Deens koningshuis of Addams Family?

AMSTERDAM - Al 145 jaar was de Deense koninklijke familie niet meer geschilderd. Het was dus een verrassing dat de huidige vorstin, Margrethe II, zich met haar kinderen en kleinkinderen had laten portretteren. Op dezelfde plek waar in 1868 haar betovergrootvader was vereeuwigd: in de tuinkamer van Paleis Fredensborg.

Het nieuwe portret maakt deel uit van de feestelijke viering dat het geslacht Glücksburg al 150 jaar op de troon zit. Maar de onthulling van het doek bracht weinig vreugde. Tien maanden na de ophef over het schilderij van Kate Middleton, is er vergelijkbare consternatie in Denemarken.

Het koninghuis is afgebeeld als de Addams Family, is de consensus. 'Afschuwelijk', 'eng', 'duister', 'sinister', zijn de reacties - zelfs op websites die koningshuizen vereren. Koning Willem-Alexander mag hopen dat zulke oordelen hem bespaard blijven als eind april zijn staatsieportretten worden onthuld.

De koningin zit met haar man op een groene bank. In één oogopslag is te zien wie de troonopvolgers zijn: net als Margrethe kijken kroonprins Frederik (linksachter) en diens oudste zoon Christian (midden vooraan) de toeschouwer aan. De rest van de familie doet dat niet.

Vooral de beeltenis van Christian roept afschuw op. De 8-jarige troonpretendent is als enige van onderen belicht en ziet eruit alsof hij de toekomstige last nu al niet kan dragen. Ook de weergave van zijn jongere zusje Isabella (linksvoor) maakt bij menigeen herinneringen aan horrorfilms los.

De maker van het veelbesproken doek is de Deen Thomas Kluge, een 44-jarige autodidact met paardenstaart die al heel wat portretten op zijn naam heeft staan. Vaak tot tevredenheid van de poseur, die zichzelf griezelig echt zag afgebeeld. Kluge had de koningin, zelf geen onverdienstelijk kunstenares, al een paar keer in verf gevangen. Op een portret uit 1996 staat ze fel realistisch afgebeeld in een trui. Ook nu heeft de schilder de doorluchtigheden in hun gewone kloffie vastgelegd.

De achtergrond wordt gevormd door Romeinse gebouwen. Die zijn van de hand van een Italiaanse kunstenaar die de wanden van de tuinkamer van Fredensborg mocht versieren. Dezelfde voorstelling is op het portret uit 1868 te zien, links achter de royale familie van koning Christian IX. Maar dat is wel zo'n beetje de enige overeenkomst. Laurits Tuxen liet 145 jaar geleden pracht en praal zien. Bij het doek van zijn opvolger wordt vooral aan Photoshop gedacht.

Kluge zei niet te hebben verwacht dat de twee schilderijen zo zouden worden vergeleken. Hij heeft de koninklijke familie zo realistisch geschilderd omdat 'we in een democratische wereld leven' en 'onze koningin en haar familie nu symbolisch zijn'. Volgens hem moet zijn portret worden gezien als 'satire'.

undefined

Meer over