Dik betaalde lobbyist maakt Congres nerveus

Al twee jaar probeert de Amerikaanse justitie corruptie in het Congres bloot te leggen. Daarvoor moest ze bij de lobbyist Jack Abramoff zijn: die kende iedereen....

Van Congresleden hoorde je niets gisteren, de meesten genieten van de vakantie en zijn nog niet teruggekeerd in Washington, maar voor de hele entourage in de Amerikaanse politiek was het een enerverende dag: Jack Abramoff is door de knieën, hij gaat praten.

Tussen 1994 en 2004 had deze lobbyist een ongenaakbare positie. Hij kende iedereen, vooral onder de Republikeinen (hij was dik bevriend met de omstreden Republikeinse meerderheidsleider Tom DeLay), iedereen kende hem. De insiders op Capitol Hill zijn ervan overtuigd: nu Abramoff gezwicht is voor de belofte van justitie hem te sparen, gaan er koppen rollen onder politici, misschien wel een paar handenvol.

Het onderzoek van justitie loopt al bijna twee jaar. Volgens The New York Times beschikken de aanklagers over een lijst van ten minste twaalf politici, medewerkers en lobbyisten die zij met de steun van Abramoff kunnen vervolgen.

Hoezeer de zenuwen door kelen gieren, bleek half december toen de eerste verhalen naar buiten kwamen over mogelijke medewerking van Abramoff aan het justitiële onderzoek. Een voormalig medewerker van hem tegen wie eveneens een onderzoek liep, was toen al gezwicht voor justitie. Twee senatoren stortten daarop uit hun campagnefonds 127 duizend dollar terug die zij van Abramoff hadden ontvangen – naar zij zeiden om elke schijn van malversatie uit te sluiten.

Jack Abramoff, een 46-jarige jurist, heeft oude banden met de Republikeinse partij. Hij was al in het begin van de jaren tachtig, als student, actief. Later was hij de directeur van een organisatie die het beleid van Reagan propageerde. Voordat hij in 2001 professioneel lobbyist werd, was hij producer in de filmindustrie in Hollywood.

Washington wemelt van de lobbyisten. Zij verhuren zichzelf aan belangengroepen en bedrijven en bewerken politici en hun staven om besluiten te nemen die gunstig zijn voor hun cliënten. De klachten over de ondoorzichtigheid van hun activiteiten, met het vermoeden dat omkoping op de loer ligt, zijn al heel oud. Begin vorige maand stelden vier Democratische leden van het Huis van Afgevaardigden een nieuw reglement voor met veel meer toezicht op het lobbywezen. Hun voorstel kwam twee dagen nadat het Republikeinse Congreslid Cunningham in tranen voor de televisie had verklaard af te treden. Hij had zich door verschillende belangen voor bij elkaar meer dan twee miljoen dollar laten omkopen.

Hier stond Abramoff buiten. Maar in de afgelopen maanden zijn tippen van de sluier opgelicht in tal van dubieuze zaken waarin hij een rol speelde, zo niet een hoofdrol. Het zijn ingewikkelde affaires met veel vertakkingen, maar ook met een min of meer vast patroon: Abramoff beloofde zijn cliënten toegang tot de hoogste kringen en liet zichzelf en de hoge kringen daarvoor dik betalen. Ook nam hij politici mee naar chique buitenplaatsen waar zij onder het mom van studiereis op kosten van de klant in de watten werden gelegd.

En telkens lag de suggestie direct onder de oppervlakte dat een stem te koop was, hetgeen justitie overigens nog maar moet zien te bewijzen. Op zichzelf zijn donaties en (aangemelde) betaalde uitstapjes niet verboden.

Al weken gaan namen rond van niet de geringsten in de politiek die hun borst mogen natmaken. Harry Reid, de leider van de Democratische minderheid in de Senaat, wordt vaak genoemd, Dennis Hastert, de voorzitter van het Huis en, allicht, Tom DeLay, de oud-leider van de Republikeinen in het Huis, die in Texas al verwikkeld is in een strafzaak en die zeer nauwe banden had met Abramoff.

Meer over