nieuws

Democraten in Texas houden omstreden kieswet even tegen, maar lijken de slag toch te gaan verliezen

De Democraten in Texas hebben zondag een nieuwe kieswet weten tegen te houden die het voor minderheden moeilijker maakt te stemmen. Maar de Republikeinse gouverneur van de zuidelijke Amerikaanse staat wil snel een nieuwe zitting van het parlement bijeenroepen om het omstreden wetsvoorstel er alsnog door te drukken.

De Texaanse Democraat Nicole Collier licht op een persconferentie haar ernstige bezwaren tegen het wetsvoorstel van haar Republikeinse collega’s toe. Beeld AP
De Texaanse Democraat Nicole Collier licht op een persconferentie haar ernstige bezwaren tegen het wetsvoorstel van haar Republikeinse collega’s toe.Beeld AP

Alle Democratische afgevaardigden liepen zondagavond weg uit het lagerhuis van Texas toen de Republikeinen het wetsvoorstel door het parlement wilden jagen. Daardoor waren er niet genoeg afgevaardigden aanwezig om een stemming te houden.

Greg Abbott, de Republikeinse gouverneur van Texas, liet meteen weten dat hij het wetsvoorstel, genaamd Senate Bill 7, op de agenda zal zetten voor een speciale zitting. Volgens hem moet de wet worden aangenomen om de ‘betrouwbaarheid van de verkiezingen’ te garanderen.

Na de nederlaag van president Trump bij de verkiezingen van november vorig jaar zijn de Republikeinen overal in de Verenigde Staten meteen aan de slag gegaan om de regels voor het stemmen aan te passen teneinde hun eigen kansen bij toekomstige verkiezingen te verbeteren. Daarbij gaat het om het veranderen van de grenzen van de kiesdistricten, maar ook om het opwerpen van allerlei obstakels voor kiezers uit minderheidsgroepen.

Inmiddels hebben veertien Amerikaanse staten restricties afgekondigd. Het voorstel voor een nieuwe Texaanse kieswet gaat het verst van allemaal. Stemmen per post wordt in het wetsvoorstel flink beperkt: alleen kiezers die om geldige redenen een stembiljet vragen, krijgen er eentje toegestuurd. Ambtenaren die kiezers ongevraagd formulieren toesturen, kunnen strafrechtelijk worden vervolgd.

Fraude

Volgens de Republikeinen zijn die maatregelen nodig om fraude tegen te gaan. De Democraten zien het als een manier om hen stemmen af te nemen: president Biden dankte zijn verkiezingszege voor een belangrijk deel aan poststemmen. Voor Trump was dat aanleiding om over ‘grootscheepse fraude’ te klagen.

De nieuwe Texaanse kieswet zal, indien aangenomen, ook een einde maken aan drive-in stembureaus en stemlokalen die 24 uur per dag open zijn. Ook dat werkt in het nadeel van de Democraten: dergelijke stembureaus trokken veel kiezers in Harris County, het dichtstbevolkte district van Texas, waar de Democraten de overhand hebben.

Meest opvallend in het wetsvoorstel is dat de stemlokalen op zondag voortaan niet meer voor één uur ’s middags mogen openen. Die maatregel is duidelijk bedoeld om zwarte kiezers te ontmoedigen. In het hele land roepen zwarte kerken hun gemeenteleden op naar de stembus te gaan; een ‘souls to the polls’-campagne die uit de tijd van de rassenscheiding dateert.

Verder mogen verkiezingswaarnemers voortaan dichter met hun neus op het stemmen staan om te controleren of alles wel ordelijk verloopt. Volgens de Democraten komt dat in de praktijk al snel neer op het intimideren van kiezers.

Tenslotte wordt het ook makkelijker de uitslag van de verkiezingen aan te vechten. Een rechter mag de uitslag ongeldig verklaren als het aantal gevonden frauduleuze stemmen de uitslag zou hebben kunnen veranderen. Tot nog toe mocht dat alleen als het vaststond dat de uitslag daadwerkelijk anders was uitgevallen.

‘On-Amerikaans’

President Biden uitte afgelopen weekeinde scherpe kritiek op het Texaanse wetsvoorstel. Hij noemde het voorstel ‘fout’ en ‘on-Amerikaans’: ‘In de 21ste eeuw zouden we het stemmen eenvoudiger en niet moeilijker moeten maken voor iedere rechtmatige kiezer.’

Toch ziet het ernaar uit dat de Republikeinen hun zin krijgen in Texas. Abbott heeft al laten weten dat hij de wet onmiddellijk zal ondertekenen zodra die door het parlement is aangenomen.

Een aantal bedrijven, waaronder Microsoft, Unilever en computermaker HP, heeft de afgevaardigden opgeroepen geen maatregelen te nemen die ‘rechtmatige kiezers de toegang tot de stembus bemoeilijken’. De oproep is ook ondertekend door de Kamers van Koophandel in Texas. Die zijn bang voor de reactie van het bedrijfsleven op de nieuwe kieswet.

Verscheidene bedrijven, waaronder filmmaatschappijen, besloten zich terug te trekken uit Georgia nadat die staat ook strengere regels voor het stemmen had afgekondigd. De Major League Baseball, de Noord-Amerikaanse honkbalcompetitie, besloot uit protest de prestigieuze All-Star Game niet in Georgia te houden.

Meer over