Debat

Een radiodebat is natuurlijk iets anders dan een televisiedebat, maar toch hadden alle deelnemers zich zondagochtend keurig in de kleren gehesen, en droeg Mark Rutte maar weer eens een stropdas, lichtgrijs met een oranje streepje....

Kennelijk wel.

Toch was de sfeer in het zaaltje achterin het café gemoedelijk. De lijsttrekkers hadden hun campagneleiders bij zich, en ieder een handjevol aanhangers, en verder was er vooral pers aanwezig: veel fotografen, schrijvende pers, een enkele televisiejournalist, maar zonder camera. Er werd gekletst, koffie gedronken en gewacht tot het debat zou beginnen; eerst nog een file en problemen bij het spoor, toen reclame. Uiteindelijk begon het.

Wat te zeggen?

Een wakkere indruk maakte Mark Rutte, de man van wie we inmiddels weten dat hij op Sacha de Boer valt en bij het ontbijt een beschuitje eet, iets dat mij voorkomt als een paradox, maar dat terzijde. Hij vertrok als een haas uit de startblokken door een paar keer van Jan Peter Balkenende te vragen met wie hij nou eigenlijk straks wil regeren: met de VVD of de PvdA? Jan Peter gaf natuurlijk geen antwoord. Daarmee was meteen de toon van het hele debat gezet: CDA en PvdA zitten erg dicht bij elkaar, en de VVD is te klein om samen met het CDA verder te kunnen. Wil diezelfde VVD groter worden, dan zal dat bovendien ten koste gaan van het CDA. Een kabinet-Balkenende-Bos of een kabinet-Bos-Balkenende is waar we dus onvermijdelijk op afkoersen.

Tsja.

Dat Balkenende in dat kabinet opnieuw de baas wil zijn, bewees hij door twee keer hard achter elkaar uit te halen naar Wouter Bos. Dat deed hij met een speels soort venijn waar Bos niet van terug had. Het ging over het ontslagrecht. In mei van dit jaar was Bos er nog voor geweest dit te versoepelen, Balkenende las het citaat voor van een briefje dat hij ineens uit zijn binnenzak haalde, maar nu was hij daar ineens tegen, terwijl hij, Balkenende, er juist voor was.

Bos verweerde zich verbeten door te stellen dat het CDA er in de Stemwijzer ook tegen was, maar dat weerlegde Balkenende weer door er op te wijzen dat de versoepeling toch echt gewoon in het verkiezingsprogramma van het CDA stond: artikel 3.1.4 om precies te zijn.

Daarop begon Bos te pruttelen tot Balkenende hem onderbrak met de woorden: ‘U draait en u bent niet eerlijk, meneer Bos.’ Even later herhaalde hij zijn beschuldiging, in het volle besef dat het een goeie soundbite was, zo'n uitspraak die vaak herhaald gaat worden en die de kiezers zich herinneren. Jack de Vries, zijn campagneleider die in het publiek stond, kon een triomfantelijke glimlach niet onderdrukken. Dat hadden hij en Jan Peter toch maar goed ingestudeerd.

‘Dat zijn harde woorden’, zei Lucella Carasso, die het debat leidde. ‘Nee, dat zijn de feiten’, hamerde Jan Peter de spijkers verder in de sociaal-democratische handen, om vervolgens tevreden achterover te leunen. Zo, dat was even duidelijk gezegd: Wouter Bos is een draaikont.

Bos kon er niets anders tegen in stelling brengen, met dunne lippen, altijd een teken dat hij boos is, dan dat hij het een opmerking onder de gordel vond, en dat hij toch beter van de premier had verwacht. Maar ook hij wist dat het leed was geschied.

Meer over