'Dennis P. had al eerder kwesties met diamanten'

Gassan Diamonds, dat door een werknemer zou zijn bestolen van twintig miljoen gulden aan diamanten, wist niet alles van deze Dennis P....

Dennis P., sinds zondag verdacht van de roof van twintig miljoen gulden aan diamanten en juwelen van Gassan Diamonds in Amsterdam, kent de weg in de zwarte handel in diamanten. In Antwerpen sleet hij in 1999 'voor direct cash geld' enkele diamanten buiten de diamantbeurs om.

Dat blijkt uit een brief van P. eerder dit jaar aan een van zijn schuldeisers, H. Joosen uit Roosendaal. Deze behoort tot de schuldeisers in het faillissement van Euro Diamonds, het voormalige bedrijfje van P. in Zwolle.

In Antwerpen wordt in de buurt van de beurs, 'op straat en in cafés', gehandeld in diamanten, schrijft P. Hij verkoopt enkele stenen 'met een klein beetje verlies' om zijn eigen salaris te kunnen betalen. Zijn bedrijf maakt amper omzet en heeft vooral schulden.

P. verkoopt de stenen 'op aanraden van mijn zogenoemde compagnon Mike'. Eveneens op diens advies verkoopt hij een steen in het reguliere circuit: bij Gassan Diamonds, zijn latere werkgever. Dat internationale diamantbedrijf koopt van P. in 1999 voor 6811 gulden exclusief BTW een diamant van 0,98 karaat.

Over zijn veronderstelde compagnon steekt Dennis P. tegenover zijn schuldeisers verschillende verhalen af. Tegen Joosen zegt hij eerst dat Mike diamanten van hem heeft gestolen uit zijn auto, toen die in Zwolle stond. Later komt het Antwerpen-verhaal naar boven om het verdwijnen van de diamanten te verklaren.

Tegen schuldeiser C. Hardeman uit Bilthoven, die eveneens een diamant van tienduizend gulden bij Euro Diamonds in consignatie gaf, vertelt hij dat zijn 'compagnon' geld zou steken in zijn bedrijf, dat bij de Kamer van Koophandel desondanks staat ingeschreven als eenmanszaak. In afwachting van dat geld verkocht P. diamanten om voorlopig, aldus Hardeman, 'het ene gat met het andere te vullen'. Nieuwe investeringen bleven uit.

Euro Diamonds, nog geen jaar oud, raakte zo snel in problemen dat er een bewindvoerder werd aangesteld, de Zwolse advocaat A. Bekius. Toen P. vroeg om sanering van zijn schulden, om zijn onderneming te kunnen voortzetten, wees de bewindvoerder dat af. Bekius: 'Voor schuldsanering moet je te goeder trouw zijn en ik vond niet dat hij dat was.'

Volgens Bekius had P. 'al eerder kwesties aan de had gehad met diamanten, althans zijn compagnon'. Wie de compagnon precies is, of wat diens rol bij die kwesties was, kan de bewindvoerder niet zeggen. 'Daarvoor moet ik het dossier nog eens uitgebreid bestuderen.'

De mogelijke rol van 'Mike' roept de gedachte op dat Dennis P. zijn plannen om Gassan Diamonds te beroven, niet alleen heeft beraamd. Of dat hij niet in zijn eentje op de vlucht is voor de politie, die hem internationaal op de zoeklijst heeft gezet. Een politiewoordvoerder zegt echter dat er 'één verdachte' is en 'maar één man die staat gesignaleerd'.

Na zijn faillissement in 1999 trad P. op 1 april van dit jaar in dienst bij Gassan Diamonds. Hij had via internet gesolliciteerd als balieverkoper bij het Gassan-filiaal op Schiphol, maar werd door zijn kennis van diamanten gepromoveerd tot sorteerder. Zo kreeg hij toegang tot het heilige der heiligen van het handelshuis, de zwaar beveiligde ruimte waar de gehele Amsterdamse handelsvoorraad lag opgeslagen.

Zaterdag nam P. een nieuwe magnetron in de verpakking mee naar zijn werk. Na sluitingstijd meldde hij zich bij de beveiliging dat hij het apparaat was vergeten. Even later wandelde hij met de doos weer naar buiten, met daarin honderden diamanten en een aantal kostbare juwelen.

Aan zijn aanstelling bij Gassan ging een integriteitsonderzoek vooraf. Sorteerder was immers bij uitstek een vertrouwensfunctie. Het bedrijf gaf het onderzoek in handen van een particulier recherchebureau. Dat wist de diskwalificatie van P. door bewindvoerder (en later curator) Bekius niet op te sporen. Gassan-directeur B. Leeser wil de naam van het bedrijf niet noemen.

Om de integriteit van de Nederlandse handelaren te garanderen, heeft de Amsterdamse diamantenbeurs, net als alle andere beurzen in de wereld, zijn 150 leden aan een strenge selectie onderworpen. Maar het staat iedereen vrij om buiten de beurs om handel te drijven. Beursvoorzitter L. Blik: 'Het is een vrij beroep.'

Wie buiten het officiële circuit wil handelen, kan echter beter in Antwerpen terecht. 'In Antwerpen zit de Russische maffia in de handel, daar hebben we in Amsterdam geen last van', zei Leeser in mei in de Volkskrant. 'In Antwerpen liggen de bedragen veel hoger en de fiscale moraal is beroerd.' Nu wil hij niet meer over zwarte handel in Antwerpen zeggen dan dat 'dat een wereld is die wij niet kennen'.

Volgens beursvoorzitter Blik valt de zwarte handel in Antwerpen wel mee. 'De Russen verkopen vooral goud. Vroeger kon je op de beurs nog wel anoniem diamanten kopen, maar dat is veranderd.' De handel in de Antwerpse cafés bestaat volgens Blik ook niet meer. 'Dat zijn verhalen van vroeger. Diamanthandel is een puur zakelijk gebeuren waar heel open wordt gewerkt.'

Dat de handel in diamant zich wat West-Europa betreft concentreert in Antwerpen, laat zich historisch verklaren. Tot 1940 was Amsterdam het diamantencentrum van de wereld, maar de Tweede Wereldoorlog veranderde dat. Van de joodse diamantairs overleefde 90 procent de oorlog niet. Na de invoering van de omzetbelasting weken de meeste overgebleven handelaren uit naar Antwerpen, waar de overheid een stuk genadiger was.

De Amsterdamse handel richt zich vooral op toeristen die hun diamanten vanwege sentimentele redenen in de hoofdstad willen kopen. De grote handelsstroom gaat al jaren via de beurzen van Antwerpen, Tel Aviv en New York. Blik schat dat Nederlandse handelaren jaarlijks tussen de een en twee miljard gulden omzetten. Ter vergelijking: Antwerpen boekte in 1999 een omzet van 45 miljard gulden.

Gassan heeft via het expertisebureau Cunningham Polak Schoute een beloning uitgeloofd voor tips die leiden tot het terugvinden van de gestolen waar. De tipgever krijgt 10 procent van de inkoopwaarde van de teruggevonden stenen. Dat kan oplopen tot een miljoen, omdat bij de berekening wordt uitgegaan van de inkoopwaarde van de ontvreemde diamanten: tien miljoen gulden.

Meer over