De snelst groeiende bevolking van de wereld

Vanaf vandaag bezoekt koningin Beatrix Aruba. Het eiland is niet groter dan Texel, maar tien keer zo vol. Vooral vanwege het toerisme blijft Aruba voorlopig een demografische magneet....

Van onze correspondent Jean Mentens

Aruba is helemaal volgebouwd. Het eiland is qua grootte te vergelijken met Texel. Maar dat biedt slechts plaats aan 13.500 inwoners, terwijl er op Aruba 135 duizend mensen wonen – overigens misschien wel meer dan 10 duizend illegaal. De bevolking groeit nog steeds explosief. In 2000 bleek dat Aruba de snelst groeiende bevolking ter wereld had: 36 procent in 10 jaar. Het eiland blijft tot heden een demografische magneet.

Apolinario ‘Nady’ Carrion, een vriend van wijlen Betico Croes, bijna 72 en waarschijnlijk de enige nog actieve horlogemaker op het eiland, vertelt hoe hij als visserszoon uit Santa Cruz in 1949 voor edelsmid leerde, en er in die tijd amper 35 duizend eilandbewoners waren. Hij heeft zijn eiland grondig zien veranderen, vooral sedert Aruba zijn status aparte binnen het Koninkrijk der Nederlanden heeft.

Nady Carrion snapt vooral niet hoe zijn prachtige eiland is ingepalmd door de Amerikaanse hotelketens, die het hele strand onder elkaar hebben verkaveld. Hij ziet dat het voornamelijk migranten zijn die zich storten op het werk dat het toerisme biedt. ‘Wij willen niet werken voor een handvol rijst, of twee banen nemen, zoals de migranten vaak doen’. Het stoort hem vooral niet te weten wie de nieuwe eigenaren zijn van zijn eiland.

We rijden voorzichtig over de zanderige straten van Bubali, een wijk in het noorden. Waar drie jaar geleden hier en daar een kunuku-huisje stond, is nu een forse buurt ontstaan. Ook de wijk Hato bestond een jaar of tien geleden nog helemaal niet. Nu gaat de koningin er een nieuwe school bezoeken en een aloë-plantage. De plant is ontdekt door de cosmetica-industrie. ‘Dit is een van de zeldzame plekken waar nog op het land wordt gewerkt’, zo wijst Carrion naar de aloë-veraplantjes die hun schaduw krijgen van dividiviboompjes.

Het eiland leeft nu van de olie-industrie en het bankwezen, maar is vooral overgeleverd aan de toeristen. Nu veel Amerikaanse bezoekers wegblijven door de angst voor terroristen, is ongerustheid ontstaan over het werkgelegenheidsmodel, gebaseerd op toerisme.

Dat de bevolkingstoename een serieus probleem vormt, denkt ook rector Kolfin van het Colegio Arubano: ‘we kunnen alleen nog maar de hoogte in, want veel plek om nog laag te bouwen is er niet meer’, zegt hij. Het leerlingenaantal op de grootste havo/vwo-school van het eiland nam in die tien jaar toe van 1400 naar 2400.

De rector zit behoorlijk met de handen in het haar. Als het fors regent staan de leerlingen soms tot aan hun knieën in het water. In de noodlokalen stijgt de temperatuur tot boven het verdraagbare, de kantine is te klein en vooral, er is geen centrale studieruimte. ‘Onze gebouwen zijn 15 tot 20 jaar oud en niet geschikt voor een moderne wijze van les geven’, zegt hij. ‘Het Landsbestuur schiet te kort.’

De leerlingen vormen een bonte smeltkroes van nationaliteiten. De kinderen zijn unaniem over drie dingen: de school is bouwvallig, de leraren zijn geweldig en ze willen naar Nederland voor hun vervolgopleiding.

‘Daar ligt de grootste uitdaging’, zegt Kolfin, ‘erg veel mogelijkheden om op Aruba verder te studeren zijn er niet. Ik moet ze klaarstomen voor de competitie met studenten die hun diploma in Nederland hebben gehaald’. In principe zou dat moeten lukken want het schoolsysteem op Aruba is gelijk aan het Nederlandse. Kolfin brengt de nuance aan: ‘We proberen het Nederlandse onderwijsmodel aan te passen aan de specifieke Arubaanse behoefte’.

‘We stelpen steeds beter de braindrain’, zegt Kolfin. ‘Ik merk dat onze leerlingen terugkeren na hun vervolgopleiding in Nederland. Ik zie ook dat de band met het eiland groeit.’

De rol die het Nederlandse onderwijs speelt is duidelijk. Nederlands is de cultuurtaal: thuis spreek je het niet, maar als je verder wil moet je het wel beheersen. Dat de leerlingen een Nederlandse ondergrond hebben, is onmiskenbaar. Op de filmclub van de school draait De aanslag, in een klaslokaal hangen posters van Loesje en op een kast prijkt een foto van André Hazes. Als de koningin in de stad is, zoals nu, gaan ze kijken en zwaaien. Ook het Colegio Arubano is oranje versierd en de driekleur wappert er naast de hemelsblauwe Arubaanse vlag. Beatrix, die is ook van Aruba.

Meer over