Defensie wil een miljard gulden extra Israël ongerust over nieuwe Iraanse raket

De ontdekking dat Iran beschikt over raketten die een aanzienlijk deel van het Midden-Oosten kunnen bestrijken, heeft in Israël ongerustheid gewekt....

Van onze correspondent

Theo Koelé

TEL AVIV

De lancering van een Shahab-3 raket door Iran, deze week onthuld door een Amerikaanse krant, kwam voor Israël niet als een volslagen verrassing. Maar de test geeft wel aan dat Iran vóór loopt op het tijdschema dat experts in Israël in gedachten hadden, aldus een zegsman van premier Benjamin Netanyahu. Volgens de experts is het nog maar een kwestie van maanden, hoguit een jaar, voordat Iran de beschikking heeft over raketten die Israël wél kunnen bereiken.

De middellange-afstandsraket die Iran deze week testte heeft naar verluidt een reikwijdte van 800 kilometer - te weinig om voor Israël een bedreiging te vormen. Maar Israëls gezworen vijand zou ver gevorderd zijn met de ontwikkeling van een andere raket, de Shabab-4, die een bereik heeft van 1300 kilometer.

Het wapen vormt niet alleen een bedreiging voor Israël maar ook voor Turkije, waarmee Israël nauwe militaire banden heeft, en voor delen van de voormalige Sovjet-Unie.

Israël heeft, in het licht van de Iraanse test, opnieuw de Verenigde Staten gevraagd om druk uit te oefenen op landen die de leiders in Teheran helpen bij de ontwikkeling van massavernietigingswapens.

Tot die landen worden Rusland, China en Noord-Korea gerekend. De door Iran geteste raket zou grote gelijkenis vertonen met een wapen dat voor het eerst in 1991 in Noord-Korea werd gesignaleerd.

Israël, de enige kernmacht in het Midden-Oosten, vreest dat Iran straks wapens kan uitrusten met kernkoppen, dankzij buitenlandse hulp. Israël heeft de Amerikaanse vice-president Al Gore, die dit weekeinde Rusland bezoekt, gevraagd zich in Moskou sterk te maken voor een totaal verbod op de overdracht van technologische kennis en vitaal materiaal aan Iran.

Minister van Defensie Mordechai pleitte deze week in het Knesset, het parlement, voor een 'onmiddellijke' verhoging van het defensiebudget met ruim een miljard gulden. Volgens de bewindsman is dat geld nodig om 'toekomstige dreigingen' het hoofd te kunnen bieden. Ofschoon Mordechai geen akuut gevaar ziet in de Iraanse raketten, waarschuwde hij voor nieuwe risico's in het Midden-Oosten.

Net als de Amerikaanse president Bill Clinton vreest hij dat de stabiliteit in de regio gevaar loopt als Iran doorgaat op de ingeslagen weg. Hij noemde de Iraanse test 'ernstig', omdat die aangeeft dat het land in toenemende mate een bedreiging vormt voor vrede en veiligheid in het gehele Midden-Oosten.

Israël werkt sinds de Golfoorlog van 1991 aan een betere verdediging tegen de dreiging van raketten. Het kreeg begin dit jaar de beschikking over enkele Amerikaanse F 15-gevechtsvliegtuigen die in staat zijn landen als Iran, Irak en Libië te bereiken. Daarnaast wordt met Amerikaanse steun een eigen anti-raketsysteem ontwikkeld. Dit Arrow 2-project zou nog voor het einde van de eeuw operationeel moeten zijn. Maar over de effectiveit van het wapensysteem bestaat in Israël nogal wat twijfel.

Minister Mordechai klaagde deze week dat het defensiebudget de afgelopen jaren 'geërodeerd' is. Daaronder lijdt de aanschaf en ontwikkeling van nieuwe wapens. De minister voert achter de schermen een gevecht met zijn collega van Financiën, Jakov Ne'eman, die niets wil weten van een verhoging van de defensie-uitgaven in 1999.

Mordechai's budget bedraagt dit jaar een kleine 20 miljard gulden. Sinds de zeventiger jaren daalde het defensiebudget als aandeel in de nationale uitgaven van ruim 25 tot ongeveer 10 procent.

Meer over