Nieuws

Dertig stadscentra sluiten de poort voor vervuilend vervoer

Zeker dertig steden doen hun centrum over vier jaar op slot voor bestelbusjes en trucks die rijden op diesel en benzine. Winkels, bedrijven en burgers in het centrum van deze steden kunnen vanaf 2025 alleen nog worden bevoorraad door voertuigen zonder uitlaat.

In Rotterdam wordt op het wegdek het begin van de milieuzone aangegeven.  Beeld ANP
In Rotterdam wordt op het wegdek het begin van de milieuzone aangegeven.Beeld ANP

Veertien gemeenten en de vervoerssector hebben dinsdag hierover een overeenkomst getekend met staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur. Tegen de zomer volgen naar verwachting nog minstens vijftien gemeenten. Het doel is om de luchtkwaliteit te verbeteren en de uitstoot van CO2 te verminderen.

null Beeld

Onder meer Rotterdam, Utrecht, Amsterdam en Eindhoven sluiten straks een groot deel binnen de ring af voor fossiele busjes en trucks. Om de overstap haalbaar en betaalbaar te houden, is volgens de staatssecretaris een aanloopperiode van vier jaar afgesproken. Dit moet ondernemers de gelegenheid geven hun oude voertuigen te vervangen voor een emissieloze variant op accu’s of waterstof.

Vuile busjes

Voor onder meer de schoonste diesels geldt een uitzondering. Die busjes mogen tot 2028 de binnensteden in, schone dieselvrachtwagens tot 2030. Opmerkelijk is dat dieselbusjes met een zogenoemde euro 5-motor tot twee jaar na de invoering van de maatregel welkom zijn in de emissievrije zones. Dit type busje kan nu al tien jaar oud zijn, en stoot veel schadelijke stikstofoxiden uit.

Van Veldhoven zegt dat voor een overgangsregeling is gekozen om ondernemers tijd te geven voor investeringen in nieuwe voertuigen. ‘De oudste en meest vervuilende voertuigen gaan er eerst uit’, zegt Van Veldhoven. ‘Door de invoering gefaseerd te doen, krijgen we ondernemers mee en is er zo min mogelijk sprake van kapitaalvernietiging.’

Niet iedereen is blij met de afspraken. Onafhankelijke pakketbezorgers voor bijvoorbeeld PostNL rijden vaak in oude bezorgbusjes en zien zich gedwongen over te stappen op kostbare elektrische voertuigen. Maurice Jacobs van Subco Partners, een koepel die tientallen pakketbezorgers vertegenwoordigt, zegt dat zij niet in de plannen betrokken zijn. ‘Wij moeten uitvoeren wat de grote partijen ons opdragen.’

Of deze bezorgers straks een elektrisch voertuig kunnen betalen is volgens hem onzeker. ‘In deze sector draait het om de laagste kosten, dus daar kun je geen dure elektrische bus van kopen.’

PostNL, een van de ondertekenaars, zegt het belangrijk te vinden voorop te lopen in duurzame distributie. Het concern wil in 2025 zijn voertuigen in 25 binnensteden uitstootvrij hebben. ‘Zowel de eigen bestelbussen als voor de voertuigen van de bezorgondernemers waar wij mee samenwerken', aldus een woordvoerder. Het bedrijf zegt in gesprek te gaan met deze bezorgondernemers om hen te helpen pakketten duurzaam te kunnen bezorgen.

Subsidie

Het bedrijfsleven krijgt voor de overstap naar emissievrije busjes en trucks steun van de overheid. Er komt er een subsidieregeling van maximaal 5 duizend euro voor ondernemers die een nieuwe e-bus aanschaffen. Op 15 maart gaat het subsidieloket open. Tot en met 2025 is in totaal 185 miljoen euro beschikbaar. Ook voor vrachtwagens komt er een subsidie, van in totaal 94 miljoen euro.

Het kabinet ziet de emissievrije zones als een belangrijke stap naar volledig uitstootvrij verkeer in 2050. De invoering van de zones in 2025 moet leiden tot een jaarlijkse besparing van 1 megaton CO2.

Onder meer branchekoepel Bovag heeft zich achter de plannen geschaard. ‘Voor ons was belangrijk dat er voldoende voorbereidingstijd is voor ondernemers, en die is er nu’, aldus een woordvoerder. ‘Daardoor zijn er geen plotselinge schokeffecten in de markt, waardoor een deel van de handelsvoorraden plotseling waardeloos wordt.’ Ook een concern als Albert Heijn ondersteunt het initiatief.

Gemeenten gaan de komende jaren aan het werk om bijvoorbeeld vuilniswagens en veegkarretjes emissievrij te maken. Naar verwachting zullen met name vuilniswagens op waterstof gaan lopen. De uitbreiding van het aantal plaatsen waar deze brandstof getankt kan worden, loopt echter fors achter. In plaats van de geplande twintig is het aantal waterstoftankstations in Nederland op de vingers van één hand te tellen. Volgens Van Veldhovenwordt eraan gewerkt dit aantal de komende jaren uit te breiden. ‘Ik heb er vertrouwen in dat het goed komt.’

Meer over