postuumMonnik Reginald Foster

De priester die het Latijnse woord voor fastfood bedacht is overleden

Reginald Foster was een Latin Lover, in de letterlijke zin van het woord. De 81-jarige priester en vurig pleitbezorger van de Latijnse taal overleed op Eerste Kerstdag aan de gevolgen van het coronavirus.

Hij diende vier pausen en was 's werelds bekendste Latinist. Reginald Foster, een monnik, overleed op 81-jarige leeftijd aan de gevolgen van corona.  Beeld REUTERS
Hij diende vier pausen en was 's werelds bekendste Latinist. Reginald Foster, een monnik, overleed op 81-jarige leeftijd aan de gevolgen van corona.Beeld REUTERS

Als zoon en kleinzoon van loodgieters uit Milwaukee leek Foster van jongs af aan voorbestemd voor hetzelfde pad. Totdat de 13-jarige Reggie zijn eerste lessen Latijn volgde en betoverd raakte door de ingenieuze taal. Hij besloot dat hij priester én Latinist wilde worden.

Veertig jaar lang, van 1969 tot zijn pensionering in 2009, werkte hij voor het Vaticaan als taalexpert en vertaler. Vrijwel elk officieel document ging door zijn handen, als hij het niet zelf geschreven had.

Hij tweette in het Latijn, sprak de taal op de radio, en zorgde ervoor dat de Vaticaanse pinautomaten een Latijnse optie kregen: ‘Inserito scidulam quaeso ut faciundam cognoscas rationem’, oftewel, ‘Stop het kaartje erin om de procedure te weten te komen die moet worden uitgevoerd.’

Zijn lobby voor het Latijn was van meet af aan een eenzame strijd, want in de jaren zestig had de katholieke kerk juist besloten dat priesters de mis voortaan in de lokale taal moesten houden, in een poging mensen naar de kerk te trekken.

Maar Foster hamerde niet op het Latijn uit conservatisme of elitarisme. Hij was overtuigd van het belang en doordrongen van liefde voor de taal. ‘Je kunt Sint Augustinus niet begrijpen in het Engels,’ zei hij in een interview. ‘Dat is alsof je Mozart luistert door een jukebox.’

Seks

‘Ze zijn geobsedeerd door seks hier,’ liet hij zich een andere keer ontvallen. ‘Dat hele abortus-gedoe.’ Zelf vond hij het belangrijker dat de paus het belang van het Latijn actief uitdroeg. Een hoop die onder Franciscus definitief vervlogen lijkt, want de huidige paus maakte zelfs een einde aan het Latijn als officiële taal voor het overleg van bisschoppen.

Foster was behalve Latinist ook leraar, en dan niet een van het zachtzinnige type. Hij waarschuwde zijn studenten: ‘Als je één domme fout maakt, ga je eruit.’ Daar stond tegenover dat hij weigerde om collegegeld te vragen voor zijn lessen. Dat principiële standpunt leidde zelfs tot een breuk met de pauselijke universiteit, waarna Foster zijn gratis lessen op andere locaties voortzette.

Hoeren

Het argument dat de oude taal te moeilijk was om te leren, veegde hij meteen terzijde, want als zeemannen, hoeren en pooiers het spraken in het antieke Rome, waarom zouden wij het dan niet kunnen? Als hij alleen was, zei Foster zijn gebeden het liefst naakt. ‘Ik ben een nudist. Als God dat niet leuk vindt, sorry.’

Hij mocht dan een monnik zijn, lid van de Karmelietenorde, zijn uitgebreide Latijnse vloeken waren berucht. Ze waren ook consistent met zijn didactische visie: Latijn moest je volgens Foster niet leren door rijtjes te drillen, maar door het te benaderen als een levende taal.

Om het Latijn actueel te houden, bedacht hij woorden voor moderne fenomenen, zoals spaceshuttle (reciprocans linter siderea), fastfood (victus acceleratus) of jazz. De muziekstijl doopte hij om tot ‘dissonantia absurda’, absurde dissonantie. Voor rock-’n-roll was hij milder: ‘musica titubantium’, oftewel, muziek van de wiebelenden.

Meer over