De pop-politicus is in opkomst

Live 8 toonde dat de rocksterren de rol van de politici deels hebben overgenomen. Maar ze beseffen soms wel gemakkelijk praten te hebben....

De cijfers zijn in elk geval indrukwekkend. Wereldwijd zonden 140 televisiestations beelden uit van de tien Live 8-concerten. De website van de organisatie registreerde 23 miljoen page views en er werden 26,4 miljoen steunboodschappen ontvangen.

Hyde Park, het epicentrum van het internationale popevenement, telde 210 duizend bezoekers, onder wie duizend VIP’s, die ieder 2000 euro voor hun ticket betaalden. Na afloop van de dertig optredens, waarvoor vijfhonderd microfoons in stelling waren gebracht, moest de reinigingsdienst van het park 150 ton vuil ruimen.

Was het inderdaad ‘de dag die de wereld veranderde’, zoals de Britse krant News of the World verkondigde? Aan massale bijeenkomsten heeft de wereld het afgelopen jaar geen gebrek gehad. In de Oekraïense hoofdstad Kiev bivakkeerde twee weken lang ruim een half miljoen mensen om de verkiezingsfraude van hun machthebbers aan de kaak te stellen, en met succes. Drie maanden geleden trokken in Rome twee miljoen gelovigen langs de baar van de overleden paus Johannes Paulus II.

Maar het is nauwelijks voorstelbaar dat enige politicus of geestelijk leider in staat zou zijn om op tien plekken in de wereld in totaal een miljoen mensen op de been te brengen voor een evenement dat in het teken staat van een uitgekauwd onderwerp als de armoede in Afrika. Anno 2005 zijn niet politici, maar popsterren de aangewezen gangmakers van zo’n grootscheepse solidariteitsactie.

Het omvangrijkste spektakel vond overigens niet plaats in Londen, maar in Philadelphia, waar een half miljoen mensen naar onder anderen Stevie Wonder, Alicia Keys en Bon Jovi kwamen luisteren. Dat was misschien niet helemaal toevallig. Philadelphia was ook de stad waar in oktober vorig jaar verreweg de grootste manifestatie van de Amerikaanse verkiezingscampagne plaatsvond. Ruim 80 duizend mensen verzamelden zich toen om te luisteren naar Bruce Springsteen en U2, die hun muzikale talenten in dienst stelden van de Democratisch presidentskandidaat John Kerry.

Dat optreden was een groot succes, waaraan Kerry echter, zoals bekend, slechts kortstondig plezier beleefde. Want hoewel Springsteen en U2 ook elders voor hem optraden, konden ze niet verhinderen dat president Bush op 2 november een duidelijke overwinning behaalde. Het toonde dat popsterren geestdrift kunnen wekken, zaken op de agenda kunnen zetten, maar de politiek niet naar hun hand kunnen zetten. Zeker niet als ze louter een zuiver geweten in de aanbieding hebben.

Zullen Bob Geldof en de zijnen ditmaal meer bordjes doen verhangen? Twintig jaar geleden haalden ze met hun Live Aid-concerten zo’n 120 miljoen euro op voor de slachtoffers van de Ethiopische hongersnood. Dat was geweldig, maar het bleek uiteindelijk een druppel op een gloeiende plaat. Tegen een vriend zou Geldof later zeggen dat hij tijdens een theevisite bij wijlen president Mitterrand meer voor Afrika had bereikt dan met de hele Live Aid-campagne.

Live 8 was dan ook veel politieker: ‘We willen rechtvaardigheid, geen liefdadigheid.’ Geldof schrok er ook niet voor terug zich te engageren met premier Blair en minister van Financiën Brown, die de komende G8-top hopen te bewegen de Afrikaanse schulden te schrappen.

Dat lokte uiteraard her en der kritiek uit. De Ierse schilder Kevin Sharkey, die aan tal van popsterren werk heeft verkocht, waarschuwde dat popsterren als Geldof zich voor het karretje van politici laten spannen en dat Afrika er uiteindelijk niets mee opschiet. Die politici zouden hen alleen gebruiken om een wit voetje te halen bij de jongere kiezers.

Maar Geldof en ook zijn kompaan Bono, de zanger van U2, lijken vooralsnog niet bevreesd vuile handen te maken. Ze beseffen dat popsterren soms ook makkelijk praten hebben. ‘Luister’, zei Bono vorig jaar tot het partijcongres van Labour, ‘ik weet wat voor indruk dit maakt: een rockzanger die op hoge toon eisen stelt waaraan anderen moeten voldoen, om vervolgens zelf naar het zonnige Zuid-Frankrijk te reizen. Ja, dat gebeurt. Wij dragen geen verantwoordelijkheid. Maar jullie wel. Daarom rekenen we toch op jullie.’

Meer over