'De straat op moeten, het is zo'n pavlovreactie'

Wat betekent het nog om links te zijn? De Volkskrant gaat in een serie op zoek naar een antwoord. Ooit was links synoniem voor de stem van de straat....

De straten op, de wijken in. Ook na de verkiezingen op 15 mei klonk in Den Haag opnieuw de roep om meer contact met de burger. Het linkse blok in de Tweede Kamer - PvdA, GroenLinks, D66 en SP - verloor eenderde van zijn zetels. 'Na zo'n verlies kan links natuurlijk niet langer met droge ogen volhouden dat het contact met de burger goed is', zegt PvdA-fractiewoordvoerder Susan Baart.

De vraag rijst of de gevestigde linkse partijen wel luisteren naar de man/vrouw in de straat. Want de SP, die bij de verkiezingen als enige linkse partij een flinke winst boekte, heeft als enige ook een enthousiaste buitenparlementaire strategie. De partij timmert de laatste jaren letterlijk aan de weg met tal van, vaak ludiek ingeklede acties.

Toch is de oproep om als partij de straat op te gaan vooral een 'hele erge pavlovreactie', meent Baart. Want de partij doet al heel veel op lokaal niveau. 'Natuurlijk gaan wij de wijk in', zegt ook Martijn van Dam. De fractievoorzitter van de PvdA in Eindhoven heeft wel gemerkt dat zijn afdeling zich te veel heeft gericht op de echte probleemwijken. 'Daardoor zie je nu dat de proteststemmers, zoals ik ze maar noem, vooral wonen in middenklasse buurten waar wij minder zijn geweest.'

GroenLinks, dat bij de verkiezingen één zetel moest inleveren, heeft niet het idee dat ze buiten de Kamer van alles moet doen om de aandacht van de burger te krijgen. De partij is eigenlijk best tevreden over het contact.

'Tot die vreselijke moord op 6 mei hadden we een hele goede campagne', zegt voorlichter Tom van der Lee. 'Voor een deel van de burgers zijn we goed herkenbaar.'

Direct contact heeft nu geen echte prioriteit meer voor GroenLinks. 'Tijdens de campagne hebben we veel werkbezoeken gedaan. Nu zijn de verkiezingen voorbij en ligt dat stil. We zijn bezig met interne kwesties', zegt Van der Lee.

De PvdA droomt wel van de straat. Eindhovenaar Van Dam wil na de zomer een programma opzetten om nog meer mensen te bereiken. Het is de bedoeling dat ook niet-actieve PvdA-leden uit Eindhoven gaan meehelpen. 'Onze leden gaan graag naar een discussieavond, voor acties op straat is minder animo', zegt Van Dam. 'Dat is juist het knappe van de SP, hun leden doen dat makkelijker.'

'Maar wij gaan ook helemaal niet de straat op om de burger te bereiken', zegt partijsecretaris Tiny Kox van de SP. 'Het is gewoon onze stijl om argumenten kracht bij te zetten met actie.'

Behalve actieterrein is de straat ook de plek om te peilen wat er speelt onder de bevolking. De SP doet veel veldonderzoek. 'We sturen mensen langs de deuren met enquêtes', zegt Kox.

'Dat kost klauwen met geld, maar laat wel zien waar voor de mensen de belangrijkste problemen liggen.'

PvdA'er Van Dam gaat ook de wijk in om te weten wat er leeft. 'Maar dan moet je wel alle wijken peilen. En je moet aan de mensen kunnen uitleggen wat je met hun klachten doet. De opmerking ''daar wordt aan gewerkt, mevrouw'', klinkt op straat niet erg bevredigend.'

Meer over