Nieuws

Demonstraties tegen machtsgreep in Soedan houden aan, soldaten schieten op betogers

In Soedan zijn zondag opnieuw mensen de straat opgegaan om te demonstreren tegen de militaire machtsgreep van een week geleden. Zij deden dat ondanks het geweld waarmee militairen op zaterdag hadden gereageerd op enorme massademonstraties. Toen werden er volgens Soedanese artsen ten minste drie betogers om het leven gebracht in de stad Omdurman, die aan de overzijde van de Nijl bij de hoofdstad Khartoem ligt.

Mark Schenkel
Soedanezen demonstreren in Khartoem tegen de machtsovername door militairen. Beeld REUTERS
Soedanezen demonstreren in Khartoem tegen de machtsovername door militairen.Beeld REUTERS

Op zondag wierpen inwoners van Khartoem barricades op met autobanden, stenen en lantaarnpalen, zo valt op te maken uit de beelden die, ondanks het platleggen van communicatielijnen Soedan uit worden gestuurd. Buurtcomités roepen bewoners niet alleen op de toegang tot woonwijken te versperren, maar ook om winkels gesloten te houden. Met deze ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ wil de Soedanese bevolking het leger onder druk zetten om op zijn schreden terug te keren.

Vorige week maandag greep het leger de macht in Soedan door kabinetsleden op te pakken, premier Abdalla Hamdok onder huisarrest te plaatsen en de noodtoestand uit te roepen. Het leger kondigde ook eenzijdig het einde aan van de in 2019 in het leven geroepen, bestuurlijke samenwerking tussen burgers en militairen. Die samenwerking was begonnen nadat militairen, onder druk van een Arabische Lente-achtige volksopstand, hun reeds 30 jaar lang regerende leider Omar al-Bashir hadden afgezet als president.

‘Revolutie’

Soedanezen zijn woedend nu het leger probeert om de beloofde ‘transitie’, naar een zelfs volledig door burgers bestuurd land, de nek om te draaien. ‘Bescherm de revolutie van 2019’, is het credo van veel betogers.

Afgelopen zaterdag demonstreerden, verspreid over meerdere steden in het land, al vele tienduizenden – en mogelijk zelfs honderdduizenden – mensen tegen de coup. Ze scandeerden leuzen tegen legerleider Abdel Fattah al-Burhan, die vorige week de machtsgreep afkondigde, en voor premier Hamdok. De betogers trotseerden bovendien de op straat aanwezige soldaten, die aan het eind van de dag in verschillende steden schoten begonnen te lossen en in Khartoem een ziekenhuis zouden hebben geblokkeerd om te vooorkomen dat gewonde burgers medische hulp konden krijgen.

Voorafgaand aan de massabetogingen had de VS het Soedanese leger gewaarschuwd om de vreedzame demonstraties vooral wel toe te staan. Dat demonstreren behoorlijke risico’s met zich meebrengt, bleek al eens in 2019, toen een paramilitaire eenheid het vuur opende op burgers die, kort na de val van Bashir, door middel van sit-ins het leger onder druk wilden zetten om macht naar het volk over te hevelen. Zeker honderd Soedanezen werden destijds doodgeschoten; militairen dumpten een aantal van de lijken in de Nijl.

VN-secretaris-generaal Guterres riep zondag de Soedanese generaals op hun machtsgreep terug te draaien en de ‘grondwettelijke’ afspraken te respecteren. De VS en multilaterale instanties zoals de Wereldbank bevriezen financiële hulp aan Soedan, waar al jarenlang een diepe economische crisis heerst. Legerleider Burhan en andere topmilitairen vertrouwen op steun van landen als Egypte en Saoedi-Arabië, waarmee ze al langere tijd zakendoen. Washington probeert nu naar verluidt om via deze landen toch druk uit te oefenen op de Soedanese militairen.

Meer over