Dijkstal wijt verlies VVD aan moord

'Ik ga ervan uit dat er morgenochtend door de fractie geen beroep meer op mij wordt gedaan', zegt Hans Dijkstal op de vraag of hij persoonlijk consequenties trekt uit de grote nederlaag die zijn partij heeft geleden....

Van onze verslaggever

Het is voorbij, over en uit. Er komt zelfs nog een glimlach op zijn gezicht als hij de pers te woord staat. Op en top gentleman. Groot verliezer ook. Vraagt applaus van de zaal voor de winnaars, CDA voorop, LPF daarna. Maar hij vergeet ook het kleine Leefbaar Nederland niet. Dan zegt hij dat de VVD natuurlijk zijn verlies moet nemen en dat de oppositie voor de hand ligt. Maar het land staat voor grote problemen en de liberalen zullen dus ook hun verantwoordelijkheid nemen als toch door de winnaars een beroep op hen gedaan wordt. Maar dat is voor zijn opvolgers.

Natuurlijk zijn de VVD'ers in het Omniversum aangeslagen door de uitslag die geen vragen openlaat. Maar vooruitkijken geeft het minste pijn en daarom concentreren ze zich al vanaf de eerste slechte uitslagen die binnendruppelen het liefst op de vraag wie de fractie na morgen moet gaan leiden. Dat Hans Dijkstal na het verlies van 14 zetels het veld zal ruimen, is voor iedereen tegen achten al zonneklaar. De vraag bij hen is alleen nog of hij vanavond al zijn vertrek zal aankondigen of morgen de fractie het oordeel laat vellen.

Dijkstal kent de principes van de macht. Wat er rondgaat, is geen verrassing voor hem als hij tien over tien binnenkomt. Hij wist al dagen dat zijn laatste uur geslagen had. Alleen een wonder kon hem redden. Dat de peilingen het bij het verkeerde eind zouden hebben, hoopten zijn mensen nog. Dijkstal ook, maar in de gesprekken die hij de afgelopen dagen al met hoofdbestuursleden voerde, was hem duidelijk dat zelfs dat hem niet zou helpen.

Dat is de belangrijkste reden dat hij geen behoefte had aan het lijsttrekkersdebat. Dat is de reden waarom hij pas na tienen op de bijeenkomst komt. Onder de honderden VVD'ers die bij tijd en wijle vol afgrijzen de klinkende cijfers van elders tot zich nemen, circuleren dan allang de namen van zijn meest waarschijnlijke opvolgers. Zalm of De Grave. Tussen hen zal het vanmorgen in de fractievergadering gaan.

'We hebben de afgelopen jaren ons smoel verloren op gebieden als veiligheid en asiel', velt staatssecretaris Hans Hoogervorst het harde oordeel. Oudgediende en eerste Kamerlid Ginjaar zegt: 'Het ligt niet alleen aan Hans Dijkstal. Maar we moeten wel constateren dat de VVD er niet in is geslaagd de afgelopen maanden in de campagne een duidelijk geluid te laten horen. Mensen als Hans Wiegel en Gerrit Zalm kunnen dat geluid wel vertolken. Het is bekend dat er de laatste tijd veel weerstand tegen Dijkstal is ontstaan. Het zou hem sieren als hij straks de eer aan zichzelf houdt.'

Dat weigert de leider dus, al is het om procedurele redenen. Bitter? Hans Dijkstal laat het niet echt zien. Hij is dan ook een van de weinige politici die tot echt relativeren in staat zijn. Al blijkt uit zijn antwoorden op vragen over het waarom wel dat hij niet helemaal overtuigd is van het feit dat een ander het beter zou hebben gedaan. Wat is er mis gegaan? 'Er is een brute moord op een flamboyante man gepleegd.' Heeft dat u 14 zetels gekost? 'Ja dat heeft ons 14 zetels gekost. En niemand weet of het er minder zouden zijn geweest als het niet was gebeurd.'

Meer over