De vele gezichten van Bradley Wiggins

Van zorgenkind tot Tourwinnaar. De Brit Bradley Wiggins (32) komt van ver. Maar de reis heeft hem gemaakt tot een karaktervol renner.

Bradley: the kid from London

Zeker drie keer zei Bradley Wiggins het deze Tour al: hij is maar die jongen uit Londen met een enorme passie voor de wielersport. Hij groeide op in Kilburn, een arbeiderswijk in het noordwesten van Londen. Hij was 2 toen zijn vader de dag voor Kerstmis zijn moeder liet weten dat hun huwelijk voorbij was. Eigenlijk is hij opgevoed door zijn grootouders. 'Mijn opa is mijn vader geweest', zei Wiggins tijdens deze Tour. Zijn opa stierf twee jaar geleden, tijdens de Tour.

Wiggins voetbalde op straat en was een bewonderaar van Gary Lineker. Op een dag belde hij gewoon bij de sterspeler van Tottenham Hotspur aan. Of Gary thuis was?, vroeg hij. De vrouw van Lineker wimpelde hem af met een gesigneerde foto.

'Ik zou het geen gelukkige jeugd noemen. Bradley had een probleemkind kunnen worden', zegt Brendan Gallagher, auteur van Wiggins' biografie Pursuit of Glory en in de Tour aanwezig als journalist van de TheDaily Telegraph. 'Alle ingrediënten waren ervoor aanwezig. Arme buurt, alleenstaande moeder. En Bradley was een Einzelgänger.'

De gouden medaille die Chris Boardman won tijdens de olympische achtervolging in 1992 is zijn redding geweest. Zijn moeder riep hem er speciaal voor binnen. Het leek een droomwereld. Gallagher: 'Het was de ommekeer.' Wiggins werd verliefd op wielrennen, en nog meer op de olympische gedachte.

Hij wordt lid van de plaatselijke wielerclub. Uren fietst hij in z'n eentje in de rondte. Dan hoeft hij tenminste niet thuis te zijn, waar zijn moeder met haar nieuwe partner huist en zijn nieuwe halfbroer.

Boardman hing aan de muur in zijn jongenskamer, naast Miguel Indurain, de renner die hij het meest bewonderde. Woensdag kreeg hij op de rustdag van de laatste een gesigneerde stierenvechtersdoek uit Pamplona, met een videoboodschap. 'Nederig en sprakeloos', zei Wiggins te zijn. Gallagher: 'Die erkenning betekent voor hem net zoveel als de Tour winnen.'

Wiggins is trots op wat hij heeft bereikt. 'Een groot deel van de Britse cultuur is gebaseerd op mensen die beroemd zijn, maar nooit iets hebben klaargespeeld in het leven. Ik heb echt iets gedaan.'

Bradley: de drinker

'Stipt om elf uur stond ik ongeduldig te wachten op de stoep van de pub. Ik bleef er de hele dag en dronk een glas of twintig. Thuis maakte ik nog een fles wijn open, soms twee, en als mijn vrouw ging slapen, bracht ik altijd een bezoekje aan de kelder.'

In de kelder, zo vervolgt Bradley Wiggins in zijn biografie Pursuit of Glory, lagen de zware bieren op hem te wachten, zoals La chouffe. Anders kan een echte man de slaap niet vatten.

Gedurende die periode van hevig alcoholgebruik vreest hij de verslaving van zijn vader te hebben geërfd. Gary Wiggins was een Australische flierefluiter die in de jaren zeventig van de vorige eeuw wat geld verdiende als baancoureur, met name in Gent.

In het Belgische tijdschrift Humo vertellen oud-renners Patrick Sercu en Patrick Lefevere over die periode, over de kleine kolonie van Australiërs die geluk zochten in Het Kuipke, de Gentse wielerbaan. Gary Wiggins moet een echte lastpost zijn geweest. Lefevere: 'Als hij had gedronken, kwam er altijd mot van.' Wiggins senior ging geregeld op de vuist, met collega's en ook wel toeschouwers.

De drank maakte zijn huwelijk kapot en ook de relatie met zoon liep erop stuk. In zijn biografie vertelt Bradley Wiggins hoe zijn vader straalbezopen was in de spaarzame momenten dat ze elkaar troffen en hem dan ook nog eens de les las.

In 2008 krijgt Bradley Wiggins midden in de nacht een telefoontje uit Australië. Vader Gary is, op weg naar het café, door onbekenden in elkaar geslagen en sterft aan zijn verwondingen. Op weg naar het vliegveld, om de uitvaart bij te wonen, bedenkt Bradley Wiggins zich. Gary heeft zijn leven al veel te vaak overhoop gehaald.

Zijn eigen periode van overmatig drankgebruik speelt zich af in 2004, als het hem maar niet lukt de overstap te maken van de baan naar de weg. Van een verslaving, zoals bij zijn vader, is niet echt sprake. Het is een vlucht die aan het eind van dat jaar eindigt. Zijn huwelijk en vooral de geboorte van zijn twee kinderen vormen een reddingsboei. Op zijn duimen heeft hij twee B's getatoeëerd, van hun namen, Ben en Bella. Zodat hij ze tijdens het tijdrijden altijd ziet.

Bradley: de humorist

Bij de ploegenpresentatie in Luik, aan het begin van de Tour, stond Tourspeaker Daniel Mangeas weer te kwetteren als een gedopeerd vogeltje. De ene standaardzin rolde na de andere, bien évidemment, uit zijn mond.

Toen de kampioenenploeg van Sky haar opwachting maakte, nam Bradley Wiggins de microfoon van hem over en deed het, bien évidemment, nog eens dunnetjes over. Nadat hij de microfoon aan Mangeas had teruggegeven, zei Wiggins in het Engels: 'Jij hebt echt geen idee wat ik nu zei, hè?' Waarop Daniel Mangeas meteen in zijn vertrouwde reflex schoot: 'Et bien merci, Bradley Wiggins!'

Bradley Wiggins heeft een onderkoelde humor die voor typisch Brits doorgaat. Met zijn wat stijve motoriek zou hij zo de rol van John Cleese kunnen overnemen als de verwarde hoteleigenaar in Fawlty Towers. Nadat hij twee jaar geleden de proloog had gewonnen in de Giro in Amsterdam, zei hij kurkdroog: 'Ik ben maar een beetje van de dranghekken weggebleven, anders was ik dronken of stoned aangekomen.'

Vooral zijn imitaties zijn vermaard. De Belg Nick Nuyens was Wiggins' ploeggenoot bij Cofidis en zelf ook wel eens het doelwit. 'Tijdens een wedstrijd, ik kwam niet meer bij van het lachen.' Ook Michiel Elijzen reed in die periode met Wiggins. 'Hij had twee minuten nodig om iemands loopje of stem onder de knie te krijgen. De teambesprekingen deed hij in de bus nog even na, gewoon met de ploegleiders erbij. Het is echt een aparte vogel.'

Zo stond hij ook geportretteerd in de Franse krant l'Équipe, nadat Wiggins de gele trui had veroverd op de Planche des Belles Filles. De benen lagen op tafel, het hoofd rustte op gevouwen handen en die trui hing ergens over een stoel.

In het artikel komt vooral zijn muziekkeuze naar voren. Paul Weller hoort en ziet hij graag, The Kinks ook, en natuurlijk Oasis. Wiggins heeft een replica van de gitaar waarop Noel Gallagher speelde tijdens een beroemd concert in het stadion van Manchester City. Op de klankkast staat de Union Jack gefotografeerd en de gitaar is gesigneerd.

Zit er vandaag of morgen nog een imitatie in? Zijn biograaf Brendan Gallagher denkt van niet. 'Zoiets ontstaat spontaan bij hem.'

Bradley: de schone

Hij had er een bevriende journalist voor nodig om het hem uit te leggen. Dat niet iedereen hem zomaar op zijn woord zou geloven als hij zei dat hij op een eerlijke manier zijn sport bedreef. Dat het in de Tour elke dag over doping zou gaan. En dat de schandalen uit het verleden de nieuwe kampioenen zouden achtervolgen.

Van de geletruidrager wordt verwacht dat hij een statement maakt. Die verantwoordelijkheid was hem in de eerste week van de ronde slecht bevallen. Wiggins begon te vloeken en dat werd door de sponsor allerminst op prijs gesteld.

Dus schreef Wiggins vorige week een opmerkelijke open brief in The Guardian, de krant waar hij ook columnist is. 'Ik ben een eerlijk sportman, die wil tonen dat je de Tour kunt winnen op brood, water en hard werken', verklaarde hij.

Bij zijn eerste deelname aan de Tour werd hij geconfronteerd met het dopingschandaal Operación Puerto en bleek de winnaar - Floyd Landis - achteraf positief. Bij zijn tweede deelname, in 2007, werd hij zelf onderdeel van het schandaal. Een ploegmaat bij Cofidis, Cristian Moreni, werd op doping betrapt. Het tekende hem voor het leven.

Om hem te begrijpen, moeten de volgers het grote plaatje bekijken, weten waar hij vandaan komt, hoe de sport is veranderd en welke progressie hij heeft geboekt, vindt Wiggins. In Groot-Brittannië is de dopingmores anders dan op het Europese vasteland. 'Als ik zou gebruiken, zou ik alles verliezen: mijn reputatie, mijn welzijn, mijn huwelijk, mijn familie, mijn huis.'

Je zult hem nu niet horen zeggen dat de problemen de wereld uit zijn, maar het houdt Wiggins minder bezig. 'Ik word niet langer geklopt door renners die dan later betrapt worden. Ik maak me minder zorgen, maar daarom denk ik nu niet anders over doping.'

Je zou verwachten dat hij met die notie als de nieuwe Tourwinnaar mooie sier zou willen maken. Het wielrennen zou er als geheel best behoefte aan hebben. Maar dat doet Wiggins niet. Hij wil geen rolmodel zijn. Arbeidsethos is voor hem een persoonlijke opvatting, geen leuze. 'Het komt echt uit hem zelf', zegt Steven de Jongh, een van zijn ploegleiders. 'Het is niet iets wat hem is opgelegd door de leiding.'

Het zit hem in het hart. Dus wie openlijk twijfelt over zijn 'schone wielrennen', kan rekenen op een uitbrander. Vrij vertaald noemde hij de critici in de eerste Tourweek 'een stelletje rukkers'. Niet zo fijngevoelig, maar dat is ook Bradley Wiggins.

Bradley: de Tourwinnaar

Bradley Wiggins is de eerste baanrenner die winnaar wordt van de Tour. Hij wordt ook de eerste Brit die het geel mee naar huis neemt, 45 jaar na de dood van Tom Simpson in de Tour en tot Wiggins misschien wel de bekendste Brit in de wielerhistorie.

Wiggins was lange tijd 'slechts' die uitmuntende achtervolger, met die vracht aan olympische gouden medailles en wereldtitels. Op de weg kwam zijn carrière nauwelijks van de grond. Zijn rondgang bij Franse ploegen als Française des Jeux, Crédit Agricole en Cofidis levert weinig op. Eigenlijk is hij er doodongelukkig. Hij wordt onderbetaald en ze stoppen hem weg in kleine, troosteloze appartementjes in een buitenwijk.

Zijn ambities lijden eronder. In 2007 legt hij zich tijdens de Tour slechts toe op de proloog in Londen, de rest interesseert hem nauwelijks. Hij wint die overigens niet.

Wiggins focust op de baan, op de Spelen van Peking. Maar het succes daar levert hem, net als na Athene, nauwelijks iets op. 'Ik heb altijd gedacht dat de Spelen mijn leven zouden veranderen.' Dat doen ze niet. De uitnodigingen voor feestjes en diners stromen binnen, maar de grote sponsorcontracten blijven uit. Wiggins besluit om zich meer op de weg te richten. 'De kinderen werden groter en het was tijd verantwoordelijkheid te nemen voor mijn gezin.'

Zijn eigenlijke reis als ronderenner begint pas als hij een contract tekent bij het Garmin van Jonathan Vaughters. De teammanager was erbij toen Wiggins in 2005 als baanrenner een zware bergetappe won in de Tour de L'Avenir. Als Wiggins hem vervolgens vertelt dat hij na 2008 alleen nog maar op de weg wil fietsen, aarzelt Vaughters geen moment hem een contract aan te bieden.

Amper een jaar later wordt Wiggins vierde in de Tour. Toen hij daar eerder deze week op terugkeek, werd hij nog boos op zichzelf. Eigenlijk had hij lange tijd gefaald als atleet, vond hij. 'Ik deed maar wat. Ik heb nooit het uiterste uit mijn mogelijkheden gehaald. Ik bleef hangen in mijn comfortzone. Pas toen mensen erin slaagden mij dat in te laten zien, ben ik erin gaan geloven.'

Hij verliest 7 kilo en wint zelfvertrouwen. Bij Garmin kan hij bovendien zichzelf zijn, hij hoeft zich niet aan te passen aan de Franse mores. 'Dat is een van de redenen waarom ik goed ging presteren.'

De beloning is daar. Wiggins stapt in 2010 voor veel geld over van Garmin naar Team Sky. Het zet veel kwaad bloed. De verwachtingen voor de Tour zijn hooggespannen na zijn vierde plaats in het jaar ervoor. Het zorgt voor stress en angst. Zijn lichaam is niet goed getraind. 'Dat wist hij en dat wisten wij', zegt Dave Brailsford, teammanager van Sky op de tweede rustdag in Pau. 'Ik herinner me hoe een journalist na een etappe op hem afstapte en zei: Bradley, je zag er goed uit vandaag. Bradley keek hem aan en zei: Weet je, ik was shit vandaag. Het kwam er allemaal uit. Dat hij niet goed of slecht was, alleen maar middelmatig.'

Het heeft een Tourwinnaar van hem gemaakt, weet Brailsford. 'Na een mislukking kun je stappen vooruit zetten. Stel dat Bradley geen vierentwintigste, maar zevende was geworden in de Tour van 2010, dan zaten we hier nu ook niet. Dan hadden we vast gedacht: dit gaat goed, we gaan zo door.'

undefined

Meer over