Debat minimumloon ging over symbolen en imago's

De slepende discussie over het minimumloon is voorlopig beslecht. De vakbeweging viert feest en de werkgeversorganisatie VNO-NCW is zwaar gefrustreerd....

Van onze verslaggeefster

Margreet Vermeulen

AMSTERDAM

Het kabinetsvoorstel om werkgevers toe te staan in bepaalde gevallen minder loon te betalen dan het minimumloon had vooral een symbolisch karakter. De werkgelegenheid was met het voorstel niet of nauwelijks gediend. Minder dan 4 procent van de beroepsbevolking werkt nog voor een minimumloon. Werkgevers hebben nauwelijks behoefte aan personeel dat onder het minimumloon werkt. Integendeel.

Het midden- en kleinbedrijf, waar relatief veel minimumloners werken, is tegen welke verlaging van het minimumloon dan ook. 'We zijn juist blij dat we het imago van goedkoopte-eiland kwijt zijn', legt woordvoerder W. van der Maas van MKB-Nederland uit. 'Want met zo'n imago verlies je de slag om de beste mensen op de arbeidsmarkt.' Een carrière in het MKB is tegenwoordig een redelijk alternatief, en die verworvenheid wil het kleinbedrijf niet in de waagschaal stellen.

Daar komt nog bij dat veel MKB-bedrijven baat hebben bij koopkrachtige burgers die het geld laten rollen. Vooral de detailhandel en de horeca vertalen een verlaging van het minimumloon als een verlaging van hun omzet.

Ironisch genoeg is het grootbedrijf, verenigd in de vereniging VNO-NCW, wel voor een verlaging van het minimumloon. Niet dat ze er zelf gebruik van zullen maken, maar het is zo handig voor het MKB, vindt VNO-NCW. Ook het Centraal Planbureau (CPB) verwacht weinig effect op de werkgelegenheid van een tijdelijke verlaging van het minimumloon zoals het kabinet voorstelde. Op de middellange termijn zou het wetsontwerp de werkloosheid doen dalen met hooguit drieduizend mensen. Het is de vraag of dat aantal een nieuwe wet rechtvaardigt.

D66, dat een spilfunctie vervulde in het debat, vond van wel. De Democraten zagen de ontheffing niet als een strafexercitie tegen onwillige werklozen, maar als een kans voor laagopgeleide en laagproductieve werklozen een baan te vinden. Zolang de VVD die zienswijze deelde, was er geen vuiltje aan de lucht. De problemen ontstonden begin dit jaar toen Bolkestein een krachtig pleidooi hield voor een veel verdergaande en structurele verlaging van het minimumloon.

Vanaf dat moment was D66 bevreesd dat de VVD het wetsontwerp zou gebruiken als opstapje naar de liquidatie van het minimumloon. Iets waaraan de Democraten hun handen niet vuil wilden maken. De afspraak uit het regeerakkoord om werkgevers in sommige gevallen te ontheffen van het minimumloon blijft hierdoor een dode letter. 'Dat is politiek ernstig, maar de maatschappelijke gevolgen zijn minuscuul', analyseerde de PvdA'er Van Zijl.

Maar de VVD en de vereniging VNO-NCW missen een unieke kans om een van de belangrijkste heilige huisjes in sociaal-economisch Nederland te slopen. 'Politiek geklungel', vindt A. Schoenmackers van VNO-NCW. 'Van ons wordt verwacht dat we uit de loopgraven komen en taboes doorbreken. Maar wat doet de politiek? Ze hebben hun oude standpunten weer opgepoetst. Wat een onmacht en een geklungel en politieke opportuniteit. Want het is natuurlijk niet toevallig vlak voor de verkiezingen.'

Woordvoerder B. Bakker van D66 grinnikt wat. 'In het aangezicht van de verkiezingen ben je natuurlijk eerder geneigd meningsverschillen tussen partijen aan te scherpen dan wanneer je een regeerakkoord opstelt.'

Meer over