De zaak die alles heeft

Slaperig Santa Maria is wakkergeschud door het proces tegen Michael Jackson, die terechtstaat wegens kindermisbruik. De media en de fans zijn overal, tot ergernis van de lokale bevolking....

Wil Dave Broran (75) net zijn bal werpen, komt er weer zo'n groepje kwekkende tieners aan het hek staan. 'Meneer! Wat doen jullie?', roept een meisje - zoals ze vanmorgen 'Michael! Michael!' naar haar idool heeft gekrijst. 'Mag ik het eens proberen?' Irritant vindt Broran dat. 'Kunnen ze die Michael Jackson niet snel schuldig verklaren?' Nijdig trekt hij zijn paarse pet recht. 'Of die hele zaak ergens anders doen?'

Maar dat is onmogelijk. Jackson zou het delict waarvan hij wordt beschuldigd, pedofilie met een 13-jarige jongen, op zijn ranch hebben begaan. Dat landgoed, Neverland, ligt in hetzelfde district als Santa Maria, de 78 duizend inwoners tellende plaats waar Broran en zijn bejaarde vrienden hun spel spelen, lawn bowling, een combinatie van langeafstands-jeu de boules en curling-met-ballen.

Broran zucht. 'Waaraan hebben we dit verdiend?' Maar in Santa Maria staat nu eenmaal het gerechtsgebouw van de regio. Dus was het opnieuw openbaar aanklager Tom Sneddon die Jackson naar de rechtszaal dwong. De zaak uit 1993, toen Jackson een schikking trof in een soortgelijke affaire, was ook door Sneddon aangespannen. Dus wordt het spel van de lawn bowlers verstoord door de fans die Jackson bijstaan.

Hun dagen in Santa Maria kennen twee hoogtepunten: Jackson komt aan en zwaait; Jackson vertrekt en zwaait. Of verdachte Jackson een eerlijk proces kan krijgen, moet nog blijken. Vorige week werd de eerste selectie van 250 potentiële juryleden snel gemaakt. De rechter schorste, om maandag zijn zoektocht te hervatten naar onbevooroordeelde Californiërs voor de twaalfkoppige jury.

Dat de 46-jarige King of Pop nog altijd een internationaal fenomeen is, staat wel vast. Van de paar dozijn fans die hem permanent steun betuigen, is er op deze warme ochtend, de tweede dag van het proces, precies één Amerikaans.

Maria Cervantes (50) woont in Santa Maria. Ze is, anders dan andere fans, verlegen. Met haar dochter Evelyn (22) drinkt ze een blikje cola in de schaduw. Volgens Evelyn is haar moeder 'gewoon verliefd op Michael', een onthulling die de dochter een stomp op de schouder oplevert.

'We geloven dat hij onschuldig is', zegt Maria Cervantes. 'Ze proberen alleen maar geld van hem los te krijgen.' Daarom zal ze hier elke dag zijn, zolang het proces duurt.

Volgens Navi, een Michael Jackson-imitator uit Londen, kun je een eerlijk proces wel vergeten. Hij vermoedt een grote samenzwering, een net van leugenachtige aantijgingen dat alleen bedoeld is om Jackson eindelijk te vangen: aanklager Sneddon is een boef op zoek naar een klapper om zijn carrière uit te luiden; de rechter luistert te veel naar Sneddon; het vermeende slachtoffer en zijn moeder zijn bloedhonden; de media huilen mee omdat ze het prachtig vinden. Zo luidt ongeveer de redenering van Navi (32), die zonder achternaam door het leven gaat.

Navi oreert soepel en gretig, zoals je dat Jackson zelf zelden hoort doen. Die leeft doorgaans geïsoleerd achter de gesloten hekken van Neverland. Hoewel: niet helemaal geïsoleerd. Kinderen waren en zijn welkom op de ranch, een privé-pretpark dat Jackson in de jaren tachtig bedacht en liet bouwen. In 2003 zou hij tijdens een kinderfeestje, inclusief logeerpartij, zijn delict hebben begaan. Jackson kroop bij de jongen in bed en volgens de gast, nu 15 jaar oud, vergreep de ster zich aan hem. Volgens Jackson gebeurde er niets onoirbaars.

Vorige week zond het televisiestation Fox een zeldzaam interview met hem uit. Aan het einde volgde de opgenomen verklaring die overal ter wereld talloze malen te zien was. Geen logeerpartijen meer, verzekerde hij. 'Ik ben niet van plan mezelf ooit weer in zo'n kwetsbare postie te manoeuvreren.' Jackson verklaarde voorts zijn 'grote vertrouwen' in het rechtssysteem en stelde: 'Ik zal worden vrijgesproken en gezuiverd wanneer de waarheid gesproken is.'

Tot dat moment is hij vrij op borgtocht. En zit hij met een aanklacht van kindermishandeling, samenzwering met als doel ontvoering van een kind, afpersing, en de 'oneigenlijke gevangenneming' van de jongen. Het is geen moord, de beschuldiging uit dat vorige 'proces van de eeuw', tien jaar geleden, toen American Football-speler O.J. Simpson in Los Angeles werd vrijgesproken. Maar pedofilie is ook niet best.

'Je moet van kinderen afblijven', zegt Margarita Rosario (24). Ze werkt bij een benzinestation, twee straten bij de rechtbank vandaan, en zegt: 'Ik snap de ouders niet. Ik heb twee kleine kinderen en die gaan echt niet logeren bij iemand die ik niet ken.'

Net als hun held hebben Jacksons fans niet veel op met de media, die maar wat zouden roepen en alles verdraaien. Twee Britse meisjes weigeren iets te zeggen tegen journalisten. 'Michael zou niet willen dat we met jullie praten', staat er op hun handgeschreven bord. Ook Jackson-imitator Navi uit zijn weerzin over de media. Tegelijkertijd praat hij met elke reporter en wordt hij gevolgd door een meisje dat al zijn interviews en fotosessies filmt. Daar groeit als vanzelf een documentaire die vastlegt hoe de media over Navi berichten.

Adrian Britton van het Britse station ITN staat in de zon te zweten in zijn donkerblauwe colbert en zachtroze das. Hij is een van de twaalfhonderd geaccrediteerde journalisten die zich als mieren tussen de tientallen satellietwagens bewegen. 'Ik heb zulke mediacircussen eerder gezien, maar nooit bij een proces', zegt Britton. Buiten Amerika kende niemand O.J. Simpson, merkt hij op. Maar hier wordt over gepraat, 'van Californië tot Calcutta. Mensen hebben nu eenmaal een niet te stillen honger naar dit soort zaken.'

De mix is perfect, aldus Britton. Een internationale ster. Een kind. Het Amerikaanse rechtssysteem. Een 'ijzeren rechter'. Een actieve aanklager. Een slimme advocaat. Seksueel misbruik. 'Alles zit erin.'

En zo komt het dat de wereldpers in het stadje is neergedaald. Santa Maria, een paar uur rijden boven Los Angeles, is omringd door de wijngaarden die een hoofdrol speelden in de film Sideways. Borden langs snelweg 101 noemen Santa Maria een 'All American City'. Dat is het. Het leven beweegt zich langzaam langs de keurige straten, waar vooral veel Mexicaanse immigranten en gepensioneerde militairen wonen.

Een paar honderd meter van de rechtbank staat een reusachtig winkelcentrum. Santa Maria is een van de weinige plekken op aarde waar een aardig stadscentrum is platgewalst om er een consumentenparadijs plus mega-parkeergarage neer te zetten, legt Mike Midling uit. Met zijn vriend Bernard Bakethal drinkt hij ice tea op het terras van hun vaste koffiebarretje, Coffee Diem. Sinds een week kun je hier draadloos het internet op. Heeft de eigenaar geregeld voor de journalisten, die er ook allemaal hun broodjes halen.

De lokale economie kan een kleine injectie wel gebruiken. Want de politie zit met een enorme kostenpost. Elke dag zijn er zeker 35 agenten nodig die bij de rechtbank worden ingezet, bijna eenderde van het hele korps, dat 107 mensen telt.

Midling en Bakethal kunnen wel lachen om het proces. 'Er gebeurt hier nooit iets', zegt Midling. 'Alleen als iemand juridische problemen heeft, zien we hier actie. Dit spreekt de laagste menselijk instincten aan: het seksleven van een populair figuur.'

Op het kunstgras aan de overkant woedt het debat over Jacksons schuld of onschuld voort. Dave Broran is helder: 'Er had nooit een proces moeten beginnen. Hij had in 1993 de gevangenis in gemoeten.'

Zijn vriend Dick Gillespie schudt zijn hoofd. 'Hij heeft veel voor kinderen gedaan. Mijn schoonzoon is kinderarts. Die heeft een groep kankerpatiëntjes naar Neverland gebracht. Dat was voor die stervende kinderen de beste dag van hun leven. Ik hoop dat hij niet wordt veroordeeld omdat men hem niet begrijpt. Omdat hij anders is.'

Meer over