw zorgen en uw angst. Maar wat komt er dan? Er komt niks. Wat er nu concreet moet gebeuren? De grenzen moeten bewaakt worden, en we moeten niet meer dan vijftigduizend vluchtelingen opnemen. Ik noem maar een getal. Met gezinsherenigingen komt dat aantal op honderdduizend mensen. Dat is het.

Het zal moeite genoeg kosten om die mensen te laten integreren. Natuurlijk moeten we ons best doen voor vluchtelingen, maar de burgers moeten ook weten dat dit geen open einde regeling is. Op een gegeven moment houdt het op.

Ik ben benieuwd wat er nu in Duitsland gaat gebeuren. Daar zit ook een enorme spanning waarbij dagelijks protesten tegen asielzoekerscentra zijn.

Jesse Klaver. Beeld anp
Jesse Klaver.Beeld anp

Andrew J. Bacevich

In: The Boston Globee

De Verenigde Staten en hun Europese bondgenoten, inclusief Frankrijk, staan voor een hoofdbrekend strategisch dilemma. Collectief zijn ze in langdurig conflict met islamitisch radicalisme, waarvan IS maar een manifestatie is. Vooruitzichten om via onderhandelingen dit conflict in relatief korte tijd te beëindigen lijken afwezig. Helaas geldt hetzelfde voor de vooruitzichten deze strijd te winnen.

In dit conflict lijkt het Westen meestal het voordeel te hebben van een duidelijke militaire superioriteit. Maar in de meeste gevallen is deze irrelevant gebleken. Zelfs waar militaire interventie iets wat lijkt op tactisch succes heeft gesorteerd - bijvoorbeeld het verjagen van deze of gene dictator - leidde het noch tot verzoening, noch tot vrijwillige onderwerping of zelfs maar korzelige inschikkelijkheid. Integendeel: interventie verergert vaak de situatie en roept meer verzet op. In plaats van het vuur van het radicalisme te doven, wakkeren we het aan.

Met zijn voorstel meer olie op het vuur te gooien, toont president Hollande hetzelfde verlammende gebrek aan voorstellingsvermogen dat in het algemeen het recente westerse staatsmanschap jegens de islamitische wereld typeert. Gewoon meer je best doen zal niet volstaan als basis van beleid.

Het is hoog tijd dat het Westen, en vooral de VS als belangrijkste westerse militaire macht, het over een andere boeg gooien. In plaats van een offensieve houding, moet het Westen een defensieve houding aannemen. Niet proberen zijn wil op te leggen aan het Midden-Oosten, maar barrière's opwerpen om zich te beschermen tegen het geweld dat daar vandaan komt. Die barrière's zullen noodzakelijkerwijs imperfect zijn, maar ze zullen meer veiligheid tegen een aanvaardbaarder 'prijs' bieden dan het aangaan van futiele gewapende conflicten zonder einde. In plaats van controle zou deze strategie gericht zijn op indamming. En berust op het basisprincipe: doe geen (verder) kwaad.

Hollande ziet de tragedie die Parijs overkomt als reden voor meer oorlog. De rest van de wereld doet er goed aan dit moment aan te grijpen om de aannames te heroverwegen die het Westen betrokken hebben doen raken bij een oorlog die het niet kan winnen en die het niet zou moeten voortzetten.

Andrew J. Bacevich, emeritus professor aan Boston University en auteur van America's War for the Greater Middle East: a Military History

De Franse president Hollande. Beeld anp
De Franse president Hollande.Beeld anp

Wall Street Journal

Parijs onderging een van de ergste terreuraanvallen in de geschiedenis afgelopen vrijdag. President Hollande voerde de noodtoestand in en sloot de grenzen. 'Dit is horror', zei hij in een tv-toespraak. Het is ook onze wereld vandaag.

De jihadistische oorlog tegen Frankrijk is al tientallen jaren oud. Franse diensten zijn al jaren bezig personen op de steeds langer wordende lijst van radicale Franse islamisten in de gaten te houden. Parijs zou geen grens overgaan als het een combinatie zou overwegen van preventieve detenties en, zo nodig, overdrachten aan andere landen. Burgerrechtenactivisten zouden protesteren, maar burgerlijke vrijheden zijn ook een afgeleide van veiligheid, en op dit moment heeft Parijs geen van beide.

Deze aanvallen herinneren eraan dat het collectieve westerse falen om IS snel te verslaan in Irak en Syrië deze jihadistische infectie in staat heeft gesteld zich te verspreiden naar Afghanistan, Turkije, Sinaï en Noord-Afrika. Ondanks de successen van deze week op het slagveld, verloopt de campagne tegen IS te traag. Na Parijs moet deze versneld worden, en president Hollande heeft de geloofwaardigheid om dit punt te benadrukken bij de terughoudende president Obama.

De gebeurtenissen van vrijdag herinneren eraan dat waar het hier om gaat niet het Franse Midden-Oosten-beleid is. Het is Franse vrijheid. Wat nu nodig is, is een hernieuwd gevoel van vastberadenheid om de barbaren die aan de poort staan, te vernietigen.

Meer over