Dianarama (12)

'Noem een getal, maakt niet uit welk. Verdrievoudig het, voeg er vijf nullen aan toe, verdubbel het dan nog een keer en denk aan het banksaldo van Andrew Morton, de schrijver van Diana, Her True Story....

Dianarama (12)

'Neem een boek, maakt niet uit wat voor boek. Zet Diana's gezicht op de voorkant, beloof een paar onthullingen, maak het spannend door die één voor één via de kranten naar buiten te brengen en denk aan het banksaldo van Andrew Morton.'

Een maand na de dood van Diana geeft het Britse dagblad The Guardian een overzicht van de hausse in herdenkingsartikelen die de dood van de prinses op gang heeft gebracht. 'It's pay-Di. En dit is pas het begin.'

De Britse winkelschappen bezwijken bijna onder de enorme hoeveelheid haastig uitgebrachte boeken, tijdschriften en video's. De kranten staan vol met advertenties voor herdenkingsbordjes, medailles en munten van goedkoop metaal, voorzien van misselijkmakende beeldspraak. Diana was al handel toen ze leefde, maar pas nu ze dood is staat haar naam garant voor gigantisch verkoopsucces.

In de termen van de uitgevers heet dit het Graceland-effect. Ga, twintig jaar na de dood van Elvis, naar een willekeurige boekwinkel en je vindt er een collectie Elvis-boeken. Elvis is er altijd, want Elvis is handel voor uitgevers en boekverkopers. Zij doen gewoon hun werk en beantwoorden aan de vraag. Zeggen ze.

Waar het geld blijft, is de vraag. Geconfronteerd met beschuldigingen dat ze het verdriet uitbuiten, verklaren de uitgevers razendsnel dat een deel van de opbrengst wordt overgemaakt aan de goede doelen waar Diana zich sterk voor maakte. Hoe groot dat deel is, zeggen ze er niet bij. Michael O'Mara, de uitgever van Mortons boek, beweert dat hij een eenmalige donatie heeft gedaan aan een organisatie tegen landmijnen, maar kan niet vertellen welke organisatie dat is en hoeveel pond er is overgemaakt.

Het kooplustig publiek lijkt het weinig te kunnen schelen. De vraag naar Diana-prullaria is zo overweldigend dat Elvis Presley bedreigd wordt in zijn positie als marktleider op dat gebied. Het lucratiefst is de verkoop van spullen die ooit in het bezit van de prinses zijn geweest. Deskundigen gaan ervan uit dat de opbrengst van elke Diana-veiling zo hoog zal zijn dat de verkoop van de spullen van Jackie Onassis, vorig jaar in Sotheby's, erbij verbleekt. De bezittingen van Onassis waren goed voor ruim 34 miljoen pond. Voor één jurk van Diana die in juni in New York werd geveild, biedt een adverteerder in de Wall Street Journal nu 250 duizend dollar, het tienvoudige van de veilingprijs.

Voor wie dat niet kan betalen, zijn er talrijke goedkopere alternatieven. T-shirts met een foto van Diana, begeleid door slogans als England's Rose, Princess Of The People of Queen of Hearts zijn overal verkrijgbaar, in alle maten en kleuren. Op Internet en in de kranten wemelt het van de mensen die bordjes, mokken, lepeltjes, beeldjes en bustes aan de man proberen te brengen.

'Houdt de nagedachtenis levend, voor iedereen die echt van deze meelevende vrouw gehouden heeft, koop een bordje van 19,95 pond.'

'Moge haar licht blijven schijnen. Zorg daarvoor met een Diana Queen of Hearts, full colour porseleinen bord met 22-karaats gouden rand.' Zelfs de BBC doet mee: 'De mooie videofilm Diana, a celebration. Voor maar 12,99 pond.'

Veel 'koopjes' zijn ooit gemaakt ter gelegenheid van de bruiloft van Charles en Diana of de geboortes van hun kinderen. Ed Sperling, eigenaar van de winkel Britannia Past in Maine, biedt aardewerk aan. 'Volgende week begin ik met de verkoop. Ik verhoog de prijzen met 33 procent.'

'Het gaat niet eens om de opbrengst' schrijft The Guardian, die best gelooft dat het grootste deel van de opbrengst naar het Princess of Wales Memorial Fund gaat. 'Maar dat maakt het niet minder commercieel. Het gaat niet over winst, maar over marketing. 'Wij maken een verlies van twee tot drie pond op elke Diana-medaille', vertrouwt Westminster Collections de krant toe. 'Maar het geeft ons een databank van onschatbare waarde. Mensen die nu bij ons kopen, zullen we bij een volgende gelegenheid zeker weer benaderen.'

'Neem een cijfer', schrijft The Guardian, 'maakt niet uit welk. Verviervoudig het, voeg er zeven nullen aan toe, verdubbel het nog een keer en denk aan het banksaldo van de Diana-industrie.'

Meer over