'De Springer Show is een uitgesproken dom programma'

De praatshow van de Amerikaan JERRY SPRINGER, met onderwerpen als 'Ik trouwde mijn paard', is ook op de Nederlandse tv te zien....

DE Jerry Springer Show is de populairste talkshow van de VS. Dagelijks kijken 25 miljoen Amerikanen naar het programma, waarin gasten elkaar te lijf gaan voor een joelend studiopubliek. Bedrogen mannen halen uit naar hun rivaal, vrouwen trekken plukken uit elkaars haardos en Ku Klux Klan-leden waarschuwen dat 'nikkers niet wit te krijgen zijn'. In deze heksenketel trekt Springer zijn baantjes, en roept nieuwe gasten af die al schuimbekkend klaar staan.

'Als ik een marsmannetje zou zijn', filosofeert Springer in zijn Amsterdamse hotelsuite, 'en ik als eerste signaal van deze planeet mijn eigen programma zou ontvangen, keerde ik meteen om.' De 55-jarige Springer noemt het 'het meest dwaze programma op televisie' en zegt nog steeds met stomheid geslagen te zijn als hij de kijkcijfers ziet. 'Het is een uitgesproken dom programma. Ikzelf zou er thuis nooit naar kijken.'

Dat anderen dat wel doen, heeft volgens Springer te maken met een fascinatie voor andermans schandelijke gedrag. 'De show gaat niet over gewone mensen. Die komen er niet in. Het gaat over Amerikanen met een idioot probleem, of idioten met een gewoon probleem. Dat levert een beeld op van een klein segment van de Amerikaanse samenleving dat je elders niet ziet op tv.'

De keuze van de gasten, denkt Springer, verklaart het miljoenenpubliek. Zijn andere praatprogramma's meestal het domein van een blanke middenklasse, bij Springer rommelt de onderbuik van de samenleving. Diens gasten vormen een adembenemende stoet domkoppen, hysterici, racisten, vraatzuchtigen en bedrogenen. Springer: 'Je weet dat zulke mensen bestaan, maar je ziet ze nooit. Het aantal Amerikanen dat bijvoorbeeld seks heeft met zijn ouders, is miniem. Juist daarom zijn de gasten fascinerend .'

De Springer Show begon in 1991 als serieuze talkshow met gasten als dominee Jesse Jackson en luitenant-kolonel Oliver North. Na een jaar liep een uitzending met de Ku Klux Klan uit op een knokpartij, wat de kijkcijfers opstuwde. Daarop besloot de producent de scheldpartijen en het getrek aan haren niet langer uit de uitzending te knippen. 'Ik merkte dat de show veranderde', vertelt de visagiste in een boek , 'toen een gast vroeg of ik ook zijn kont wilde poederen.'

De jurist Springer begon in de jaren zestig als campagnemedewerker van Robert Kennedy. Zijn raadslidmaatschap van de Amerikaanse stad Cincinnati geeft hij op als een cheque met zijn handtekening opduikt in een bordeel in Kentucky. Desondanks wordt Springer vier jaar later gekozen tot burgemeester van die stad - naar eigen zeggen mede dankzij het bordeelbezoek. Een gooi naar het gouverneurschap mislukt, en Springer wordt verslaggever van het lokale televisienieuws. Zijn eerste opdracht is de man interviewen die wél gouverneur werd.

Oprecht verbaasd lijkt Springer over zijn populariteit in Nederland. 'Mensen schreeuwen mijn naam als ik hier over straat loop. Een menigte bonkte gisteravond tegen de ramen van het restaurant en de ingang moest worden afgesloten.' Vergelijkbare taferelen maakte Springer in Engeland mee. Daarin ziet de presentator het bewijs dat 'mensen overal hetzelfde zijn'. 'Als je vriendin naar bed gaat met je beste vriend, dan lust je hem rauw. Waarschijnlijk pak je hem bij zijn lurven om te zeggen dat hij met zijn poten van haar af moet blijven. Dat is overal zo, en daarom is ook de interesse voor mijn show universeel.'

Over het hedendaagse Amerika, waarschuwt Springer nog maar eens, zegt zijn programma niets. Of het moet zijn dat de politiek in Washington steeds meer op een Jerry Springer Show begint te lijken. Voor een deel, stelt hij, is dat te wijten aan de Amerikaanse tv-journalistiek. 'De kwaliteit van de nieuwsbulletins is verschrikkelijk. Ze proberen ook een talkshow te worden. Maar mijn programma is slechts amusement voor de kijkcijfers. Het nieuws mag daar niet gevoelig voor zijn. Maar ze zeuren door over Monica Lewinsky of O.J. Simpson en laten echt belangrijke zaken links liggen.'

Daartoe behoort volgens Springer de groeiende ongelijkheid tussen de rijke en arme klasse in de VS. Zelf woont hij op de 91-ste verdieping van een wolkenkrabber in Chicago. Weinig landgenoten profiteren in zijn ogen van de huidige hoogconjunctuur. ' De politiek moet zich inspannen om die discrepantie op te heffen in plaats van zich bezig te houden met het seksleven van de president.'

Als tweede belangrijk probleem noemt hij racisme. Volgens Springer, die zich 'progressief democraat' noemt, heeft dat ook te maken met de bedroevende staat van het Amerikaanse onderwijs. 'Veel te veel scholen doen niet eens hun best. Dat heeft zijn uitwerking op de hele samenleving.' Zijn gasten moeten echter niet worden beschouwd als representatief voor deze problemen. 'Het gevaarlijkst zijn bijvoorbeeld beschaafde racisten. Die helder formuleren en toch discrimineren. Die komen niet naar mijn studio.'

Gevraagd naar de invloed van zijn show op de jeugd, ontpopt Springer zich toch als opvoeder. 'In mijn programma is de gast die zich misdraagt altijd de verliezer. Nooit juicht het publiek in mijn show voor iemand die zijn partner bedriegt of zijn vrouw slaat. En niemand roept na het zien van mijn show ''Ik wil ook transseksueel worden''. De dagelijkse les is simpel: al dat slaan leidt tot niets.'

Meer over