Derde gifvondst leidt tot gemor op cultuurpark

Het Westergasfabriekterrein in Amsterdam ligt er verlaten bij. Een groot deel van een culturele broedplaats is veranderd in een zandvlakte, afgezet met hekken....

Dit had een belangrijk Amsterdams cultuurpark moeten zijn, maar in februari is voor de derde keer gif gevonden op het terrein, dat tot in de jaren zestig dienst deed als gasfabriek. Het gif is zo gevaarlijk dat er niet gewerkt kan worden. De bouw werd uitgesteld en de financiering is nog lang niet rond. Culturele instellingen als de theateropleiding DasArts overwegen te vertrekken. En ook andere huurders twijfelen.

'The Decorators en Art Department zijn al vertrokken naar een grote hal in Zaandam', zegt Ray Oosthoek van Studio Wenck, verhuurder van studioruimte in het Zuiveringshuis waar films van onder meer Theo van Gogh en Theu Boermans werden opgenomen. 'En ik ben straks ook weg.'

De ruimtes die na de renovatie worden aangeboden zijn volgens Oosthoek te klein, voor het maken van een film is een grote en hoge ruimte nodig. 'Bovendien worden ze veel duurder dan nu, en dan moet je ook nog je eigen kacheltje meenemen.'

De vertraging van het hele project is een ander struikelblok voor Oosthoek. Volgens hem weet niemand wanneer de bouw weer begint. 'Ik word er helemaal gek van, het schiet niet op. Het wordt ongetwijfeld een mooi park, maar we zitten hier op de grootste gore hoop die je je voor kunt stellen.'

DasArts, de enige postacademische theateropleiding in Nederland, denkt er ook aan het terrein te verlaten. Misschien zelfs Amsterdam. Artistiek leider Alida Nesloo: 'We voeren al ruim drie jaar overleg met de verhuurder.' Haarlem is een optie. De opleiding heeft daar een mooi aanbod gekregen, ook in een oude gasfabriek.

Maar de gemeente Amsterdam, die de laatste jaren toch al een aantal cultuurinstellingen heeft verloren, wil DasArts niet kwijt. 'De groep is belangrijk voor de culturele infrastructuur en heeft veel internationale contacten, laat de gemeente weten. Amsterdam praat met DasArts en zoekt naar een andere locatie.

Het toekomstige park, dat eigendom is van stadsdeel Westerpark werd in 1997 ontworpen door de Amerikaanse landschapsarchitect Kathryn Gustafson. Het wordt aangelegd rondom de bestaande monumentale gebouwen, waar net als nu culturele activiteiten zullen plaatsvinden.

De uitvoering van het plan is in handen gelegd van een projectgroep. Liesbeth Jansen, die verantwoordelijk is voor de verhuur van de ruimtes, zegt dat ondanks alle tegenslag het terrein 'vernieuwend, avontuurlijk en toegankelijk' moet blijven. Over toekomstige huurders maakt ze zich niet druk. Er is belangstelling genoeg.

Alle huidige huurders, zoals onder meer Toneelgroep Amsterdam, Orkater en de Toko van Arjan Ederveen krijgen een huuraanbod voor de nieuwe situatie. Zeker is dat de huurprijs flink omhoog gaat. Jansen kan nog niet zeggen wie de uiteindelijke huurders worden. Er zijn besprekingen gaande met het centrum voor hedendaagse kunst De Appel.

Marc van Warmerdan, directeur van Toneelgroep Orkater, wil wel op het terrein blijven. Zijn bezwaar tegen de hele situatie is de enorme vertraging. Terwijl het deze zomer allemaal klaar zou zijn, is het nog steeds een modderpoel. Dat gaat ten koste van de inkomsten.

'We houden de einddatum nu op najaar 2002', zegt projectmanager Evert Verhagen, maar hij geeft toe eigenlijk niet te weten of op dat moment alles af is. 'Het herbestemmen van industrieel erfgoed voor culturele projecten is een pioniersproject. Er zijn weinig voorbeelden op deze schaal.' Maar 'het park komt er, no matter what'.

Meer over