'Dikke Komrij' maakt dichters nerveus

Quirien van Haelen is nog maar een jong ventje dat op hippe dichterswedstrijden, de zogeheten Poetry Slams, veel meisjesstemmen binnenhaalt met zijn ode aan toiletverfrissers....

Van onze verslaggever John Schoorl

Met voorsprong is Van Haelen (22) de jongste dichter in de vierde editie van deze literaire erehemel, die op 29 januari 2004 verschijnt. Nee, Komrij heeft hem niet zelf gebeld of thuis opgezocht. Aan zijn uitgeverij (Liverse) werd door Komrij's uitgeverij (Prometheus/Bert Bakker) toestemming gevraagd om zijn gedicht Côte d'Azur op te nemen.

Sinds de afgelopen weken op vele uitgeverijen toestemmingslijsten voor Komrij's canon zijn binnengekomen, lekken de eerste namen uit. Met name in het poëzienieuwsbulletin Rottend Staal rollen de primeurs van de persen.

Erin valt onder meer te lezen wie verkozen zijn in de 'Dikke Komrij', zoals de belangrijkste bloemlezing in het Nederlands taalgebied ook wel wordt genoemd. En, niet te vergeten, de score aan gedichten.

Van de vorige edities in 1979, 1987, 1996 werden meer dan honderdduizend exemplaren verkocht. Elke Nederlandse en Vlaamse dichter weet dat het dichten in de marge ten einde is als hij in deze poëtische kaskraker wordt opgenomen. Voorwaarde is wel dat van de aspirant-uitverkorene een eigen bundel is verschenen. Losse gedichten wuift Komrij weg.

Al zijn er schrijvers zoals Gerard Reve en Louis Lehmann, die het liefst elke bloemlezing op de brandstapel gooien ('Gij zult niet bloemlezen'), zij weten ook dat de Dikke Komrij een duwtje in de rug is voor de poëzie in Nederland en Vlaanderen. Komrij's keus is verplichte kost voor literaire liefhebbers, boekhandels, bibliotheken en universiteiten.

Dan de namen der dichters, want daar is het toch allemaal om te doen. De Dichter des Vaderlands houdt vanuit Portugal de nieuwste ontwikkelingen in de Nederlandse poëzie scherp in de gaten.

Veel nieuwe, jonge dichters, die door hem ruim bedeeld worden, zoals Bas Belleman, Joris van Casteren, Danil Dee, Bart FM Droog, Serge van Duijnhoven, Sieger M. Geertsma, Ruben van Gogh, Ingmar Heytze, Tjitse Hofman, Peter Holvoet-Hanssen, Philip Hoorne, Hagar Peeters, Victor Schiferli, Albertina Soepboer en Menno Wigman. Ook Volkskrant-columnist Martin Bril komt de poëziehitparade binnen, net als de muzikanten Huub van der Lubbe en Rick de Leeuw.

Gerrit Komrij laat weten dat deze keer het literaire ravijn veel dichters bespaard is gebleven. Waar in vorige versies onder meer voormalig D66-staatssecretaris Aad Nuis, de Rotterdamse politicus Manuel Kneepkens en columnist Henk Spaan het loodje legden, is de slachting nu beduidend soberder uitgevallen, zo wil hij met gevoel voor mysterie - voorlopig - kwijt.

Net zoals de nieuwe generatie voetballers van het Nederlands elftal niet snel van de kook raakt, geldt dat ook voor Quirien van Haelen. Hij is vooral verbaasd dat er slechts één gedicht van hem is opgenomen in deze poëziehitparade. 'Maar ja, het is een begin', aldus Van Haelen. 'Ik ben ambitieus, dus ik hoop over een aantal jaren zelf bloemlezingen samen te stellen.'

Meer over