Diplomatie?

De diplomatie heeft veel van haar glans verloren door moderne communicatiemiddelen. Oud-minister van Defensie A. Stemerdink stelt voor om de dure ambassades in Scandinavische landen op te heffen....

Mr. P. van Walsum, ambassadeur in Bonn: 'Het is natuurlijk waar dat verbeterde communicatiemiddelen veel van de klassieke taken van de diplomatie overbodig hebben gemaakt. Maar de ambassades hebben niet stil gezeten, er zijn andere taken ontstaan. En er is nog altijd geen land dat gezegd heeft, we sluiten onze ambassades. Dat neemt niet weg dat de vraag die Stemerdink stelt legitiem is. In Bonn zijn we veel meer dan vroeger bezig met het dagelijks doorgeven van informatie over detailonderwerpen. Dan moet u denken aan gebieden waarop Duitsland en Nederland veel met elkaar te maken hebben, bijvoorbeeld verkeer, landbouw en benzineprijzen. Het is weinig spectaculair, maar het moet gedaan worden.'

Drs. J. Schellaars, ambassaderaad in Zimbabwe: 'Het opheffen van ambassades lijkt mij niet zinvol, maar dat is mijn persoonlijke mening. Je hebt in die landen een vertegenwoordiging nodig, zeker in Londen en Parijs, maar ook in Kopenhagen. Je behartigt de belangen van Nederland toch het beste in persoonlijke gesprekken, niet via de media. De ambassade in Denemarken is overigens laatst behoorlijk ingekrompen, maar je ontkomt niet aan een vertegenwoordiging in een land waar we zoveel banden mee hebben. Hier in Harare is de ambassade sinds de herijking flink uitgebreid. Een aantal taken en bevoegdheden zijn van het ministerie naar de post overgeheveld. We hebben op het moment een uitstekende en zeer intensieve relatie met Zimbabwe.'

P. Dankert, europarlementariër: 'Stemerdink heeft gelijk dat veel ambassades geen belangrijke rol meer spelen, behalve het af en toe voorbereiden van een goede maaltijd. Maar opheffen gaat me te ver. En ik weet dat goede ambassades in bijvoorbeeld Londen, Parijs en Bonn veel nuttig werk kunnen doen voor de Europese integratie en internationale samenwerking. Helaas zijn er maar weinig ambassades die daar zin in hebben.'

Een ambassademedewerker in Scandinavië: 'Ik ken het artikel van de heer Stemerdink niet en weet niet op welke ervaringen zijn mening is gebaseerd. Ik geloof zeker dat we op de ambassade werk doen dat lang niet altijd door de media kan worden vervangen. Het gaat erom dat Den Haag weet wat de achtergrond is van het nationale standpunt, hoe hard het is, hoe groot de mogelijkheid is van een compromis. Dat geldt met name wanneer dit land en Nederland kunnen samenwerken, zoals in internationale organisaties als EU en UNO. Die informatie haal je niet altijd uit de krant of andere openbare berichten. Behalve het politieke werk en de handelsbevordering zijn er consulaire activiteiten, zoals visa-verlening en gevangenenbezoek. Ook organiseren we culturele activiteiten van of door Nederlandse kunstenaars. In het verleden is wel gedacht dat veel diplomatiek werk voortaan door de internationale fora zou worden verricht, waar ministers en delegaties elkaar regelmatig ontmoeten. Uit de praktijk blijkt dat juist gedegen, constant en discreet voetenwerk in de hoofdsteden noodzakelijk is om daar succesvol te zijn.'

F. de Bruin, perswoordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken: 'Aan die visie lijken de ontwikkelingen op dit departement en de posten in de afgelopen jaren voorbij te zijn gegaan. Het nieuwe BZ past niet meer in de definitie die Stemerdink als uitgangspunt heeft. De diplomatie past zich aan de moderne tijd aan.

'De posten spelen een cruciale rol. En de relevantie van een goed ambassadenetwerk wordt eerder groter dan kleiner. De praktijk wijst uit dat goede, voor de beleidsvorming relevante, lokale landenkennis in het betrokken land zelf moet worden opgedaan. En dat Haagse kennis daarvoor geen alternatief is.'

Een diplomaat op de ambassade in Helsinki: 'We hebben het er nog niet over gehad, en daarnaast zou het ook nog regeringsbeleid moeten worden. En dat moet ik nog zien. Maar er is wel degelijk een belangrijke taak weggelegd voor de ambassade in Finland. Dit is een EU-land, de ambassade heeft een belangrijke functie op het gebied van handel, politiek en cultuur. Tijdens het voorzitterschap van de EU hebben we premier Kok op bezoek gehad, en minister Van Mierlo. Bij handelsgeschillen zoeken wij naar een oplossing. En denkt u ook eens aan gestrande toeristen. Nee hoor, ook in de komende jaren blijft de ambassade een functie hebben. Maar mijn naam wil ik niet in de krant hebben. Maakt u er maar zegsman van. Diplomaat mag ook.'

Corine de Vries

Meer over