De stokpaardjes van een dwarse psychiater

Grensoverschrijdend, omstreden, een oproerkraaier: zodra de naam Bram Bakker valt, volgen woorden die de dwarsheid van deze eigenzinnige psychiater onderstrepen....

Bakker heeft de irritaties van zijn critici ter harte genomen.De toon van zijn zojuist verschenen Te zot voor woorden isaanzienlijk minder confronterend dan die van Te gek om los telopen, het boek waarmee hij een paar jaar geleden bekendheidverwierf. Uitspraken waarmee hij alle psychiaters als een suf,behoudend zootje afserveert heeft hij verstandig achterwegegelaten. De idealen en stokpaardjes zijn gebleven.

Zo'n stokpaardje is de formele distantie die van psychiaterswordt verwacht in hun contact met patiënten. Waarom zoudenpsychiaters niet iets over zichzelf mogen loslaten, hun gevoelensniet mogen inbrengen als dat te pas komt? Waarom zouden ze hun06-nummer niet aan patiënten mogen geven als hun dat rust geeft?Bakker, die zijn nummer ruimhartig uitdeelt, heeft de ervaringdat patiënten uiterst terughoudend zijn om daadwerkelijk van demogelijkheid tot bellen gebruik te maken.

Andere stokpaardjes zijn de bureaucratie waar iedereen diehulp zoekt bij een GGZ-instelling tegenaan loopt, de overschatteautonomie van mensen die een eind aan hun leven willen maken, devoors en tegens van medicijnen, en de doolhof van somsoverbodige diagnoses. Zo'n overbodige diagnose is volgens Bakkerburn-out, omdat die 'geen meerwaarde heeft boven het oude envertrouwde begrip depressie'. Behalve dat een vaak effectievebehandeling met een antidepressivum uit het zicht verdwijnt,richt - aldus Bakker - de exclusieve koppeling van de klachtenaan het werk van de patiënt de aandacht te veel op debuitenwereld en te weinig op wat de patiënt zelf aan de situatiekan doen. Het is een stellingname die, zoals te verwachten,weinig instemming oproept bij de behandelaars vanburn-out-patiënten.

Omgekeerd constateert Bakker een gebrek aan differentiatie bijhet diagnosticeren van eetstoornissen. Het begrip 'eetstoornis' - of het nou om boulimia of anorexia gaat - mag ook oud envertrouwd zijn, het leidt tot een standaardbehandeling dieniemand past. Bakker: 'De verschillen tussen de patiënten diemet die diagnose worden opgezadeld zijn te groot, de oorzaken teweinig specifiek en de resultaten van behandeling te uiteenlopenden gemiddeld genomen te gering.'

Zou een vergelijkbare redenering niet ook voor de diagnosedepressie vol te houden zijn?

Bakker redeneert rommelig, soms inconsequent en vaakongeduldig: alles moet anders en bij voorkeur nu. Maar hijredeneert ook oprecht en met passie. De patiënt die eenbetrokken psychiater zoekt, is bij Bakker zonder meer aan hetgoede adres.

Meer over