Deens erfgoed

En weer verblijdt Denemarken ons met een uitstekende hitserie. In The Legacy wordt de kijker meegesleurd in een familiedrama dat zich ontvouwt rond een erfenis.

Wat doe je als je elke moord al hebt opgelost, iedere seriemoordenaar hebt opgepakt en zelfs van een oersaai onderwerp als Deense politiek een hitserie hebt gemaakt die in tientallen landen een groot succes is? Je kunt het dan allemaal nog eens dunnetjes over doen als Deense tv-industrie. Nog meer mysterieuze moorden, nog meer politieke intriges en nog meer schapenwollen truien.

Je kunt ook iets anders proberen.

In de nieuwste televisieserie The Legacy (op zijn Deens: Arvingerne) geen politiek hoogverraad uit Christiansborg zoals in Borgen en geen blauw uitgeslagen lijk op de Sontbrug zoals in The Bridge; de enige dode die in The Legacy valt is de wereldberoemde kunstenaar Veronika Grønnegaard. Helemaal in het begin van de eerste aflevering zien we hoe zij uit het ziekenhuis naar buiten stapt en gelijk maar op de stoep een sigaret opsteekt: haar lot is bezegeld. De excentrieke Veronika (68) heeft drie kinderen. Gro (42), een carrièrevrouw aan het hoofd van een van de grootste nationale kunstmusea. Frederik (39), een succesvol advocaat en Emil (32), een reizende, blije flierefluiter bezig met een project in Thailand.

Eigenlijk zijn er vier kinderen (van drie verschillende vaders). De 26-jarige Signe weet alleen niet dat zij de jongste dochter is van Veronika. Haar wereld bestaat uit de beschermde omgeving van de lokale handbalclub en haar baantje als bloemist. Haar vriendje is een bekende handballer en haar vader John is de coach van zijn team. Signe weet niet beter dan dat Johns vrouw Lise haar moeder is.

Bent u er nog?

Het wordt nog ingewikkelder. Op haar sterfbed schrijft Veronika een noodtestament. De erfenis gaat niet naar haar drie wettige kinderen, maar naar de net zo charmante als wereldvreemde Signe, die haar ware familie nog nooit heeft gezien. Tenminste, dat denkt ze.

Dat is het uitgangspunt van The Legacy, een familiedrama in de traditie van de Deense succesfilm Festen. Waar de hitseries Borgen en The Killing het vooral moeten hebben van hun sterke plot, draait het bij The Legacy bijna uitsluitend om de personages die met elkaar verwikkeld zijn in de strijd om de erfenis. Het is het verhaal van de vrijgevochten generatie van mei '68 die volwassen is geworden en geconfronteerd wordt met de gevolgen van een vrije, maar chaotische jeugd. Een verhaal over een erfenis die de familieleden dwingt elkaar in de ogen te kijken, geheimen te onthullen en de schone schijn op te geven. Hier niet de sombere straten van Kopenhagen of de contouren van het majestueuze paleis Christiansborg; The Legacy speelt zich af in en rondom een indrukwekkend, The Shining-achtig landhuis, midden op het Deense eiland Funen.

Een familiedrama in de kunstwereld. Niet bepaald een omschrijving die je bedenkt bij een kijkcijferkanon. Aanvankelijk twijfelde de Deense publieke omroep dan ook over The Legacy. 'Ze wisten dat het een klein verhaal was dat over kunst ging', zegt Maya Ilsøe (38), die de serie heeft bedacht en geschreven, in het American Hotel in Amsterdam. 'Daarover maakten ze zich een beetje zorgen. Toen hebben we de afspraak gemaakt dat we niet zo veel kijkers hoefden te trekken als andere series. We werden behoorlijk laag ingeschat.'

Het werd, om Ivo Niehe aan te halen, unaniem een belachelijk groot succes. The Legacy scoorde in Denemarken gemiddeld meer dan 1,7 miljoen kijkers en haalde een marktaandeel van 60 procent. Cijfers waar Borgen en The Killing niet aan kunnen tippen.

Die twee successeries openden wel wereldwijd deuren: nog voor er een aflevering was uitgezonden, werd The Legacy al verkocht aan onder meer Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk en Australië.

'Een behoorlijke verrassing', omschrijft Ilsøe het welslagen van de serie droogjes. Een paar jaar geleden werd ze door de Deense publieke omroep gevraagd een nieuwe televisieserie te bedenken en ze kreeg daar drie maanden de tijd voor. 'Het duurde even voordat het kwam, maar een van de eerste dingen die ik wist, was dat ik een moderne familieserie wilde maken. Ik was zelf net gescheiden, heb twee kinderen en ben opgevoed door twee hippieouders op het platteland. Ik dacht bij mezelf: wat is een familie tegenwoordig? Waaruit bestaat een familieleven?'

De kunstenaarsfamilie uit The Legacy is ook zo'n familie die van de stad naar het platteland is verhuisd. Een route die veel Denen van de generatie '68 kozen: vrijzinnige, stadse hippies die de ruimte van de natuur opzochten. 'Ik dacht na over dat thema en ik begon met het creëren van de vier belangrijkste personages: de broers en zussen.' Die personages waren er dus eerder - en zijn, zo zegt Ilsøe, ook belangrijker - dan het verhaal. 'Misschien is dat een beetje te simpel gezegd. Als je een personage creëert dat interessant genoeg is, kun je dat personage in heel veel situaties plaatsen.'

Het werd een verhaal over een erfenis die een familie verscheurt en tegelijkertijd dichter bij elkaar brengt. Tijdens haar onderzoek voor The Legacy bezocht Ilsøe rechtszaken en was ze aanwezig bij bemiddelingen tussen familieleden over erfenissen. 'Er was één specifieke zaak. Een broer en zus hadden grote onenigheid en er was een mediator die het tussen hen probeerde te regelen. Er waren veel spullen te verdelen, maar de zus wilde dolgraag het fotoboek van de familie. Ze hadden er een spel van gemaakt: om de beurt zouden ze iets kiezen. De broer mocht als eerste. Hij koos dat fotoalbum en tijdens die sessie begon hij dat te verscheuren. Toen dacht ik: dit is het; in een flits had je dat hele familiedrama. Erfenissen gaan niet over geld. Het is een gevecht om liefde, het gaat over identiteit en over erkend worden als de persoon die je wil zijn.'

De aantrekkingskracht van The Legacy zit deels in dat universele gevoel en deels in de uiteenlopende personages. Bijna iedere kijker zal zich wel kunnen - of willen - identificeren met ofwel de harde, succesvolle Gro, de familieman Frederik, blije eikel Emil of de sympathieke, tikkeltje nerderige Signe. Bij een screening van de serie kreeg een testpanel de eerste twee afleveringen te zien. Na afloop werd gevraagd met welk personage ze zich het meest identificeerden, wie ze het leukst vonden en wie het minst. Iedereen koos steeds iemand anders.

'Kijkers zeggen dat ze het waarderen dat de personages niet perfect zijn', zegt Trine Dyrholm (Gro). 'Ze doen niet altijd het juiste en maken ook verkeerde keuzen. Het ene moment haat je een personage, om even later weer van hem te houden.' Dyrholm is een grote naam in Denemarken, ze speelde eerder in Festen en A Royal Affair. Alec Baldwin noemde haar onlangs, nadat hij twee films van haar had gezien, 'de beste actrice ter wereld'. De 42-jarige Dyrholm moet erom lachen. Bovenal is ze opgelucht dat The Legacy het zo goed deed in Denemarken. 'Ik was bang dat het te langzaam was', zegt ze over het verhaal. 'Je moet een beetje geduldig zijn, maar tegelijkertijd gebeurt er veel in een aflevering, omdat alles steeds consequenties heeft voor de personages. Het is wel spannend, maar anders. Niet op de manier van: ah, dat was de moordenaar. Het is subtieler.'

De plot in The Legacy draait voornamelijk om de relaties en ontwikkeling van de personages; het verhaal over de erfenis is eerder een excuus om in hun levens te kijken, dan dat het je zoals bij The Killing, Borgen of The Bridge dwingt aflevering na aflevering achter elkaar te zien. Het succes van de serie valt of staat daarom met de acteerprestaties en geloofwaardigheid van de personages. 'Dat is heel moeilijk', zegt Dyrholm, 'Het materiaal is kwetsbaar. Dat is ook waarom wij als acteurs ook betrokken worden bij het script. Dat heeft veel versies nodig en je moet het continu herschrijven om alle nuances erin te krijgen.'

The Legacy kijkt niet weg als een pageturner, maar vergt door de uitgebreide dialogen en lange scènes aandacht en rust, als een goede roman. Of beter: een modern, enigszins verontrustend sprookje. De onschuldige, argeloze Signe als een Alice in Wonderland in joggingbroek. Vanuit haar veilige, vertrouwde handbal-bloemenstalomge-ving gaat ze kopje-onder in het onstuimige kunstenaarsgezin van de familie Grønnegaard, waar iedereen een eigen geheime agenda heeft. 'Als we Signe ontmoeten heeft ze een goed leven met haar vriendje, ziet ze haar ouders dagelijks en is ze gelukkig', vertelt Marie Bach Hansen (28) over haar personage. 'Maar ze weet ook niet echt wat ze wil met haar leven. Er is iets aan de hand, maar ze weet niet wat het is. Deze wending in haar leven dwingt haar erachter te komen wie ze echt is en wat ze wil. Wat maakt haar tot wie ze is? Haar omgeving of het bloed van Viktoria dat door haar aderen stroomt? Daarom moet ze afstand nemen van haar ouders Lise en John en proberen binnen te komen in de Grønnegaard-familie. Dat gaat niet, dus uiteindelijk is ze heel erg alleen.'

Om de acteurs een zo natuurgetrouw mogelijk familiegevoel te geven, werd Signes 26ste verjaardag gevierd in een tuin. 'Dat hebben we helemaal geïmproviseerd, twee uur lang. Er werd wel gefilmd, maar we hebben er niets mee gedaan. We deden het alleen zodat we allemaal dezelfde herinnering zouden hebben. Ik kreeg zelfs een cadeautje: een vaas uit het kantoor van de omroep. Het was belangrijk om zo'n ervaring te delen, het gevoel te krijgen een familie te zijn.'

Om die vervolgens weer te laten vallen als een baksteen. Zo zijn ze ook wel weer, die Denen.

The Legacy is nu te koop in de webwinkel van de Volkskrant (29,99 euro) en vanaf 27/5 ook bij andere aanbieders. In het najaar is de serie op Nederland 2 te zien

undefined

Meer over