ProfielAttje Kuiken

De vrouw die de 2G-coronapas wel/niet mogelijk gaat maken

null Beeld Jiri Büller
Beeld Jiri Büller

Het PvdA-Tweede Kamerlid Attje Kuiken kan het demissionaire kabinet aan een meerderheid helpen voor de pas die moet voorkomen dat ongevaccineerden voortaan nog toegang krijgen tot etablissementen waar het risico op besmetting heel hoog is.

Natalie Righton en Gijs Herderscheê

In het debat dat inmiddels in flink wat families en vriendengroepen leidt tot stevige discussies, durft Attje Kuiken (44) te zeggen waar het op staat. ‘Het kabinet heeft nu lockdown-achtige maatregelen voor de komende drie weken aangekondigd. Ik vrees dat dat te laat is gebeurd, maar ik vrees ook dat het volstrekt te weinig is. Daadkrachtig ingrijpen is nu nodig, ook als maatregelen niet populair zijn’, zei het PvdA-Kamerlid afgelopen week bijvoorbeeld in de Tweede Kamer. ‘Als we zo blijven doormodderen, zitten we tot maart nog in eenzelfde situatie.’

Het zijn dit soort uitspraken die ervoor zorgen dat Kuiken inmiddels met grote regelmaat wordt gevraagd om aan te schuiven bij talkshows op televisie. Hoewel ze met ruim 5.300 werkdagen een van de langstzittende Tweede Kamerleden is – alleen collega’s als Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA) en Wilders (PVV) zitten er langer – kenden tot voor kort maar weinig mensen buiten Den Haag haar.

Dat is bijna een prestatie van formaat, zo lang in de Kamer en toch vrij onbekend. In al die jaren voerde Kuiken het woord over een hele reeks binnenlandse onderwerpen, zoals veiligheid en openbare orde. Maar ook over de Turkije-deal die tijdens Rutte II werd gesloten om de stroom Syrische vluchtelingen te dempen. Ondertussen groeide Kuiken uit tot een stabiele kracht in de roerige PvdA-fractie, waar ze een reeks leiders zag komen en gaan – Wouter Bos, Job Cohen, Diederik Samsom, Lodewijk Asscher.

Het was Jeltje van Nieuwenhoven, rond de eeuwwisseling als Kamervoorzitter een grote mevrouw in de PvdA, die Kuiken het duwtje gaf om in 2006 de Kamer in te willen. ‘Toen ik twijfelde of ik me kandidaat wilde stellen, zei Jeltje van Nieuwenhoven een keer tegen me: ‘Als alle vrouwen zich zo opstellen, krijgen we nooit meer vrouwen in de politiek. Schrijf gewoon die brief.’ Jeltje was voor mij als meisje uit de provincie echt wel een voorbeeld’, vertelde Kuiken eerder in het AD.

Net zoals Van Nieuwenhoven komt Kuiken uit Friesland. ‘Ik ben alleen met mijn moeder opgegroeid. Thuis hadden we het niet heel breed. Mijn vader is weggegaan toen mijn moeder zwanger was van mij. Ik heb hem één keer ontmoet en that’s it.’ Voor de studie ging zij naar Brabant en bleef daar, in Breda, ‘voor de liefde’. Na een paar jaar als ambtenaar in Den Haag op het ministerie van Binnenlandse Zaken, maakte ze de overstap naar de politiek. Ze kreeg bij de PvdA de kans te groeien in de krimpende fractie: ‘Je bent een schaap met vijf poten, je moet je netwerk op orde hebben, kunnen debatteren, de mediadynamiek aankunnen. Je moet een boodschap kunnen verkondigen.’

Open blik

Nu voert ze voor de PvdA het woord over zorg en dat doet ze op de voor haar kenmerkende manier: in klare taal en ze geeft het toe als ze iets verkeerd heeft ingeschat. ‘Met Dansen met Janssen had ik onvoldoende in de smiezen dat je direct na de prik in de kroeg kon staan. In de zomer had ik niet verwacht dat het zo hard zou gaan met de besmettingen’, zei ze onlangs bijvoorbeeld in de Volkskrant.

Haar bekendheid zal aankomende twee weken alleen maar groeien. De PvdA speelt tot de Kerst een doorslaggevende rol bij het wel of niet mogelijk maken van de 2G-coronapas. In de praktijk betekent dit dat vaccinweigeraars geen toegang meer krijgen tot locaties met een hoog corona-besmettingsrisico, zoals cafés.

Voor coalitiepartijen VVD, D66, CDA is het van ‘groot belang’ dat deze 2G-coronapas er zo snel mogelijk komt. Demissionair premier Mark Rutte en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge zien de pas als uitweg uit de lockdown. Namens de PvdA kan Kuiken de coalitiepartijen helpen aan een meerderheid van de stemmen in de Tweede en Eerste Kamer. De ChristenUnie weet nog niet of ze voor de voorstellen zal stemmen, omdat de partij in haar achterban veel tegenstanders heeft. Kuiken heeft aarzelingen, maar wil er ‘met een open blik naar kijken’.

Zegt ze nee, dan zal het merendeel van het demissionaire kabinet de PvdA de schuld geven van het voortduren van de lockdown. Als zij ja zegt, wordt ze de kop van jut van de antivax-beweging.

Een prettige positie is het niet, maar het is de vraag of de rol van grote beslisser haar tegenstaat. Haar meisjesdroom was om ‘ooit burgemeester te worden’, zei ze vorig jaar. ‘Ik sluit nog steeds niet uit dat ik over een jaar of tien nog eens burgemeester word. Ik vind mezelf er wel geschikt voor.’ Op de vraag of ze ooit zou willen meeregeren, zei ze toen: ‘Ik zit in de politiek omdat ik aan de knoppen wil zitten en niet om de gemakkelijkste weg te kiezen.’

In drie stappen naar de 2G-coronapas

1.Maandag: de Tweede Kamer dient schriftelijke vragen in bij het demissionaire kabinet over het wetsvoorstel uitbreiding coronatoegangsbewijs (2G-pas). Die vragen worden vermoedelijk vrijdag beantwoord.

2.Halverwege deze week: zowel de Eerste als Tweede Kamer debatteert over de nieuwe corona-maatregelen, waaronder de avondlockdown. Ook de 2G-pas passeert de revue.

3. Volgende week: de Tweede Kamer debatteert uitsluitend over het wetsvoorstel uitbreiding coronatoegangsbewijs (2G-pas). Daarna wordt erover gestemd. Kort daarna zal ook de Eerste Kamer erover stemmen. Als beide Kamers het wetsvoorstel goedkeuren, kan het nog voor Kerst ingevoerd worden.

Meer over