Delft rouwt zonder droefheid

Het publiek dat in Delft de rouwstoet gadeslaat, is bijna opgewekt te noemen. Niet uit gebrek aan respect. Maar Juliana is niet in de wieg gestorven en heeft een zinvol leven volbracht....

Om zeven uur hangt de stilte nog over het water aan de Oude Delft, waarlangs vijf uur later de begrafenisstoet richting Markt zal trekken. Hier en daar staan groepjes agenten, die nog wat schuiven met dranghekken of elkaar op de foto zetten. Op de route is zand gestrooid, voor de paarden. Reclameborden zijn afgeplakt, een mooie soberheid heerst in Delft.

Het is een bijzondere dag, voor het eerst in bijna 42 jaar draagt Nederland een gewezen vorstin ten grave. Maar in Delft lijkt het karakter van de dag te worden bepaald door de persoonlijkheid van de gestorven vorstin - de koningin die zo gewoon was. De geschiedenis weegt vandaag in de oude stad van de Oranjes niet zwaar.

Een meisje biedt plastic krukjes te koop aan, zodat ook de kleinere aanwezigen een blik op de arriverende gasten op het plein kunnen werpen. 'Het is vandaag toch een beetje Koninginnedag.'

Het is geen gebrek aan respect of nare lichtzinnigheid die voorkomt dat de begrafenis van Juliana diepe rimpels trekt. Ook het lenteweer onderstreept de heersende stemming eerder dan dat het die veroorzaakt. Het bijna algemeen gevoelde besef dat de prinses een zinvol leven heeft volbracht, brengt ontspanning en lucht - en de wetenschap dat zij al voor haar dood de wereld had verlaten.

'Ze is niet in de wieg gestorven en ze heeft een waardig leven geleid', zegt Delftenaar Pieter Kool. 'Behalve misschien de laatste jaren. Daarom is haar sterven ook geen drama.'

Kool is vorige week nog vanuit zijn woonplaats naar Paleis Noordeinde gefietst, om Juliana de laatste eer te bewijzen. Pieter Kool behoort tot de generatie die in 1962 al langs de kant stond bij de uitvaart van prinses Wilhelmina. 'Koud was het toen.'

Opvallend genoeg hebben ook veel jongeren zich op de Markt verzameld. Vrienden Hans-Willem van Oort (20), student geschiedenis in Leiden, en Edward Kliphuis (19), student luchtvaarttechniek in Delft, waren nog niet eens geboren toen koningin Juliana in 1980 aftrad. En toch staan ze vier uur lang over de hoofden naar het plein te kijken, in afwachting van de stoet. Juliana, zegt Kliphuis uit verhalen en de berichtgeving omtrent haar leven te hebben begrepen, was een relaxte vorstin, dit in tegenstelling tot menig a-relaxt type. 'Dat spreekt me aan.'

'Ik heb de begrafenis van prins Claus op televisie gezien', zegt Van Oort, 'en nu wilde ik er zelf bij zijn. Het is toch een historisch moment.'

Ze zijn beiden pro-koningshuis. 'Dat is toch het enige symbool van de eenheid van ons land', zegt Edward Kliphuis. 'Samen met het Nederlands elftal.'

Op het plein arriveren limousines en bussen met gasten: het spel who's who kan beginnen. De koning van België is gemakkelijk, de man naast oud-premier Lubbers al moeilijker (oud-minister van Buitenlandse Zaken Max van der Stoel), net als koningin Noor van Jordanië - prins Moulay Rachid van Marokko wordt in zijn witte kaftan door niemand herkend. Om twee minuten voor twaalf begint de negen ton wegende Bourdonklok van de Oude Jan te luiden: de stoet is in aantocht. Het wordt stiller achter de dranghekken. 'Ze komt eraan', zegt iemand. 'Ze is al op de Oude Delft.'

Dan klinkt - tot verrassing van veel aanwezigen - de muziek van de Koninklijke Militaire Kapel. Psalmen en gezangen spelen ze, maar het zijn niet de droeve klanken van afscheid en dood. De muzikanten trommelen en blazen er lustig op los. Dan komen de eredetachementen van marine, landmacht en luchtmacht door de bocht bij het gemeentehuis, daarna de paarden van de Koninklijke Marechaussee en de politie. En dan de lijkwagen, met acht Friese paarden ervoor, gevolgd door de twee koetsen met familieleden.

Voor de kerk houdt de stoet stil. De Kapel speelt Psalm 118 (Het is een wonder in onz' ogen/ Wij zien het, maar doorgronden 't niet.), gevolgd door Gezang 293 - Wat de toekomst brengen moge/ Mij geleidt des Heeren hand: klassiekers uit de protestantse orthodoxie.

Even later, als de kerkdienst is begonnen, slaan mensen voor een hek in de Schoolstraat de afmarcherende militairen gade. Een man houdt een radiootje tegen zijn oor: '. . .een eigen visie, eigen waardigheid. . .', klinkt de stem van predikante Welmet Hudig.

Meer over