Desinteresse voor tv-decoder zet Nederland op achterstand

Een prachtige, digitale toekomst wordt de televisiekijker al jaren beloofd. De eis om te worden toegelaten tot een nieuwe wereld van honderden kanalen, Internet of teleshopping is de aanschaf van een decoder of kabelmodem en het overmaken van een paar tientjes per maand per aangeboden dienst....

Van onze mediaredactie

AMSTERDAM

Televisie, zo is de rooskleurige verwachting, zou moeten veranderen in een soort tijdschriftenkiosk waar kijkers kunnen rondscharrelen op zoek naar iets van hun gading. Met doelgroepzenders als Bett on Jazz, Country Music Television of Het Weerkanaal stelt de consument een pakket samen naar eigen keuze. Daarnaast speelt hij via de kabel computerspelletjes, bestelt boodschappen of activeert een alarmsysteem voor bejaarden die ten val zijn gekomen. Telefoneren is mogelijk en ook Internetten.

Ondanks al die beloften wordt de markt voor betaaltelevisie en elektronische diensten gekenmerkt door mislukkingen en uitstel. In Rotterdam kregen eind vorig jaar een half miljoen inwoners de mogelijkheid computerspelletjes van fabrikant Sega in hun computer te laden voor twintig gulden per maand. Slechts zestig Rotterdammers lieten zich verleiden door Ranger X of Mig-29 Fighter Pilot.

Achthonderdduizend Nederlanders kunnen Max TV ontvangen, een activiteit van exploitant Casema, waarbij ze voor 7,95 gulden telefonisch een film kunnen bestellen. Het aantal klanten is blijven hangen op een fractie van het potentieel: tienduizend kijkers plaatsen twee of drie keer per maand een bestelling. Waarom betalen als Veronica en SBS 6 iedere avond toch al een speelfilm uitzenden?

Andere experimenten wekken nog minder geestdrift bij kabelaars. In Amsterdam en omstreken - waar sinds een jaar een pluspakket wordt aangeboden - betalen hooguit zevenduizend inwoners 14,95 gulden per maand voor zeventien doelgroepzenders extra. In de omgeving van Naaldwijk wordt Internet via de kabel aangeboden voor vijftig gulden per maand. Drie procent van een potentiële klantenkring van 55 duizend toont belangstelling.

Waarom slaan pluspakketten en andere noviteiten in Nederland niet aan? Kabelexploitanten klagen over een hardnekkig kip-en-ei-probleem. Volgens hen is het onmogelijk aanbieders van lucratief materiaal als RTL 4, Veronica of SBS 6 te interesseren voor een plaatsje achter de decoder. Die zenders blijven liever zitten op een open kanaal dan dat ze verdwijnen in een slecht bekeken pluspakket. Dat zou hun aantal advertenties tot nul reduceren.

Die vicieuze cirkel kunnen kabelbedrijven alleen met drastisch ingrijpen doorbreken door commerciële zenders in een pluspakket te dwingen. Maar ten tijde van Sport 7 bleek al dat de kabelbedrijven daar niet voor voelen: zij vrezen de woede van de consument. Dus voltrekt zich een ander scenario: de huizenhoge investeringen worden eerst in landen als Duitsland en Groot-Brittannië gedaan. De prijs van de decoder zal daardoor voor de Nederlandse consument uiteindelijk wel een acceptabel niveau bereiken. Maar de consequentie is dat Nederland op het vlak van televisie achterop raakt bij de rest van Europa.

Noël van Bemmel

Meer over