De week van de nieuwsfotosculptuur

Anno Dijkstra (42) maakt sculpturen die een reactie zijn op iconische nieuwsfoto's. In galerie 38cc in Delft ligt een dode Pim Fortuyn in het Mediapark in een oplage van 114 exemplaren. 'Een beeld is een poging gebeurtenissen te begrijpen.'

DOOR BOB WITMAN

Waar was u op 6 mei 2002?

'Ik hoorde het nieuws van de moord op Pim Fortuyn thuis. Ik dacht wat veel Nederlanders dachten: als het maar geen Marokkaan is.'

Wat dacht u toen u de volgende dag die foto paginabreed in de krant zag?

'Het was vreselijk. Zo kwetsbaar, een uitgestrekt dood lichaam. Maar ook vreselijk omdat ik niet wist wat ik ermee moest. Ik vond het heel erg, maar hij is geen oom, geen familie. Het is niet duidelijk wat je met je gevoelens moet. Dit soort gebeurtenissen zijn een stuk groter dan jezelf.'

Moet een krant deze foto's plaatsen?

'Daarover heb ik geen mening. Mij gaat het erom dat die camera er altijd is. Een oog dat de hele wereld over zoemt. Ik ben overal bij, de gruwelijkste gebeurtenissen, maar ik zit gewoon thuis.'

Het is beeldinflatie?

'De camera legt alles vast. Met een schijnbare objectiviteit waar ik moeite mee heb. Hij doet een aanslag op je empathisch vermogen. Daarom maak ik die beelden. Uit behoefte gebeurtenissen te begrijpen.'

8 juni 1972, Vietnam. De 9-jarige Kim Phuc vlucht naakt en huilend voor een napalmbom.

'Die foto kent iedereen. Het is bijna niet om aan te zien, dat is duidelijk, maar wat is de betekenis? Ik heb een beeld van dit meisje gemaakt, precies 1 op 1. Letterlijk van de foto nagemaakt.'

Wat wilt u ermee bereiken?

'Een beeld is voor mij vooral een hulpmiddel om mensen iets te ontlokken. Een beeld heeft grote impact, je moet je er fysiek toe verhouden. Een foto kun je opzij leggen.'

Maar Kim Phuc was niet te vermijden?

'In Hoorn, waar het beeld een tijd stond, waren de reacties heel gemengd. Sommige mensen zeiden: dat willen we niet in onze buurt. Wat ik begreep. Want het is natuurlijk geen prettig beeld.'

Maar het stond er wel?

'Er gebeurde iets interessants. Sommige mensen in de wijk trokken haar kleren aan. Anderen trokken ze uit. De eersten vanwege haar kwetsbaarheid. De anderen omdat ze de waarheid niet wilden verhullen.'

Wat heeft u gemaakt voor de tentoonstelling Souvenir?

'Een installatie met 114 beeldjes van een dode Pim Fortuyn die op de grond ligt. Exact zoals hij lag op die foto in het mediapark. Bezoekers mogen een beeld meenemen na afloop van de tentoonstelling.'

Is het moeilijk, een beeld maken van een dode man?

'Lastiger dan ik dacht. Ik hecht erg aan het ambacht van beeldhouwen in de klassieke zin. Dus de pose moet fysiek kloppend zijn. Dat was niet simpel, want hij lag er onnatuurlijk bij. Zijn heup is gek gedraaid, zijn ene voet ligt plat, de ander recht.'

Zijn uw beelden niet pijnlijk voor Fortuyns nabestaanden?

'Het lijkt me vreselijk voor hen, maar ik heb geen oplossing voor dat probleem. Fortuyn is een publiek figuur die minister-president wilde worden, deze beelden hebben we allemaal gezien.'

Zijn de beeldjes allemaal weg?

'Je moet je eigen beeldje - ze zijn allemaal net iets anders - uitkiezen in dat veld met al die dode Pim Fortuyns. Dat vindt men kennelijk pijnlijk. Nee, ze zijn niet allemaal weg. Als je een beeldje meeneemt, moet je er thuis iets mee. Zet je een dode Pim Fortuyn op de schouwmantel? Het verplicht je ertoe er een opvatting over te hebben. Dat is in elk geval mijn opzet.'

Souvenirs, in 38cc, Delft, tot 11/11. Met werk van onder anderen Folkert de Jong, Rita van Eyk en Anno Dijkstra. 38cc.nl

undefined

Meer over