De wiskunde van de hogeschool

Het was een enorme wiskundige doorbraak, tenminste, in de ogen van de afdeling marketing en communicatie van de Fontys Hogeschool in Eindhoven....

Michael Persson

'Fontysstudent lost eeuwenoud wiskundig probleem op', schreeuwde de kop boven het persbericht vorige week. Een oplossing waar, zo stond er, al sinds het Egyptische Middenrijk op wordt gewacht.

Groot nieuws dus. Vierdejaars natuurkundestudent Geert-Jan Uytdewilligen had een formule bedacht waarmee de nulpunten kunnen worden bepaald van polynomen van welke graad dan ook, optelsommen van tot oneindige machten verheven x-en. Emethode, voor een hele klasse wiskundige functies, om te achterhalen wanneer die exact op niets uitdraaien.

Op een zolderkamertje bedacht. Twee jaar over gedaan. 'Ik voelde me altijd al thuis in het denken in abstracties', aldus Uytdewilligen in het persbericht.

Te abstract, wellicht. Uytdewilligen had geen exacte, maar een benaderde oplossing van het nulpuntenprobleem gevonden. En dat kunstje was al eerder vertoond, twee eeuwen terug. Genieals Lagrange en Poincararen in de achttiende en negentiende eeuw al met vergelijkbare benaderingen gekomen.

'Een exacte oplossing bestaat niet', zegt prof. dr. Hendrik Lenstra van het Mathematisch Instituut van de Universiteit Leiden. 'Ook dat wisten ze honderd jaar geleden al, en daarom heet het probleem onoplosbaar.'

Knap werk van die jongen, dat wel, vindt Lenstra. Het wiel uitvinden is geen peulenschil, ook al gebeurt dat niet voor het eerst. 'Ik ben vol bewondering.'

Hij is minder te spreken over de hogeschool van Uytdewilligen. 'Die heeft een scheve schaats gereden. Ze hadden de vondst eerst moeten laten controleren.' Ook dr. ir. Herman te Riele van het Koninklijk Wiskundig Genootschap heeft geen goed woord over voor de werkwijze van de school. 'Ik vind het een merkwaardige situatie. Natuurlijk, iedereen wil publiciteit. Maar het is wel heel voorbarig om zoiets zonder checken naar buiten te brengen.'

'We hebben van alle kanten opmerkingen en commentaar gekregen', erkent Matty Salimans, woordvoerder van Fontys. 'Misschien zijn we iets te enthousiast geweest.'

Inmiddels is het juichende persbericht niet meer tussen de persberichten op de Fontys-site terug te vinden. Weggeretoucheerd. Wel staat er een nieuwsstuk van de online hogeschoolkrant, met de kop:

'Twijfel over doorbraak wiskundig probleem.'

Die twijfel is geen ramp, blijkt uit de woorden van bestuursvoorzitter Norbert Verbraak van Fontys Hogescholen: 'Of de oplossing nou wel of niet klopt, zal blijken. Dat neemt mijn indruk niet weg dat Geert-Jan een bijzonder getalenteerde student is, waar we trots op mogen zijn.'

Het gaat de Hogeschool niet om de wiskunde, maar om trots. Dat blijkt ook uit andere maatregelen. Een forumpagina met reacties op de mathematische revolutie werd in allerijl gesloten. 'Het kreeg de vorm van een wetenschappelijk debat', aldus Verbraak. 'Daar is de site het kanaal niet voor.'

Ook woordvoerder Salimans trekt haar handen af van de misplaatste doorbraak. 'Wij constateerden dat allerlei professoren zich in de discussie zijn gaan mengen. Die discussie hoort thuis in het wiskundige vakgebied, en niet bij ons, of in de landelijke media.'

Uytdewilligen wordt ook ver van de pers gehouden. Berichten op zijn mobiele nummer worden geretourneerd door voorlichter Salimans.

'Geert-Jan werd een beetje gek van de reacties. Hij wil zich weer op zijn studie gaan richten, daar komt hij nauwelijks aan toe.'

Hoogleraar Lenstra in Leiden blijft nog met vraag zitten.

'Waarom zit die jongen eigenlijk op een hogeschool, en gaat hij niet op de universiteit studeren? Daar krijgt hij misschien betere begeleiding.'

Meer over