Directeur Südmilch Holland moest tennisster jaarlijks twee miljoen betalen: Baan kwijt door sponsorgeld voor Graf

Directeur bij een degelijk zuivelbedrijf, dat leek Ger Bongers vijf jaar geleden wel wat. De toen nog 52-jarige importeur vond de baan die hem in 1990 door de Duitse yoghurtproducent Südmilch werd aangeboden, wel een mooie carrièresprong....

Van onze verslaggever

Fokke Obbema

AMSTERDAM

De Duitse belastingdienst is met een uitgebreid onderzoek bezig naar de financiële handel en wandel van Graf, zo werd vorige week bekend. De winnares van Wimbledon heeft verklaard dat er volgens haar niets onoirbaars is gebeurd en gaat af op het oordeel van haar vader en zaakwaarnemer, Peter Graf. De vroegere tennisleraar en autohandelaar beheert het vermogen van circa honderd miljoen mark, in belangrijke mate opgebouwd met sponsorcontracten.

Een van die overeenkomsten was gesloten met het Südmilch-concern, dat een 'sportieve yoghurt' op de markt wilde zetten. En dus werd een meerjarig sponsorcontract met de belangrijkste sportster van het land gesloten.

Dat was in 1990, gelijktijdig met het aantreden van Bongers bij Südmilch Holland. Steffi Graf zou reclame voor de yoghurtsoort maken en Südmilch kreeg het recht om te adverteren bij het tennistoernooi van Leipzig, georganiseerd door de familie Graf. In ruil daarvoor moest het bedrijf jaarlijks twee miljoen mark aan Graf overmaken.

Bongers kreeg de verantwoordelijkheid voor die betalingen. 'Aanvankelijk kreeg ik van ons Duitse hoofdkantoor verzoeken om dat te doen, later werden het opdrachten.'

De directeur van Südmilch Holland had wel wat anders aan zijn hoofd: het veroveren van een marktpositie in Nederland voor Südmilch, maar deed wat er van hem werd verlangd. Met een zekere regelmaat maakte hij een half miljoen mark over aan twee bv's van het Graf-netwerk. 'Ik ging ervan uit dat ik bij een bonafide bedrijf werkte en dat het dus wel goed zou zitten met de opdrachten. Dat is misschien naïef geweest.'

Nederland geldt als een populair tussenstation voor de fiscale avonturen van wereldberoemde popsterren, zoals The Rolling Stones, of sporters, zoals Boris Becker, vanwege de gunstige belastingverdragen met exotische eilanden. Maar van een Antillen-achtige route was bij Graf geen sprake, zo verzekert Bongers.

Waarom de betalingen dan wel via Nederland moesten lopen, was een vraag die hij zich ook stelde. 'Maar ik heb daar nooit een duidelijk antwoord op gekregen. De verantwoordelijke figuren verscholen zich achter elkaar.'

Vervelend vond Bongers de betalingen wel, want zij trokken een wissel op zijn bedrijfsvoering. De Nederlandse dochter moest geld lenen bij de Duitse moeder om aan de verplichtingen jegens Graf te voldoen. Voor een bedrijfje met een winst van circa drie miljoen betekende de regelmatige afdracht van een half miljoen mark een forse aderlating. Bongers dacht dat het goed zou gaan, zolang de betaalde bedragen werden verrekend.

Gealarmeerd raakte hij pas toen de betalingen een schimmig karakter kregen. De helft van de sponsorgelden moest naar SMG Sport Marketing Group uit Monaco. Achter die vennootschap bleek een zekere Ivan Radosevic schuil te gaan.

De Kroaat, een zakenpartner van Steffi's vader, eiste in oktober 1991 een miljoen mark in contant geld. Bongers begreep daar niets van en vroeg op het Duitse hoofkantoor na of dat klopte. Jazeker, kreeg hij te horen: met die bankbiljetten zou Peter Graf deelneemsters aan zijn toernooi in Leipzig kunnen betalen.

Radosevic en Bongers zouden elkaar op Schiphol ontmoeten. 'Ik had met de Rabo-bank geregeld dat ze een miljoen mark in contanten zou hebben. ' Maar Radosevic kwam niet opdagen. De zuiveldirecteur kreeg het nog benauwder.

Enkele dagen later ging de contante betaling alsnog door: niet op Schiphol, maar op het hoofdkantoor van de Rabo-bank in Utrecht.

Ook al slaagde de transactie, Bongers' besluit stond vast. 'Met die betalingen houd ik op.'

Die weigerachtige houding leidde tot irritatie bij zijn Duitse bazen. Dat paste niet in de bedrijfscultuur van Südmilch, waar bestuursvoorzitter Wolfgang Weber met ijzeren hand regeerde. 'Als je Weber in de gang tegenkwam, moest je met je hakken tegen elkaar klakken. Dat lag mij niet zo.'

Südmilch verkeerde toen in grote problemen. Binnen het concern circuleerden geruchten over onoirbare praktijken van Weber. De juistheid daarvan werd een jaar later bevestigd, toen de topman naar Paraguay vluchtte. Hij vreesde voor arrestatie in verband met fraude.

In 1993 moest Südmilch na een verlies van ruim 130 miljoen mark zelfs surséance van betaling aanvragen. Aan het einde van dat jaar werd het overgenomen door Campina Melkunie. Een woordvoerder van dat bedrijf verklaarde maandag nog 'geen idee' te hebben of het onderzoek van de Duitse fiscus ook Südmilch zelf zal raken.

Voor Bongers viel het doek in 1992, toen zijn contract niet werd verlengd. Bedrijfsmatig draaide Südmilch Holland aardig, maar de weigering van Bongers om nog langer met 'koffers met geld' in de weer te zijn, werd hem in eigen ogen fataal.

Meer over