De shepherd in gevecht met de lifter

Spannend verkoopt - in welk jasje het ook gestoken is. Maar met spanning wordt gegoocheld, gesmokkeld, bedrogen. In clichés verpakte spanning kan torenhoog opgestapeld liggen naast spanning die werkelijk lichaam en geest beroert.


De kunst is als het ware langs de bulten met vrouw-en-foutemannen te skiën en naar een goed, vooruit, spannend boek te sturen. Zo'n boek kan solide, meeslepend en highly plotted zijn, aangedreven door sterke personages. Het zou over seriemoordenaars, illusionisten, cyberkillers, bankrovers of over het systematische kwaad kunnen gaan.


'De conventies van misdaadfictie maken het mij mogelijk zeer uiteenlopende onderwerpen en milieus te kiezen, voor verhalen waarin het conflict altijd centraal staat. Of het nu misdaad, persoonlijke relaties, maatschappelijke of politieke kwesties betreft. Ik creëer karakters, stop ze in een kookpot en zet het vuur hoog, tot het conflict op een bepaald moment wordt opgelost.' Een uitspraak van auteur Jeffery Deaver, uit een interview in de Volkskrant.


Er zijn wereldwijd zo'n twintig miljoen thrillers van hem verkocht. Zijn bekendste serie is die rond de zwaar gehandicapte forensische expert Lincoln Rhyme. In een latere serie treedt protagonist Kathryn Dance op, kinesics-expert (studie van lichaamsbewegingen als communicatiemiddel).


Deaver schrijft ook stand-alones, waarvan Onder druk (Edge) pas verschenen is. Hoe interessant kan een strijd zijn tussen twee mannen van wie de ene als grootste hobby bordspellen heeft en de ander vooral belangstelling vertoont voor het martelen van mensen?


Agent Corte, geen voornaam, is de hoogste in rang op de afdeling Strategische Beveiliging, die alleen zaken aanneemt van nationale veiligheid. Shepherds worden ze genoemd, die een plan bedenken voor hun protegés, personen die acuut bedreigd worden, en het vervolgens uitvoeren. Bodyguards zijn klonen, huurmoordenaars hitters, en dan zijn er de lifters, criminelen die voor opdrachtgevers informatie uit bepaalde mensen moeten persen of martelen.


In Onder druk wordt Corte, de shepherd, geconfronteerd met de meest gevreesde lifter, Henry Loving. Verrassing is dat deze een paar jaar geleden dood is verklaard. Nu zit hij achter Ryan Kessler aan, rechercheur uit Washington, wegens heldhaftigheid onderscheiden. Hij is invalide geraakt, werkt bij fraudebestrijding, en heeft geen idee welke informatie hij zou kunnen hebben die moord rechtvaardigt. Corte en zijn collega's zullen hem, zijn vrouw, tienerdochter, en schoonzus beschermen. In drie dagen moet de zaak geklaard zijn.


De verteller van het verhaal, Corte, is verre van macho, studeerde onder andere taalwetenschap, mag graag teksten analyseren, ziet in goede bordspellen een mentale uitdaging en scherpt zijn geest door te bestuderen hoe tegenstanders hun strategie bepalen, waar hij ook als shepherd zijn voordeel mee doet.


Speltheorieën en de angstaanjagende momenten waarop hij zijn protegés tegen de uiterst slimme, manipulatieve Loving moet beschermen, vormen een zeer overtuigend geheel. Verhaal en plot nemen wendingen waar menige auteur volledig in verstrikt zou raken, maar Deaver niet. Hij verenigt het schijnbaar tegenstrijdige en onmogelijke in een zenuwslopend, inventief verhaal.


In mei verschijnt er, op verzoek van de erven Ian Fleming, een nieuwe James Bond van zijn hand, Carte Blanche. Weer eens iets anders. Als jongen bewonderde Deaver Bond al, en zijn schepper, Fleming. Nooit vergeten: ik ben een entertainer.


Ineke van den Bergen


Jeffery Deaver: Onder druk.


Meer over