Weblog

De trots van Afrika komt terug

Hoe komt het dat het in Ghana nu zo goed lijkt te gaan: economische groei en politieke stabiliteit? Hoe kan het dat in de nieuwe natie Zuid-Soedan opnieuw een burgeroorlog is losgebroken in 2013?

Wim Bossema

Heeft de politieke malaise in Zuid-Afrika onder het ANC van Zuma iets te maken met Mandela's onderhandelingen met de laatste president van de apartheid, De Klerk, begin jaren negentig? Op dit Afrikablog heb ik vaak teruggegrepen op reportages en interviews uit mijn boek De trots van Afrika uit 1998. Dat is nu als e-boek te lezen.

Afrika was een trots continent, toen ik er voor het eerst heenging in 1975. Na mijn eindexamen ging ik een paar weken werken in jongerenkampenin Kenia. In buurland Tanzania wilde ik Ujamaa, het familiesocialisme van Julius Nyerere in de praktijk zien. Tanzania was toen een trekpleister voor idealistische jongeren. In 1981 studeerde ik een half jaar op de radicale en eigenzinnige universiteit van Dar es Salaam.

Afrika leek het continent waar alles mogelijk was, met inspirerende en visionaire leiders als Nyerere, Nkrumah en Mandela (al zat hij incommunicado gevangen). De vrijheidsstrijd bracht nieuwe idealisten aan de macht in de vroegere Portugese koloniën als Mozambique en Angola en Zimbabwe.

Maar de werkelijkheid bleek in de jaren tachtig een stuk grimmiger. Het enthousiasme van de bevolking was geslonken, de idealistische leiders waren autoritair geworden, vaak regelrecht dictatoriaal. Ontwikkelingshulp had van Afrikaanse regeringen hulpjunkies gemaakt. Waar was de trots van Afrika gebleven?

In de jaren negentig, na het einde van de Koude Oorlog in de wereld, kwam een tegenbeweging op: jonge idealisten, met democratie en mensenrechten hoog in het vaandel, een sterke vrouwenbeweging. Het ging met vallen en opstaan, maar de kiemen voor wat nu goed gaat in Afrika werden toen gelegd.


null Beeld fosfor
Beeld fosfor
Meer over