De wereld 'vecht vandaag terug' tegen de inlichtingendiensten

Uitgerekend op de dag dat de ministers Plasterk en Hennis vechten voor hun politieke leven vanwege de informatie die zij de Kamer verschaften over de verzameling van metadata door Nederlandse inlichtingendiensten, komt de wereld in actie tegen de verzamelwoede van geheime diensten als de NSA. De Electronic Frontier Foundation (EFF) heeft vandaag namelijk uitgeroepen tot 'The Day We Fight Back Against Mass Surveillance'. Wat is er zoal te doen?

Demonstratie bij de Amerikaanse ambassade in Berlijn, eerder deze maand. Beeld afp
Demonstratie bij de Amerikaanse ambassade in Berlijn, eerder deze maand.Beeld afp

Dat er in Den Haag vandaag gedebatteerd (volg het debat hier) wordt over de geheime diensten, is toeval. Het wereldwijde protest werd al ruim voordat de twee ministers in de problemen kwamen, geïnitieerd door de EFF. Een aantal bekende websites, waaronder Mozilla, Tumbler, Reddit, Imgur, Greenpeace en Amnesty International doet mee aan de actie door banners te plaatsen en bezoekers op verschillende andere manieren op het protest te wijzen.

Cryptoparties
In verschillende landen worden vandaag verder zogenoemde cryptoparties georganiseerd. Daar kunnen deelnemers leren hoe ze informatie op hun computers en smartphones kunnen beveiligen, om het de inlichtingendiensten zo moeilijk mogelijk te maken om informatie af te tappen.

In Nederland zijn zulke feesten er niet, maar wordt het protest uitsluitend online gevoerd. 'Dat heeft te maken met de logistiek, we hebben niet genoeg mankracht om door het land heen activiteiten te organiseren,' licht Tim Toornvliet van Bits of Freedom (BoF), de internetrechtenorganisatie die de protestdag in Nederland organiseert, toe. 'Het is bij ons in de eerste plaats een online protest, waarbij we mensen oproepen om zich uit te spreken tegen het verzamelen van persoonlijke data door inlichtingendiensten. We wijzen mensen op de site thedaywefightback.org, waar ze banners en avatarfoto's voor Twitter en Facebook kunnen downloaden waarmee ze hun steun voor de actie kunnen betuigen.'

Verder wil BoF de aandacht vestigen op Bespied-ons-niet.nl, een site waarop een lijst staat met concrete maatregelen die de Nederlandse regering volgens de organisatie zou moeten nemen om de privacy van burgers te beschermen. Zoals bijvoorbeeld het doen van onderzoek naar de schaal van de spionage in Nederland, het controleren van de inlichtingendiensten en het beter beveiligen van informatie.

Verder is er een internationale campagnesite waar mensen dertien principes kunnen ondertekenen die zijn opgesteld door onder meer maatschappelijke organisaties, bedrijven en internationale rechtenexperts.

De NSA-campus in Fort Meade, Maryland. Beeld ap
De NSA-campus in Fort Meade, Maryland.Beeld ap

Aaron Swartz
De internationale actie is niet alleen bedoeld om aandacht te genereren voor afluisterpraktijken, maar ook om de Amerikaanse internetactivist Aaron Swartz te eren. Die werd in 2011 aangeklaagd vanwege het illegaal downloaden (en online zetten) van ongeveer 4 miljoen wetenschappelijke artikelen van de digitale bibliotheek JSTOR. Hij wilde met die actie de openheid van het internet bevorderen. Hij riskeerde een celstraf van 35 jaar, maar zover kwam het niet: op 11 januari 2013 pleegde hij zelfmoord.

De Electronic Frontier Foundation (EFF) heeft al vaker internetprotesten georganiseerd. De bekendste zijn de demonstraties tegen de Amerikaanse anti-piraterijwetten Stop Online Piracy Act (SOPA) en Protect IP Act (PIPA). Daaraan deden grote namen als Google (die zijn logo achter een zwarte balk verborg) en Wikipedia (die een dag lang offline ging) mee. Mede dankzij dit protest werden de fel bekritiseerde wetten behoorlijk afgeslankt.

Of het protest van vandaag enig effect zal sorteren, zal moeten blijken. In Nederland zijn de ogen vanavond vooral gericht op Plasterk en Hennis.

Aaron Swartz in 2009 Beeld ap
Aaron Swartz in 2009Beeld ap
Meer over