'Deze bezuinigingen zijn beschamend en schofferend'

De huisarts en z'n praktijkassistent voorkomen dat de zorg nóg duurder wordt. Uit protest tegen de bezuinigingen draaien ze vandaag een zondagsdienst.

CARLIJNE VOS EN LISA SPIT

Een oudere man, zware diabetespatiënt, is vanmorgen gevallen en heeft veel pijn. Zijn vrouw heeft al een paar keer gebeld en nu zit huisarts Bart Meijman bij het echtpaar op de sofa in de woonkamer in Amsterdam Nieuw-West. 'U moet niet gaan zelfdokteren', zegt hij bestraffend als hij hoort dat ze op eigen houtje naar een ander ziekenhuis zijn gegaan voor de wekelijkse dialyse. 'Straks heeft niemand meer overzicht van uw ziektegeschiedenis.'

Veel kan Meijman niet voor de patiënt doen. Hij controleert zijn beenwonden en zijn urine. 'Ze hebben vooral behoefte aan een luisterend oor en wat geruststelling', zegt hij later in de auto op weg naar de volgende patiënt. Een paar straten verderop wacht de goedlachse mevrouw Van de Star (90). Ze heeft ook suikerziekte en nierziekte, waarvoor ze veel medicijnen slikt, en ze heeft last van jicht aan haar voet. Ze durft de straat niet op uit angst te vallen. Ook voor haar kan hij niet veel meer doen dan haar een hart onder de riem te steken. 'Zonder de medicijnen die u krijgt, had u er niet zo goed bij gezeten hoor, maar ik kan u nu eenmaal niet jonger of frisser toveren.' Van de Star schatert het uit en belooft de deur uit te blijven gaan, met haar dochter. Meer dagbesteding van de gemeente wil ze niet.

In de huisartspraktijk houdt praktijkondersteuner Conny Wertwijn ondertussen spreekuur voor chronisch zieken. Een vitale zeventiger, die lijdt aan diabetes zegt zich 'prima' te voelen. Hij is net terug van vakantie en heeft alleen een beetje last van zijn voet. Voor Wertwijn is de eigenwijze patiënt een uitdaging. 'Hij zit qua tabletten al aan het maximum, maar weigert over te stappen op insuline. 'Ik heb al vaak uitgelegd dat diabetes een sluipmoordenaar is, maar hij wil er niet aan. Hij is bang om te prikken of hij heeft geen zin zijn leefstijl te veranderen - met insuline moet je heel regelmatig leven en letten op wat je eet en drinkt. Maar ik moet niet te hard pushen want dan komt hij straks helemaal niet meer op controle.'

Preventieve zorg

Assistente Wertwijn controleert vrijwel alle patiënten met diabetes en longziekte in de praktijk van huisarts Meijman een paar keer per jaar. Deze preventieve zorg werpt veel vruchten af want patiënten blijven langer gezond, kunnen langer zelfstandig thuis wonen en worden minder snel met accute problemen in het ziekenhuis opgenomen. Toch staat juist deze vorm van zorg op de tocht vanwege de aangekondigde bezuinigingen. Gemiddeld levert een huisartspraktijk straks 20.000 euro per jaar in, het salaris van een halve doktersassistent. Gevolg: huisartsen moeten meer ondersteunende taken zelf doen waardoor minder tijd overblijft voor complexe patiënten, of voor kwaliteitszorg zoals de visites aan chronisch zieken zoals mevrouw Van de Star.

Vooral ouderen en zwakkeren zullen worden getroffen door de bezuinigingen vreest Meijman. De praktijk zal immers minder goed telefonisch bereikbaar zijn zonder permanente praktijkondersteuning en huisartsen zullen uit tijdgebrek vaker moeten doorverwijzen naar een specialist. 'De zorg wordt alleen maar duurder door dit kortzichtige beleid' zegt Meijman. Door de stapeling van bezuinigingen zullen patiënten eerder in het veel duurdere ziekenhuis belanden. Meijman somt op: 'Bezuinigingen op de de geestelijke gezondheidszorg, de diëtiste, het persoonsgebonden budget, de verslavingszorg en zelfs de tolkentelefoon. Wie verzint dat? Hoe moeten wij een goede diagnose stellen als we niet eens met onze patiënten kunnen communiceren? Deze maatregelen zijn beschamend en schofferend voor zowel patiënten als zorgverleners.'

Baby

Op het spreekuur verschijnt een echtpaar met een baby met hoge koorts. Hij onderzoekt het kind en stelt vast dat het niet zorgelijk is. Hij legt uit dat koorts een 'vriend van de ziekte is' en een functie heeft. Het is goed dat ze zijn gekomen, vindt hij. 'Beter te vroeg dan te laat. Zij moeten hun kindje ook leren kennen.'

Dan komt een vrouw met vage reumatische klachten en bloedarmoede. Er is geen reden voor onderzoek of behandeling, vertelt Meijman haar en informeert naar haar moeilijk opvoedbare zoon waar ze dankbaar op ingaat.

'Je moet je als huisarts altijd afvragen waarom mensen komen op dat moment of waarom juist niet. Dat zegt veel over hun werkelijke motivaties en zorgen', vertelt Meijman later in de auto op weg naar de laatste visite. In de propvolle huiskamer vol schilderijen en snuisterijen wacht mevrouw Abbing (66) in haar rolstoel. Ze lijdt aan multiple sclerose en woont met haar echtgenoot in een focuswoning - een complex voor ernstig chronisch zieken die 24-uurszorg nodig hebben en dat aan de bezuiningen is ontkomen. Abbing is vergroeid en heeft voor elke beweging hulp nodig. 'Het wordt steeds minder. Vroeger waren er zeven mensen, nu nog vier. Ze zijn altijd opgejaagd en dat heeft zijn weerslag op ons.'

Abbing begrijpt niet waarom er zo beknibbeld wordt op zorg. 'Patiënten zoals ik worden steeds slechter, maar moeten het met steeds minder zorg doen. Als ik naar een verpleeghuis moet, wil ik niet meer leven.' Met behulp van een speciale knop op haar rolstoel heeft ze met haar vergroeide vingers een boodschap geschreven voor minister Schippers. 'Waar is de betrokkenheid gebleven? We zijn geen aardappelen maar mensen.'

undefined

Meer over