De rijstvelden zijn nu een strand

Het water van de tsunami is al lang verdwenen. Maar het zout van de woedende zee is diep in de bodem gedrongen. Gewassen willen daar niet op groeien, in geen jaren....

De branding ligt nu voor de deur, alsof ze er altijd heeft gelegen. Twee kilometer dichterbij is de zee gekomen en de rijstvelden van Pudupalli, die in dit jaargetijde zo mooi groengeel tegen de lucht afsteken, zijn strand geworden. Muthumari plukt hier en daar een dorre halm. 'Dit is het einde', zegt hij, de boer met niet meer dan een witte doek om zijn lijf. 'Het enige wat hier nog groeien kan is een beach resort'.

Het boerenland langs de kust van Zuid-India is verdord. Een halve meter zand ligt op de velden van Pudupalli, maar dat is niet het ergste. Het ergste is de terreur van het zout die met de vloedgolf is meegekomen. Zeezout heeft de drinkwaterputten bedorven, de rijst gedood, de cashewnotenbomen uitgedroogd zodat hun takken breken. Zelfs de kokospalmen staan er bleekjes bij.

Een ramp na de ramp: de autoriteiten van deelstaat Tamil Nadu schatten dat zesduizend hectare landbouwgrond voor ten minste twee jaar onbruikbaar is geworden. De schade die zand en zout aanrichten zou wel eens even groot kunnen zijn als die veroorzaakt door de golf zelf, schreef de New Scientist eerder, op gezag van deskundigen.

De kleine boeren van het Indiase dorp Annankoil, die al eeuwen hun rijst verbouwen op vruchtbare grond, zien de bodem onder hun bestaan weggeslagen. Uit de drie open drinkwaterbronnen die de verzameling hutten rijk is, komt zout water en het zal zeker drie jaar duren voordat het weg is. De zoetwaterkrab die de vrouwen uit de vijvers oogstten, is verdwenen.

'We krijgen voor een maand rijst van de overheid', zegt Fasmeer Gothandam, 'en hoe het daarna verder moet weten we niet. We kunnen hier niet weg, want deze grond is alles wat we bezitten.'

Wat nu?

In Velanganni, in het hart van het Indiase rampgebied, is dr. Sugumar gearriveerd. De chemicus en landbouwwetenschapper ziet in het zout het grootste gevaar van de tsunami. 'Als we niet snel iets doen', zegt hij, 'gaan er straks opnieuw mensen dood omdat ze niets te eten hebben.'

Hij neemt grondmonsters langs de kust, waar dorpsbewoners met een hak kanalen graven richting strand, om zo het zeewater af te voeren. Dat is plan A. Als het niet lukt, wil Sungur calciumsulfaat (gips) op de grond strooien, een oude truc van de Romeinen: het bindt zich met zout tot natriumsulfaat dat vervolgens bij regen gemakkelijk uit de grond verdwijnt. Maar het zout, zegt Sugumar, is hier door de druk van het water diep doorgedrongen in de grond. 'Wat de tsunami heeft aangericht, is ongehoord', en de vraag is of gips helpen zal.

Rest plan C: andere gewassen. Inmiddels onderzoeken wetenschappers van het Indian Agriculture Research Institute in Tamil Nadu rijstsoorten die zoutbestendig zijn, maar het zal veel tijd nemen om de juiste zaden te produceren.

Er zijn ook optimistische geluiden. Volgens Henk Ritzema, drainage- en verziltingsexpert van de Wageningen Universiteit, is in India, Sumatra en Sri Lanka één moesson voldoende om het land schoon te spoelen. Bovendien heeft de tsunami een hoop klei op de rijstvelden geworpen, zei landbouwminister J. Singh Raj van de deelstaat Tamil Nadu vorige week, en hij noemde dat 'een kans voor de boeren'. 'Er is geen onherstelbare schade aangericht.'

Praat van politici, zegt Fasmeer Gothandam uit Annankoil, die moet toezien hoe verder landinwaarts de adelaars vrolijk boven de rijstvelden scheren. Daar hebben ze geluk, daar zijn ze aan de oogst begonnen. 'Huizen kunnen we herbouwen', zegt hij, 'maar de grond is nooit meer te gebruiken'.

Een halfuur heeft het water hier op de velden gestaan, drie meter hoog, toen was het weg, een woestijn achterlatend. Al maken ze het weer helemaal schoon, zegt Gothandam, dan nog is een kleine stijging van het zeewater genoeg voor nieuwe ellende. 'Ze willen dat we nu dieren gaan houden. Geiten en kippen enzo. Maar dat kunnen we helemaal niet. Wij weten alleen maar iets van rijst.'

Meer over