Den Haag kan en wil niet weer de bunker in

Elke middag om drie uur geeft de NAVO haar versie van de strijd in Kosovo. Die persbriefing wordt rechtstreeks uitgezonden door CNN....

De hoge officieren die tekst en uitleg geven, mogen niet worden geciteerd. De meeste vragen over de strijd worden niet beantwoord, om de Serviërs niet in de kaart te spelen. Er wordt vaak verwezen naar de eerdere mededelingen van de NAVO. De officieren mogen alleen na afloop kort optreden voor de camera.

Defensiewoordvoerder J. Veen zegt dat met opzet is gekozen voor terughoudendheid. De operatie in en rond voormalig Joegoslavië wordt immers geleid door de NAVO en niet door Den Haag. De Nederlandse F16's staan onder NAVO-bevel. Vermeden moet worden dat het Nederlandse volk gaat denken dat minister van Defensie De Grave en zijn chef defensiestaf luitenant-admiraal Kroon het bevel voeren over de Nederlandse NAVO-eenheden.

Tijdens de crisis rond Srebrenica van 1995 sliep minister Voorhoeve van Defensie één nacht in de bunker, onder het ministerie. Ten minste één keer heeft hij geprobeerd in te grijpen in de militaire commandolijn. Het beeld ontstond dat Voorhoeve zelf de Nederlandse troepen leidde, terwijl dat in werkelijkheid de Verenigde Naties en de NAVO waren.

Om politieke schade te voorkomen laten ministers en Kamerleden het ministerie dezer dagen zoveel mogelijk links liggen. Premier Kok is nog niet op Defensie geweest. De Grave meldt zich alleen 's ochtends bij zijn militairen.

Dat gebeurt niet meer diep onder de grond. Want in de bunker mag van de Arbeidsinspectie niet gedurende langere tijd worden gewerkt. Er is te weinig ventilatie en geen daglicht.

Daarom ligt het Defensie Crisis Beheersings Centrum (DCBC), zoals de afdeling officieel heet, sinds april 1996 gewoon op de begane grond van het ministerie. Het DCBC volgt 24 uur per dag de Nederlandse eenheden in het buitenland, zoals de NAVO-troepen in Bosnië en de VN-eenheid op Cyprus. Één militair is het DCBC vorige week komen versterken: een luchtmachtofficier met verstand van massale luchtoperaties.

Om negen uur krijgen minister De Grave, staatssecretaris Van Hoof, de chef defensiestaf en de bevelhebbers van de krijgsmachtdelen te horen wat zich de afgelopen 24 uur in voormalig Joegoslavië heeft afgespeeld. Daarbij zijn ook ambtenaren van Algemene Zaken (voor Kok) en van Buitenlandse Zaken aanwezig. De inlichtingendienst schetst het internationale krachtenveld, en er wordt vooruitgeblikt.

Er kunnen alleen besluiten worden genomen over de Nederlandse bijdrage. Zoals het afgelopen weekeinde, toen nog eens twee gemoderniseerde F16's naar Amendola werden gestuurd. Dat gebeurde op verzoek van de NAVO.

Meer over