Depressie

Vroeger dacht ik dat alle mensen ten diepste hetzelfde zijn. Omdat ik mij anders voelde dan de mensen om mij heen, een eenzaam gevoel, putte ik troost uit de gedachte dat ik er eigenlijk net zo voor stond als zij....

Ook dit is een inzicht dat zich gemakkelijk laat verdraaien tot een radicaal standpunt, namelijk dat wij mensen zo zeer van elkaar verschillen dat we elkaar nooit werkelijk kunnen begrijpen. De verleiding tot zulk cynisme is groot, zeker als je ziet wat voor rottigheid sommige mensen uithalen. 'Dat begrijp ik niet', willen we denken en ons van hen afwenden. Zo'n standpunt is een vorm van luiheid. Minder lui ben je als je wel probeert te communiceren met andere mensen, ondanks de verschillen die tussen jou en anderen bestaan.

Communicatie betekent letterlijk 'samenwording'. Het is alsof de bedenker van dat woord meende dat wij alleen zíjn, maar samen kunnen wórden. Zoals bekend, kunnen mensen samenworden op allerlei manieren: door het woord, door gebaar, door muziek, en daardoor uit hun eenzaamheid worden verlost. In een therapie is communicatie essentieel. Vooral depressieve mensen en de meeste mensen die zich althans bij mij aanmelden zijn dat moeten leren dat samenwording mogelijk is.

Depressieve mensen denken meestal dat ze ten diepste alleen zijn en dat niemand hen werkelijk kan aanraken en veranderen. Ik moet proberen mijn cliënten te bereiken, een vorm van samenwording te bewerkstelligen, waardoor zij gaan inzien dat een ander mens hen kan bereiken.

Het gekke is dat mensen zich op allerlei manieren tegen samenwording verdedigen ook al kwamen ze juist bij mij om te communiceren. Waarom is dat toch, heb ik me vaak afgevraagd. Ik weet het niet, maar ik vermoed dat het komt doordat mensen het veilige idee niet willen opgeven dat ze niets met andere nare mensen te maken hebben. Ze willen de anderen niet begrijpen, ze willen zich afwenden. Zelfs als ze daar behoorlijk ziek en ellendig van worden.

Meer over