Bellen metVerslaggever Wil Thijssen

‘Dichterbij de dood van de 298 slachtoffers kunnen we niet komen’

De Haagse rechtbank zet vandaag het MH17-proces voort in een niet alledaagse omgeving: op de militaire vliegbasis Gilze-Rijen. Daar staat in een hangar het vliegtuigwrak van vlucht MH17, het toestel dat op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne werd neergehaald waarbij 298 mensen (onder wie 193 Nederlanders) om het leven kwamen. Verslaggever Wil Thijssen is bij de zogeheten schouw aanwezig.

Advocaten bekijken op vliegbasis Gilze-Rijen het wrak van het in 2014 neergeschoten MH17-toestel. Beeld ANP
Advocaten bekijken op vliegbasis Gilze-Rijen het wrak van het in 2014 neergeschoten MH17-toestel.Beeld ANP

Wil, waar je zit je nu precies?

‘Ik zit in een soort grote partytent waarin de rechtbank zitting houdt. Die tent staat voor de hangar met het wrak. Er hangt hier een groot videoscherm zodat iedereen kan meekijken met de schouw zelf. Recht tegenover me staan vijf kleinere witte tentjes met puntdaken voor de rechtbank en de procespartijen.’

Een zeer ongewoon decor dus voor jou als rechtbankverslaggever?

‘Vooral ook omdat je de hele tijd het geluid van Chinook-helikopters boven je hoort. Dat zorgt voor een extra rare lading.’

De wrakstukken zijn uitputtend onderzocht, onder meer door de Onderzoeksraad voor de Veiligheid. De conclusie van het Openbaar Ministerie is dat het toestel is geraakt door een Russische BUK-raket. Wat voegt deze schouw toe?

‘Een schouw komt wel vaker voor bij een rechtszaak. De rechters en andere procespartijen kunnen dan een indruk krijgen van een plaats delict, een beeld bij de beschrijving in de processtukken. Nu zijn ze dus naar Gilze-Rijen gekomen om de wrakstukken met eigen ogen kunnen inspecteren. Ze liepen er vanmorgen langs in die hangar terwijl ze op clipboards aantekeningen maakten. We krijgen niet te horen wat ze zeggen maar we kijken wel mee. Een rechtszitting moet openbaar zijn, dus mensen thuis kunnen ook via een internetverbinding meekijken.’

Dat lijkt me voor nabestaanden erg emotioneel. Is dat voor het eerst dat ze de wrakstukken echt kunnen zien?

‘Nee, dat is al eerder gebeurd. Er zijn hier trouwens ook enkele nabestaanden aanwezig. Ik kan niet zeggen dat het er hier heel emotioneel aan toegaat. Het is natuurlijk wel een hele wonderlijke zittingsdag. Alles is uitzonderlijk. Ik noem maar iets: de rechters zijn niet in toga.’

Is het toestel als toestel te identificeren? Staat alles er, weliswaar als wrak?

‘Ze hebben geprobeerd dat hele wrak weer op te bouwen. Ervoor staat een aantal losse vliegtuigonderdelen uitgestald. Delen van de staart en van de motor bijvoorbeeld.’

In die tent waar jij nu zit gaat het proces gewoon voort?

‘Ja, het begon vanmorgen met een inleiding van de rechter over de bedoeling van deze schouw. En verder komen procespartijen gewoon aan het woord. Ik zal even citeren uit wat een letselschade-advocaat vanmorgen zei: ‘Vandaag zijn we op een locatie die voor de nabestaanden zoveel meer is dan alleen een schouwlocatie. We kijken naar de resten van het vliegtuig waarin hun dierbaren de laatste momenten van hun leven hebben doorgebracht. Waarin zij hun noodlot in de ogen keken. Dichterbij de dood van de 298 slachtoffers kunnen we niet komen.’’

Wanneer wordt het proces voortgezet?

‘Op 7 juni. Dan begint de inhoudelijke behandeling van het proces, die vindt plaats in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Daar is een enorm perscentrum ingericht. De internationale belangstelling voor dit proces is heel groot.’

Meer over