CommentaarCarlijne Vos

De Republikeinse partij gelooft niet meer in zichzelf zonder Trump

Vrijspraak voor Trump legt vooral het moreel failliet van de Republikeinse partij bloot

Donald Trump tijdens een campagnerally in Greenville, juli 2019. Beeld AP
Donald Trump tijdens een campagnerally in Greenville, juli 2019.Beeld AP

Donald Trump houdt de Republikeinse partij nog steeds in gijzeling. Zoveel is duidelijk na de vrijspraak van de voormalige president in het impeachmentproces dit weekend. Slechts zeven van de 50 Republikeinen in de Senaat waagden het om Trump te veroordelen voor zijn ophitsende rol in de bestorming van het Capitool op 6 januari.

Hieruit kan geen andere conclusie worden getrokken dan dat de overige senatoren vooral hun eigen hachje probeerden te redden. Nu Trump niet van het politieke toneel is verbannen en mogelijk, al dan niet via zijn kinderen, een comeback nastreeft, zouden zij hun carrière wel kunnen vergeten als zij zich nu zouden distantiëren van de oud-president en diens trouwe aanhang. Alle mogelijke principes zijn opzijgeschoven voor het eigen belang.

Teleurgestelde democraten spraken dus niet ten onrechte van ‘lafheid’ en ‘hielenlikkerij’. Een president die leugens en complottheorieën verspreidt en aanzet tot geweld is een gevaar voor de democratie. En dat weten de Republikeinen óók, zo liet fractievoorzitter Mitch McConnell zelf achteraf weten, in zijn weinig omfloerste verklaring waarin hij repte over ‘een crescendo van valse verklaringen, complottheorieën en roekeloze overdrijving’ van een verslagen president.

Toch heeft de partij het niet aangedurfd om een andere koers te varen dan die van de losgeslagen oud-president. Blijkbaar is het vertrouwen dat de conservatieve Republikeinse partij van weleer ook zonder Trump en diens agressieve en ontwrichtende populisme nog bestaansrecht zou kunnen hebben, allang verdwenen. Wat resteert van de partij is politiek opportunisme en gebrek aan ruggengraat en integriteit. Kerntaken als de verdediging van de democratie en de rechtsstaat zijn bijzaak geworden in een totaal gepolariseerd politiek klimaat, waarin Republikeinen de Democraten elkaar alleen nog als aartsvijanden beschouwen, en elke vorm van samenwerking in het landsbelang wordt uitgesloten.

Het is nog maar de vraag of het imago van Donald Trump voldoende schade heeft opgelopen om terugkeer uit te sluiten. Wel is duidelijk dat de Republikeinse partij niet meer kan zonder Trump, tenzij gematigde krachten het fatsoen binnen het conservatisme weer weten terug te brengen. Maar dat lijkt een ijdele hoop.

Meer over