De Zwaan is vooral van Van Berkel

Wat is het verschil tussen een foto van de Erasmusbrug gemaakt door een Japanse toerist, en een foto van de Erasmusbrug gemaakt door een professionele Nederlandse fotograaf?...

En dus moet de professionele fotograaf officieel een vergoeding betalen aan de architect. Want symbool van Rotterdam of niet, De Zwaan is vooral van Ben van Berkel.

De brug is auteursrechtelijk beschermd tegen onrechtmatige vormen van reproductie en openbaarmaking. 'Belachelijk', vindt Rob Niemantsverdriet, freelance fotograaf. 'Sinds Van Berkel zijn belangen onderbracht bij de Stichting Beeldrecht, bijt deze zich als een pittbull vast in elke vermeend onrechtmatige publicatie.'

Tijdens een opdracht voor de gemeente Rotterdam ontdekte Niemantsverdriet dat er 'terughoudend' werd gereageerd op het plaatsen van foto's van de brug. 'Het bleek dat bij verschillende tijdschriften, zoals het culturele stadmagazine R'uit en een Belgisch reisblad, al stapeltjes rekeningen van Van Berkel lagen.'

Niemantsverdriet besloot aandacht te vragen voor de kwestie. 'Van Berkel verdient met de claims zo'n 259 euro per publicatie. Ik wil dat hij het schaamrood op de kaken krijgt.'

Roel Sandvoort van het gerenommeerde fotobureau Hollandse Hoogte is het met Niemantsverdriet eens. Ook hem vliegen de claims om de oren. Dat auteursrecht bestaat, is natuurlijk terecht, maar volgens Sandvoort rekt de Stichting Beeldrecht de grenzen van het auteursrecht tot het uiterste op.

Edo van der Zouwen van de Stichting Beeldrecht erkent dat er veel grensgevallen zijn. 'Maar meestal kun je wel bepalen of het een fotograaf te doen is geweest om het kunstwerk of dat het kunstwerk per ongeluk in beeld is gekomen.'

Het auteursrecht beschermt de brug volgens hem vooral tegen commerci exploitatie. Een foto als illustratie bij een artikel mag volgens Van der Zouwen wel. 'Ook een krantenfoto van Ma¿ima en Prins Willem Alexander in een bootje over de Maas met de Erasmusbrug op de achtergrond, is geen probleem. Het kunstwerk is dan geen hoofdonderdeel van het tafereel.'

Notoire claimer in Nederland is behalve Van Berkel ook Pi de Bruijn, ontwerper van het blauwe pluche van de zetels in de Tweede Kamer. Sandvoort: 'De stoelen verschijnen wel vaak in reclames, maar ze zijn nota bene van onze belastingcenten betaald.'

Om problemen te voorkomen heeft de gemeente Rotterdam inmiddels de rechten van de Erasmusbrug helemaal afgekocht.

Meer over