De waarheid kan pijnlijk worden

De Duitse kiezers hebben zich zondag niets aangetrokken van The Economist. Volgens het Britse blad zou Duitsland het beste af zijn geweest met opnieuw een centrum-rechtse regering van christen-democraten en de liberale FDP, mits Kohl binnen een jaar zou worden opgevolgd door Wolfgang Schäuble....

Toen de stemmen waren geteld, trok Kohl zich inderdaad terug uit de politiek. Maar de christen-democraten en de FDP ('de partij met de beste ideeën') werden verwezen naar de oppositiebanken en Duitsland zal hoogstwaarschijnlijk een regering krijgen van sociaal-democraten en Groenen. Voor The Economist is dat een beangstigende gedachte.

Gerhard Schröder, de winnaar van de verkiezingen, is volgens The Economist niet echt betrouwbaar. Hij zou niet de aangewezen persoon zijn om de noodzakelijke hervormingen door te voeren. Voor het verlagen van de belastingen en subsidies, het verkopen van staatsbedrijven en het saneren van de Europese landbouwpolitiek zou Duitsland bij de FDP en CDU/CSU in betere handen zijn geweest.

Toen de sociaal-democraten Schröder tot lijsttrekker kozen, was er nog geen vuiltje aan de lucht: Schröder vertegenwoordigde een nieuwe stroming politici; hij trok zich weinig aan van de vakbonden en stond er goed op bij het bedrijfsleven. Maar The Economist constateert dat Schröder in de loop van zijn campagne zijn goede voornemens één voor één heeft vervangen door vage plannen.

Doordat Schröder steeds meer opschoof in de richting van zijn linkse achterban, begon de zakenwereld hem te wantrouwen. En het ergste van alles is volgens The Economist dat de invloed van partijvoorzitter Oscar Lafontaine ('de fakkeldrager van de socialistische oude garde') zal toenemen en Schröder met de Groenen moet gaan samenwerken.

Met de 'dwaze en dure beloften' van de verdeelde Groenen zal er, zo vermoedt The Economist, niet veel terecht komen van de broodnodige economische hervormingen. Zeker als de fundamentalisten binnen Schröders aanstaande coalitiepartner het winnen van de Realos. Het Groenen-plan de benzineprijs te verdrievoudigen is weliswaar in de ijskast gezet, maar wat de Groenen betreft nog niet van de baan, waarschuwt The Economist.

Ook Der Spiegel vindt dat de nieuwe regering snel moet gaan hervormen. 'Wie er ook wint, nu moet er worden opgetreden en kleur worden bekend.' Overal wachten de problemen op oplossingen: de werkloosheid, het belastingstelsel, de pensioenen, justitie, de gezondheidszorg, eigenlijk moet de gehele staat worden hervormd om met een gerust hart het nieuwe millenium te kunnen betreden.

Onder de kop '100 Tage Wahrheit' schetst Der Spiegel in zes deprimerende pagina's waaraan het allemaal schort in Duitsland en wat er van de nieuwe regering wordt verwacht. Met leedwezen constateert het blad dat Kohl belangrijke beslissingen de laatste maanden heeft uitgesteld om de kiezers niet af te schrikken.

Maar ook de andere partijen hebben in een grosse Koalition des Verschweigens und Schönredens zo veel mogelijk geprobeerd de onvermijdelijke saneringsmaatregelen buiten de publiciteit te houden. 'Als de verkiezingen voorbij zijn, begint het ogenblik van de waarheid. Het kan lang duren en pijnlijk worden', vreest Der Spiegel.

In beangstigende grafieken schetst het blad de problemen voor de nieuwe regering. De pijl die de sociale uitgaven sinds 1990 weergeeft maakt een hoek van 45 graden: van 35 procent van het bruto loon naar ruim 42 procent.

Als het uiterst luxe pensioenstelsel niet wordt gesaneerd, stijgen de bijdragen van werkgevers en werknemers vanaf 1998 als een vuurpijl bijna loodrecht omhoog.

Het grafiekje van de werkloosheid ('de onheilspellende Duitse ziekte') maakt vlak voor de verkiezingen een klein knikje naar beneden tot 4,1 miljoen, maar het aantal langdurig werklozen is sinds 1993 gestaag gegroeid tot 1,5 miljoen.

Er is slechts één pijl die naar beneden is gericht: Duitsland geeft sinds 1989 steeds minder uit aan wetenschappelijk onderzoek en industriële innovatie.

Art van Iperen

Meer over