InterviewMartin Jelsma

Dertien Colombianen in een Drentse cocaïnewasserij – zo verrassend is dat niet

De inwoners van het Drentse dorpje Nijeveen zijn verbijsterd: in een manege zat de grootste cocaïnewasserij die ooit in Nederland is aangetroffen – en ook nog eens gerund door Colombianen. Maar drugsonderzoeker Martin Jelsma is niet zo verrast.

In een manege in Nijeveen bleek de grootste cocaïnewasserij te zitten die ooit in Nederland is aangetroffen.Beeld YouTube/Politie Landelijke Eenheid

‘Het grootste probleem van de Colombiaanse drugshandelaren is de enorme toename van het aantal onderscheppingen van coketransporten de laatste jaren’, zegt de directeur van het drugsprogramma van onderzoeksdenktank Transnational Institute. ‘Het oude beeld dat 10 procent van de internationale drugshandel wordt onderschept, klopt al lang niet meer. De afgelopen vijf jaar is het aantal onderscheppingen wereldwijd verdubbeld.’

Dat geldt vooral voor de cocaïneproductie in het Andes-gebergte, met Colombia als hotspot. ‘Meer dan de helft van de jaarlijkse productie in de Andes wordt ergens onderschept en in beslag genomen. Dat is een enorme kostenpost voor de drugshandel. Tot voor kort compenseerden ze dat verlies door simpelweg de productie op te schroeven – die is de afgelopen vijf jaar ook fors toegenomen. Daardoor konden aanbod, prijs en kwaliteit op de Europese markt stabiel blijven.’

Maar uiteindelijk is geen enkele drugsproducent blij als zijn lucratieve handel wordt onderschept in de havens van Rotterdam of Antwerpen, waar met verbeterde scantechnologie steeds vaker drugs uit de lading bananen of andere goederen worden gevist. Dus investeert de drugshandel ook steeds meer in inventievere smokkelmethoden.

‘Mede door verbeterde samenwerking tussen politie- en inlichtingendiensten zal die tendens van onderscheppingen naar verwachting voortzetten’, aldus Jelsma. ‘Het simpelweg verstoppen van cocaïne tussen andere producten gaat te vaak fout. Dus is het logisch dat de drugshandelaren ook de smokkelmethodes proberen te verbeteren.’

Een bekende techniek is kleding, zoals t-shirts of overhemden, te drenken in vloeibare cocaïne. Maar de coke kan ook met shampoo, satésaus of andere levensmiddelen worden vermengd. ‘Je stopt het er in Colombia in, maar dan moet je het spul er aan importkant ook weer op de goede manier uithalen.’

Dat gebeurt dus in een cocaïnewasserij. Daarin wordt de cocaïne via een chemisch proces teruggewonnen uit de kleding of shampoo. ‘Omdat de Colombiaanse drugsorganisaties kwaliteit willen blijven leveren aan hun afnemers, sturen ze ook hun eigen mensen naar de cocaïnelabs in Europa. Ze stoppen de coke op de juiste manier in de kleding, en met dezelfde technologie halen ze het er ook weer uit. Het is een kostbare manier van smokkelen, maar door de toenemende onderscheppingen loont dat steeds meer.’

Bij de inval in Nijeveen arresteerde de politie vrijdag zestien verdachten, onder wie dertien mensen met de Colombiaanse nationaliteit. Naast tienduizenden liters aan chemicaliën vonden de rechercheurs ook zo’n 100 kilo cocaïne. In een loods in Apeldoorn werd 120 duizend kilo ‘dragermateriaal’ aangetroffen, zoals kleding.

In november en maart werden ook al cocaïnewasserijen in de Brabantse dorpen Sint Willebrord en Lepelstraat opgerold, waarbij eveneens meerdere Colombiaanse mannen werden gearresteerd. In het lab in Sint Willebrord werd 82 kilo coke aangetroffen, dat was opgelost in karton.

Op basis van de inrichting en installaties schat de politie de productiecapaciteit in Nijeveen op 150 tot 200 kilo cocaïne per dag, goed voor een straatwaarde tot 6 miljoen euro. ‘Ze zullen echt niet elke dag zo’n enorme hoeveelheid geproduceerd hebben’, denkt onderzoeker Jelsma. ‘Maar je moet natuurlijk wel een behoorlijke capaciteit hebben om snel twee containers kleding te kunnen verwerken als die ergens in de haven arriveren.’

Terwijl Colombiaanse drugscriminelen cokelabs in Nederland opzetten, zijn Mexicaanse drugskartels vooral actief in productielocaties voor crystal meth. Voor beide illegale activiteiten heeft Nederland een aantrekkelijk vestigingsklimaat vanwege zijn goede infrastructuur, ruime ervaring met xtc- en wietproductie, geringe pakkans en relatief lichte celstraffen.

Toch is onderzoeker Jelsma meer verbaasd over de Mexicaanse productie van crystal meth in Nederland dan van de Colombiaanse betrokkenheid bij cocaïnewasserijen. ‘In tegenstelling tot cocaïne is hier nauwelijks een markt voor methamfetamine. De markt is verzadigd met goedkope lokaal geproduceerde amfetamine, speed. Dus waarom hier, en waar gaat dat spul dan heen?’

De politie heeft in het Drentse dorp Nijeveen de grootste cocaïnewasserij ontmanteld die ooit in Nederland is aangetroffen. Bij de inval in een omgebouwde manege werden zestien verdachten aangehouden, onder wie dertien Colombianen.

Krijgen Mexicaanse drugskartels voet aan de grond in Nederland? ‘De wereld mondialiseert, hetzelfde geldt voor de kartels.’

Meer over