De wereldkampioen, oud en bijzonder bang

Het wil maar niet vlotten met de Franse ploeg, maar bondscoach Roger Lemerre houdt vast aan zijn spelers. De documentaire Les yeux dans les Bleus toont waarom....

Van onze verslaggever Marcel van Lieshout

Les yeux dans les Bleus heet de fascinerende documentaire van Canal+ over de voetbalploeg die tijdens het WK veler ogen op zich gericht weet.

Ogen vol ongeloof: is dit de regerend wereldkampioen? Is dit de ploeg die vooraf als dé titelfavoriet (nog voor Argentinië) werd gezien?

Frankrijk beschikt over honderd betere centrumverdedigers dan Frank Leboeuf, de speler die zich in het openingsduel tegen Senegal voortdurend liet uitspelen en donderdag tóch in de basistegen Uruguay stond. Over honderd betere middenvelders dan Emmanuel Petit, die zo traag is dat alleen al het nemen van vrije- en hoekschoppen de wereldkampioen zeeën van tijd kost.

Honderd betere, jongere, vooral snellere spelers.

Het is geen toeval dat Franse nationale jeugdploegen de afgelopen jaren vrijwel alles hebben gewonnen wat er te winnen viel.

Waarom steunt bondscoach Roger Lemerre dan tóch de gerontocratie (Franse pers over de vele 'oudjes' in de ploeg)? Zijn WK-selectie telt één speler die geboren is in 1981 (Cissé), vier die geboren zijn in 1977 (Henry, Trézeguet, Sylvestre, Sagnol) maar vooral dertigers. Zelf is hij 60.

De kans dat Lemerre zijn 61ste verjaardag (18 juni) thuis in Frankrijk viert is aanzienlijk.

Les Yeux dans les Bleus (deel 2, deel 1 kwam enkele jaren eerder uit) geeft inzicht in de vraag waarom Lemerre handelt zoals hij handelt. De documentaire was in Frankrijk al vóór het WK te zien en wordt volgende week ook door de Nederlandse Canal+ uitgezonden. Maker Stéphane Meunier mocht jarenlang de spelers bespieden.

De ogen zijn inderdaad binnen de Franse ploeg: de camera is erbij als spelers in het hotel worden gewekt, als spelers in de dug-out commentaar geven op de wedstrijd, als Christian Karembeu tijdens een etentje een afscheidslied wordt toegezongen, als er wordt geoefend op penalty's (aanvoerder Desailly erkent dat hij alleen tijdens trainingen scoort en te 'bang' is als het om het echie gaat) en als Lemerre vooraf, in de rust of na afloop zijn spelers toespreekt.

De scènes met Lemerre, gecombineerd met de wetenschap uit interviews, verduidelijken heel veel. De bondscoach van de wereldkampioen is een curieus mens. Hij is een bruut en de vleesgeworden zachtmoedigheid. Een schreeuwer en een poëet. Hij is in veel opzichten net zo ondoorgrondelijk als zijn voetbalverleden:

Roger Lemerre, zesvoudig Frans international, was jarenlang keeper, werd spits en besloot zijn loopbaan als centrumverdediger.

Sinds 1998 is hij bondscoach van Frankrijk. Bij het vorige WK was hij de assistent van Aimé Jacquet, voordien leidde hij Les Bleus naar de wereldtitel bij de militairen. Die laatste prestatie heeft hem het stigma gebracht dat hij iemand van de harde, 'militaristische' lijn is.

Maar wie zich meer verdiept in de persoon-Lemerre (de documentaire is daarbij een welkome aanvulling) komt eerder tot een diametrale slotsom. Roger Lemerre is in de kern juist géén beul: de trainer van de wereldkampioen durft geen harde beslissingen te nemen. Hij wil dat ook helemaal niet.

Dit heeft Lemerre in het verleden over zijn WK-spelersgroep gezegd:

'Wat ik het Franse team heb bijgebracht? Niets.' En: 'Ik bewonder mijn spelers.'

Dit heeft Lemerre niet letterlijk gezegd, maar hij straalt het in ales uit: 'In 2000 ben ik met deze spelers, dezelfden van 1998, Europees kampioen geworden. Wie kende mij voordien? Ik, Roger Lemerre, ben schatplichtig aan deze spelers.'

Dit zegt Lemerre in de documentaire: 'Ik heb niet geslapen na deze nederlaag, maar ik wil julie inzet niet in twijfel trekken. Ik mag jullie niet bekritiseren, want vanaf de zijlijn heb ik makkelijk praten. Pak je leven weer op: jij met je kale kop (Leboeuf), jij met je paardenstaart (Petit) en jij, Willy (Wiltord), ik mag je zo graag. . .'

En dit stipuleert Lemerre keer op keer: 'Twee keer achtereen wereldkampioen worden met nagenoeg dezelfde ploeg. Het kán, het kán. Dat is pas geschiedenis maken!'

Dat enorme reservoir aan jong Frans talent moet nog even geduld hebben. Totdat Roger Lemerre is vertrokken.

Meer over