Dionne Stax miste nog de soepele 'zwoesj' van Herman de schermman

 

Jean-Pierre Geelen

We gingen volgens NOS-verslaggever Henrik-Willem Hoffs 'kijken onder de motorkap van de democratie: is het een haperend dieseltje of een vlammende hybride?' Spannender kon hij de uitzending van Nederland kiest niet maken, zei hij, maar het klonk al een stuk opwindender dan een reguliere uitslagenavond belooft.

Hij deed zijn best, onder meer met de 'rituele Rotterdamse stemmendans' in een stemlokaaltje te Hilligersberg: daar oogde de democratie even als een aandoenlijk dieseltje, waar de bemanning van het stembureau achter elkaar keurig aansloten met de opengevouwen biljetten uit de leeggekieperde stembus, om zich per biljet te melden bij de voorzitter omroepen welke stem, en het daarna neer te legen bij nummerbordjes op de vloer van het gymzaaltje.

De rest van de lange avond voltrok zich langs bekende patronen, met lichte aanpassingen. De bekende 'voorlopige prognose', en 'eerste definitieve prognose' hadden plaatsgemaakt voor 'een bewezen betrouwbare methode' (aldus Rob Trip): exitpolls door bureau Ipsos bij 40 stembureaus. Om 21 uur, bij het sluiten van de stemlokalen, kwam de eerste exitpoll, een half uur later volgde een 'update exitpoll'. Waaraan natuurlijk geen enkele voorspellende waarde over de zetelverdeling in de Eerste Kamer mocht worden toegekend (zo benadrukten alle sprekers de hele avond opvallend vaak), want daarvoor was alleen het systeem van deze verkiezingen al veel te ingewikkeld. De ware uitslag zal pas op 26 mei bekend zijn na een ingewikkelde gang van zaken, maar zo maak je geen spannende uitslagenavond op televisie.

En dus voelde niemand zich geremd om vanaf de eerste voorlopige vage voorspelling te reageren vanuit diverse cafés en feestzaaltjes in het land. Alleen de PVV had volgens verslaggever Michiel Breedveld geen geld voor zulke dure avondjes: de beveiliging van Wilders zou te veel geld kosten, had hij achter de schermen opgevangen.

PvdA'er Hans Spekman (fors verloren): 'Pijnlijk voor sommige partijgenoten.' Maar ja: 'Dit is de eerste exitpoll, hè. Daar gaan we niet over speculeren. Vorige keer zaten jullie van de NOS met het CDA veel te laag.'

Au.

De vorige keer, dat betrof peilingen via internet, legde commentator Dominique van der Heyde uit met enig schuldbesef. Die waren toen kennelijk dus toch niet zo betrouwbaar als de NOS destijds deed voorkomen.

Nog een opvallende koerswijziging: Herman 'schermman' van der Zandt had zijn rol als feestelijke schermschuiver afgestaan aan Dionne Stax.

Zij mocht de denkbeeldige champagne en bloemen uitdelen aan de eerste gemeente met uitslagen (Schiermonnikoog), maar miste in haar presentatie nog de soepele 'zwoesj' van haar voorganger. Haar lichaamshouding leek nog een heel klein beetje huivering te verraden voor de mogelijke fratsen van het reuzenscherm, waarop met één verkeerde vingerbeweging zomaar hele gemeenten of zelfs provincies konden vaporiseren.

Van der Zandt demonstreerde het speeltje met het plezier van de ervaren autoverkoper die met zijn ene hand soepeltjes de airco aanzwiept, terwijl de andere hand in zijn broekzak losjes de autosleutels laat rammelen. Een vlammende hybride. Bij Stax was het bepaald geen haperend dieseltje, maar wel een degelijke middenklasser.

Meer over