De rode draak laat zich niet dissen

Rappers gaan tekeer tegen autoriteiten, in China stomen ze het land vol 'positieve energie'.

Optreden van Higher Brothers PsyP, Melo, Ma Siwei en DZ.Beeld WassinkLundgren

Rapper Roy zet een plastic zak met flesjes bronwater op tafel. Hij is 23, eigenlijk heet hij Luo Jinhui. Net als de andere leden van CD Rev, de nieuwste loot aan de stam van de Chinese rapscene, doet hij een enkel biertje bij het eten. De rest van de avond houden ze het alcoholvrij. Roken doen ze wel. Sigaretten, geen jointjes. 'We dragen correcte normen en waarden uit. Je aan de wet houden vind ik belangrijk', zegt Roy.

Toen hun afstuderen in zicht kwam, besloten Roy, Chucky, N.O.G. en Pissy vorig jaar tot een carrière als rapper. Pissy, ofwel frontman Li Yijie (22). 'Omdat ik altijd ergens pissig over ben.'

Onder leiding van deze Chengdu-nigga begon CD Rev (Chengdu Revolution) als vloekend en tierend hiphopclubje. Pissy is inmiddels de zelfbenoemde 'jonge leider van de jeugd', die met hevige nationalistische teksten dagelijks meer volgers krijgt. Zo'n rapgroep past bij de opkomst van het Chinees nationalisme. China voert een assertiever buitenlands beleid dan tien jaar geleden. Het volk wordt verwezenlijking van de Chinese Droom beloofd: hun land zal weer rijk en machtig zijn. Een vijandbeeld - de Verenigde Staten die China ondermijnen - wordt agressief aan de man gebracht. Dit alles wordt gelabeld als 'rationeel patriottisme'. Speciaal voor de jeugd is oude wijn in nieuwe zakken van een fris etiket voorzien.

Ik wil iets positiefs voor ons land doen, zegt Pissy. 'Ik sta voor revolutie. Dat betekent in China niet dat je tegen de overheid ageert, maar dat je je verzet tegen diegenen die tegen de regering zijn. Dat is onze strijd.' Ook internationaal, met Engelstalig repertoire op YouTube dat zich tot jongeren buiten China richt. Geen enkele andere crew die dat doet, maar Pissy wil de wereld winnen voor het Chinese standpunt. 'Onze geschiedenis is vijfduizend jaar oud, jij bent de nieuweling in de arena van de slapende draak.'

Rappers Pissy, N.O.G., Roy en Chucky van CD Rev in de opnamestudio.

Kracht van Rood

Vanavond hangen Pissy en kompanen in club NASA. Op de gang vult een meisje ballonnen met lachgas, binnen weven obers met lichtgevende blauwe shotjes zich door de bezoekers. MC Farao trekt een paar honderd man. De DJ zet een hoekig ritme in om te dissen. Middelvingers in de lucht, meeschreeuwen: Pissy laadt zich op voor zijn gastoptreden. Hij doet De Kracht van Rood. Drie minuten tegen politieke schenen buiten China aanschoppen.

'Er is maar één China. Hongkong, Taipei, dat zijn mijn maatjes. Wij zijn de Rode Kracht, fuck iedereen die probeert ons uiteen te drijven. De Volksrepubliek is de leider.'

Een fuck van Pissy voor iedere Chinees die zich niet thuisvoelt onder de vlag van de Volksrepubliek. Het de facto onafhankelijke eiland Taiwan dat dit jaar een anti-Chinese president koos - in CDrev-taal 'fuck dat kreng Tsai Yinwen'. Demonstranten in Hongkong, die tegen de Pekingse invloed op de plaatselijke politiek protesteren: 'stelletje ondankbare honden, als de Rode Kracht je niet bevalt, rotten jullie maar op. Ga naar Noord-Korea. Wel je eigen eten meenemen. Flikkers van westerse media moeten hun muil houden. Media punk ass white trash fuckers!'

Weg slachtoffercomplex

Het muziekgroepje bevestigt de angstbeelden van het Westen over gevaarlijk Chinees nationalisme. De eenpartijstaat vormt, voedt en activeert deze sentimenten via tal van kanalen. Van staatsmedia tot onderwijs, en nu dus ook met rap.

Het patriottisch gevoel van Chinezen bestaat uit woede, trots en gekwetste gevoelens. Steevast zegt de Chinese overheid dat 'de gevoelens van het Chinese volk zijn gekwetst' als buitenlanders op lange Chinese tenen staan. Daar is niet veel voor nodig. De Tibetaanse leider in ballingschap, de dalai lama, een handje geven is al genoeg. Of iets sympathieks zeggen over Taiwan.

Die gekwetste gevoelens komen voort uit een slachtoffercomplex, dat dateert uit het grijze verleden van de Opiumoorlog, die in 1893 de val van het eeuwenoude keizerrijk inluidde. Echte of vermeende pogingen de Chinese opkomst te stuiten, worden nog steeds ervaren als dreiging: de rest van de wereld is uit op herhaling van die 'eeuw van nationale vernedering'. Al werd China machtiger, die slachtofferrol bleef. Tot deze zomer China een ander gezicht liet zien: Peking voelt zich machtig genoeg om zijn eigen gang te gaan.

Publiek in club NASA tijdens een optreden van rapper Pissy. Rechts: rapper TT in de studio van Higher Brothers.Beeld WassinkLundgren

Niet blij

In de Zuid-Chinese Zee ligt China met een zestal buurlanden in de clinch over zeegrenzen. De Filipijnen maakte de zaak aanhangig bij het Internationaal Arbitragehof in Den Haag, dat oordeelde dat de historische rechten waar China zich op beroept om grote delen zee te claimen, niet geldig zijn.

Peking negeert de uitspraak simpelweg en gaat door met militair machtsvertoon. Wie oorlog wil, kan het krijgen, krijsen haviken uit het Chinese Volksbevrijdingsleger.

'Gelukkig', zegt commentator Liu Yang (53). In 2006 gepubliceerde hij een essaybundel getiteld China is niet blij, een pleidooi voor een assertiever China. 'Met gekwetste gevoelens stel je jezelf zwak op, als een afgewezen partner. Je bedelt: waardeer me nou!'

Zoektocht

Destijds was China is niet blij een verkoopsucces, zo nieuw was het idee dat China voor zijn eigen kracht kon uitkomen. Zonder eindeloos gejank over vernederingen uit een vergeten tijdperk. Tegenwoordig is dat zelfvertrouwen gemeengoed. Online steken jongeren in een filmpje Zuid-Chinese Zee arbitrage: who cares? een dikke vinger op naar de rest van de wereld. Ook CD Rev flitst in het clipje voorbij.

Pissy werkt aan een vervolg. 'Het gevoel dat ik op een berg sta, dat ik overal boven sta. Dat wil ik erin leggen.' Chucky: 'Pianootje eronder?' Hij zet een hoopvol deuntje in. Pissy doet een poging. 'I don't give a shit about what you say. I have my own philosophy about my country. Whatever.' Een nieuw nummer is een zoektocht, lacht Pissy. Zijn maten slaan hem op zijn rug. Komt goed.

Rapper TT in de studio van Higher Brothers.Beeld WassinkLundgren

Liefde en trots

'We denken hetzelfde omdat we dezelfde familieachtergrond hebben', zegt Pissy. Zijn overgrootvader was burgemeester van Chengdu, de anderen komen uit een militair nest. Deze generatie is de eerste die op school 'patriottisch onderwijs' heeft gekregen. Dat stelde de staat in 1993 verplicht. Destijds zat de Communistische Partij China diep in een crisis. Corruptie en ongelijkheid hadden de oude idealen vermalen. Wat er gebeurde als mensen daartegen in opstand kwamen, werd duidelijk in 1989, toen de partij tanks inzette tegen het eigen volk. Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie dwong de partij extra zich opnieuw te legitimeren. In het heel kort: communisme werd ingewisseld voor ultranationalisme. Daarmee kunnen negatieve gevoelens handig worden omgebogen naar de boze wereld buiten China.

Het nationalistisch lesprogramma heeft weinig invloed op ons, zeggen de bandleden. Roy: 'Dat mijn vader beroepsmilitair is heeft me gevormd, niet wat op school voor patriottisch onderwijs doorgaat. Alsof ik gehersenspoeld moet worden om van mijn land te houden. Dat doe ik uit mezelf wel.'

Pissy zag het licht tijdens de gruwelijke aardbeving in 2008, een paar maanden voor de Olympische Spelen. 'Toen ik de reddingsacties van het leger zag, voelde ik hoe diep mijn liefde en trots zat. De aardbeving was vlak bij Chengdu, we zaten er middenin. Niets brengt een volk zo goed samen als een ramp.' Daarom vindt hij onderwijzers ongeschikt voor zoiets belangrijks als nationalistische vorming.

Vreemde missie

'Sommige leraren behandelen die lessen als verplicht nummer. Dat doet meer kwaad dan goed; ze doven patriottische emoties bij de kids uit. Wij schudden dat sluimerende gevoel wakker.'

In westerse ogen is dat een vreemde missie voor hiphop, maar uitingen van frustratie en rebellie vallen in een autoritaire eenpartijstaat niet goed. Dat ondervonden de Higher Brothers, een heel ander soort rapcrew uit dezelfde stad als CD Rev.

Een keer kwamen ze met een heftige tekst, die voorman Melo (22) schreef toen zijn favoriete Uber-chauffeurs tijdens rellen werden belaagd door officiële taxibedrijven. 'Voor de prijs van zo'n verdomde taxirit pak ik tien keer een Uber. Maar jullie verdragen andermans succes niet, jullie moeten je er zo nodig mee bemoeien. Ik heb het over de overheid en jullie honden van de verkeerspolitie... Ik schrijf geen politieke hiphop, maar als politici me de mond snoeren, snij ik hun hoofden eraf en leg die aan de voeten van hun lijk. Yeah.'

Melo, DZ en TT van Higher Brothers in de lift voor hun optreden in club NASA.Beeld WassinkLundgren

Staatshitlijst

Binnen een paar uur stond het nummer roodgloeiend op de sociale media en werd het honderdduizenden keren gedownload. De politie was al even snel, en witheet. Melo werd op het bureau stevig aangepakt wegens opruiing. De tekst kon worden uitgelegd als verheerlijking van terrorisme, werd gedreigd. Hij kwam met de schrik vrij, maar het nummer spelen ze niet meer.

Direct daarna joeg een zwarte lijst van het ministerie van cultuur rappend China in de kast. Honderdtwintig nummers gingen officieel in de ban wegens 'propageren van obsceniteit, geweld en criminaliteit'. Op nummer een tot en met zeventien van de staatshitlijst prijkte een gerespecteerde crew, de Pekingse IN3, die het schoolsysteem en de materialistische levensstijl op de hak had genomen. Die groep kreeg na de ban nauwelijks meer een podium. Zeker niet nadat ze wegens wietgebruik vijf dagen in een cel hadden doorgebracht.

Dat heb ik er niet voor over, zegt Melo. 'Veroordelingen komen in je dossier en daar heb je de rest van je leven last van.' De vlijmscherpe controle dwingt Higher Brothers tot thema's uit hun leven als relaxte losbollen. Zoals PsyP's grijze Cadillac, het ultieme rappers-accessoire, die PsyP (22) van zijn rijke ouders kreeg. 'Ik ging toen nachten door op pillen. Mijn vader wilde me helpen op het rechte pad te blijven. Als ik een Cadillac heb, begin ik een serieuze hiphopband, zei ik.'

Chinese stijl

In naam van die serieuze aanpak woont de band samen. Een kamer herbergt vier stapelbedden, een andere is van vloer tot plafond geïsoleerd met eierdozen en schuimrubberen tegels: de studio. De keuken is leeg, op een indrukwekkende collectie lege drankflessen na. DZ (20) kruipt uit bed, een chaos van afgeknipte broeken.

Ze zouden Bitch don't Kill my Vibe opnemen, maar gisteren kwam de grote vloei en de Jägermeister op tafel. Morgen weer een dag, zegt Ma Siwei (23): 'Eerlijk is eerlijk: we leven voor de fun. Faken dat we in een rauw, zwart gat van politieke onderdrukking zitten, slaat nergens op. Politiek interesseert ons niet. We vechten liever tegen onze haters. Die zeggen dat we zwarte Amerikanen nadoen. Alsof wij geen echte Chinezen zijn.'

Terwijl we staan voor een Chinese stijl, aldus Melo. 'De Chinese cultuur heeft rapmuziek zoveel te bieden. Waanzinnig goede producers die met traditionele muziekinstrumenten werken, de ongekende mogelijkheden van onze taal: ik ben daar trots op. Als we betere teksten zouden kunnen maken, heeft Chinese rap toekomst.'

Fans van Higher Brothers.Beeld WassinkLundgren

Crisissituatie ontbreekt

Driewerf respect van Pissy voor die Chinese identiteit van de Higher Brothers. Niet dat Melo en zijn vrienden zich een moment druk maken over de opkomst van China of de Zuid-Chinese Zee. Maar dat latente gevoel van trots is een goede voedingsbodem, zegt Pissy.

'Wat ontbreekt is een crisissituatie. De levensstandaard is zo goed dat jongeren 's ochtends relaxed opstaan, een kop koffie pakken en computerspelletjes spelen. Wat er in de wereld gebeurt, heeft geen urgentie. Als wij ze de juiste weg wijzen, dan denken ze: verdomd, zo voel ik me ook. We leiden wie geleid wil worden. Tot iedereen met dezelfde stem spreekt.'

Jongeren hoeven geen helden te zijn, doceert Roy. 'Niet iedereen hoeft bij te dragen aan de wetenschappelijke ontwikkeling van de natie. De juiste normen en waarden uitstralen is het enige wat je hoeft te doen. Je eigen werk goed doen, vol zelfvertrouwen over China, en je land niet onderuit halen.'

Demonstraties zijn voor 'oude idioten'

Dat klinkt alsof rationeel nationalisme weinig verplichtingen heeft. De barricades hoef je er niet voor op, schrijft blogger Lei Xiying (33), een opiniemaker op officiële fora van de staat en de partij voor jeugdwerk. Demonstraties zijn voor 'oude idioten' uit een prehistorisch tijdperk zonder smartphones, vindt hij.

Na de uitspraak van het Arbitragehof over de Zuid-Chinese Zee welde een golf van vaderlandslievende woede met als doelwit de VS op. Kluitjes Chinezen trokken op naar de Amerikaanse fastfoodketens Kentucky Fried Chicken. Anderen sloegen demonstratief hun iPhone stuk.

Heel soms staat Peking felle protesten van patriottische heethoofden toe om het officiële ongenoegen met een ander land kracht bij te zetten. De communistische partij houdt wel goed in de gaten of de stemming niet omslaat in onvrede over binnenlandse onderwerpen. Zodra de woede niet meer in het belang van de staat is, worden de boze hordes naar huis gestuurd, desnoods door de politie en geheime dienst.

Rappers PsyP en Ma Siwei van Higher Brothers in de studio.

#selfie-met-vlag

Doorsnee Chinezen bekijken dit politieke steekspel met wantrouwen: ultranationalisten slepen gewone mensen met een warm patriottisch hart mee, die vervolgens moeilijkheden krijgen met de staat omdat ze voor hun land opkwamen. Van China houden doet iedereen, maar ervoor de straat opgaan heeft een slechte naam gekregen.

Deze zomer mochten de nationalisten hun hok niet eens uit. De politie wachtte hen op bij KFC's. Partijkrant het Volksdagblad deed alle acties af als 'irrationele verstoringen'. Twitteren is het nieuwe demonstreren, zegt de nationalistische essayist Liu Yang. 'De positie van China in de wereld is in zo'n korte tijd zo sterk geworden, daar is de gewone Chinees nog niet aan gewend. Daarom is het beter dat mensen zich slechts online uiten.'

De rationale jonge nationalist heeft een arsenaal van vaderlandslievende stickers, gifjes, cartoons en woordgrapjes op sociale media. 'Internetmemes zijn de wapens van onze generatie', aldus blogger Lei, die het goede voorbeeld geeft onder de hashtag #selfie-met-vlag. Iedereen zijn eigen unieke momentje met de Chinese vlag, een gepersonaliseerde uiting van liefde voor je land, barstend van 'positieve energie'. Dat buzzwoord is ongekend populair sinds president Xi Jinping er nationalistische bloggers mee prees. 'Positieve energie verspreiden' is een politieke taak met een hoger doel geworden.

Chinese Droom

Gekwetst zijn is uit de mode, demonstreren is verboden, maar wie het nationalistische geluid op de juiste toon voortbrengt, ziet zijn ster razendsnel stijgen. Een juichkreet op social media van CD Rev. 'We zijn in Peking voor opnames met beroemde muzikanten! We zitten al bijna aan de 100.000 volgers!'

Dat is veel voor een rapgroep die vorig jaar rond deze tijd nog niet eens bestond, maar CD Rev weet waar de clicks vandaan komen.

Ze zijn een paar maanden geleden ontdekt door de Communistische Jeugdliga. Die partijorganisatie ligt onder vuur wegens een duffe, ouderwetse en 'elitaire' werkstijl. Partijleider Xi Jinping heeft hun budget gehalveerd. Nu de Jeugdliga voor zijn politieke voortbestaan vecht, komt iedere geloofwaardige jongere die de boodschap overtuigend kan verkondigen van pas.

'Fantastisch. De Jeugdliga, dat betekent een mega-groot, landelijk podium', zegt Chucky. De eerste producten zijn online, zoals de allereerste CD Rev-muziekvideo: This is China. Een gelikt geluid voor westerse jongeren over 'het echte China'. Zonder schuttingtaal kabbelt het nummer vriendelijk voort over Chinese apps waarmee je mobiel kunt betalen en een politiemacht die 'je kunt vertrouwen want ze zijn aardig tegen burgers'. Gebabbel over de Chinese Droom in krom Engels dat niet rijmt, laat staan vloeit, onder het genot van beelden van staatsomroep CCTV. CD Rev heeft een kopietje afgeleverd van de boodschap die de partij overal al verkondigt.

#kleurenrevolutie

De jongens zouden eigenlijk op vakantie gaan, maar nu de hashtag #kleurenrevolutie trending is, laten ze dat thema niet liggen. Democracy, hypocracy! In een onheilspellend clipje geven ze het Westen de schuld van alle denkbare ellende in de wereld. De Verenigde Staten veroorzaken onder het motto democratie, vrijheid en rechtvaardigheid chaos in de vorm van Arabische lentes, 'kleurenrevoluties' en andere opstanden tegen autoritaire regimes. En ze zijn erop uit ook China kapot te maken.

Dat klinkt als paranoia van extreme nationalisten, maar dat is het niet. Het zijn mainstream politieke opvattingen in China. Kleurenrevolutie-video's worden verspreid door keurige staatsorganisaties zoals de Communistische Jeugdliga en de landelijke openbare aanklager. Binnen een etmaal 10 miljoen keer bekeken. Je zal toch als onbekend rapgroepje worden geretweet door dat soort mega-opinieleiders. Niet dat Pissy Kleurenrevolutie schrijft om de roem - of het geld, want een op verzoek geproduceerd CD Rev-nummer doet ruim 6.000 euro, zegt hij. 'Ik neem mijn verantwoordelijkheid. Jongeren die hun eigen stem nog niet hebben gevonden, worden gemakkelijk meegetrokken door andere krachten. Zonder onze muziek gaan ze de verkeerde kant op.'

De suggestie dat hun nieuwe successen pure propaganda zijn, maakt Chucky woest. 'Jullie denken dat de staat ons hersenspoelt, maar dat is een westers vooroordeel. We doen gewoon wat we willen.' Als ze voor jonge kinderen of ambtenaren staan, slikken ze de fucks tegenwoordig wel in. Hun mond loopt nu eenmaal over van positieve energie. Chucky: 'Daar willen we onze generatie van doordringen. Alle Chinese jongeren zijn bloemetjes van de natie.'

Meer over