De Peetmoeder

Thuiskomen in het moederland. Terugkeren naar het land waar je ouders je hebben grootgebracht. De Volkskrant reist mee naar Banner Elk, in het uiterste noordwesten van North-Carolina....

Louise Von Canon Holshouser (87), die Cherokee-bloed door haar aderen heeft stromen, is klein (hooguit 1.50 meter) en broos. Behalve haar ogen (staar) willen ook haar knieën niet echt meer. Toch worden die gebreken nog ruimschoots gecompenseerd door haar felheid, haar bitse humor en haar sterke wil. Kwaliteiten die er mede toe hebben bijgedragen dat ze van een jonge, onzekere biologiejuf uitgroeide tot de Peetmoeder van de grote en heterogene Amerikaanse familie.

Als zodanig is ze ook altijd de rots in de branding geweest voor haar nicht Susanna, die alweer jaren in Nederland woont en nu voor een paar dagen terug is in Banner Elk, het bergdorp van haar jeugd in North Carolina. Susanna (41) is het kind van de Oostenrijkse Claudia Winiewicz en de Amerikaan Jake Von Canon, Louise's halfbroer en het zwarte schaap van de Von Canons.

De twee leerden elkaar na de oorlogsjaren kennen in het door de geallieerden bezette Wenen. Claudia gaf er muziekles aan de Amerikaanse school, Jake vervulde er zijn dienstplicht als lid van de militaire politie. Hoewel de forse, donkerharige charmeur met de wilde plannen en de wat oudere bedachtzame, Europese intellectuele nauwelijks iets met elkaar gemeen hadden, liet Claudia zich er in 1956 toe overhalen met Jake te trouwen en naar North Carolina af te reizen.

Uit dat huwelijk werden kort na elkaar Susanna en Mike geboren, waarna het vervolgens stukliep toen echtgenoot Jake in een truckstop een blonde kelnerin ontmoette die met spoed zijn tweede vrouw moest worden. Nu, zes echtgenotes verder, woont de voormalige privé-detective en beroepsscharrelaar in een eenvoudige trailer op de prairie van Missouri. (Zeer tegen de zin van haar moeder zal Susanna hem tijdens deze reis nog gaan opzoeken.)

Na Jake's verdwijning zijn Claudia en haar twee peuters door tante Louise opgevangen. De deur van haar huis in Banner Elk stond altijd voor hen open, en de band tussen Susanna en haar hoogbejaarde tante is er onverbrekelijk door geworden.

Sinds de dood van haar man Bill in 1997, een metallurgist die ooit nog is onderscheiden voor zijn aandeel in de geheime productie van de eerste atoombom, leeft Louise Von Canon Holshouser (87) alleen op Von Canon Hill. Parkiet Petey, die in de achterkamer onafgebroken naar zijn eigen spiegelbeeld tuurt en tevens met 'leverproblemen' tobt, vormt Louise's enige vaste gezelschap. Want ofschoon haar halfzus Elizabeth in een schamel houten hutje direct achter de familieresidentie woont (ze heeft 'minder gelukkige keuzes' gemaakt in haar leven), is Louise er al vier jaar niet meer op bezoek geweest.

Liever brengt ze de dagen door te midden van vergeelde foto's en tussen de vele souvenirs en snuisterijen die de kasten en muren van de woning vullen. Er zijn de oude hillbilly-platen van Ray Hicks om te beluisteren. En er is natuurlijk de tv, waarop ze, voorzover de voortschrijdende staar dat nog toelaat, vooral de verrichtingen van golfspeler Tiger Woods volgt.

Susanna heeft de eerste dag van haar verblijf in Banner Elk besteed aan het ophalen van leukere herinneringen met Louise en haar nicht Linda (49). Aan de zomers bijvoorbeeld, waarin ze met Mike in het pretpark The Land of Oz op Beech Mountain werkte. Zij als Dorothy en hij verkleed als The Cowardly Lion. Ze weet nog dat in die jaren een piloot tegen de flanken van de berg crashte, die, toen hij middenin het land van Oz weer bij bewustzijn kwam, serieus geloofde dat hij in de hemel was beland.

Louise, op haar beurt, haalt de grote foto nog eens te voorschijn die haar vader, in de familie Mister Fred genoemd, vroeger eens voor zijn verjaardag van een van zijn vijf kinderen kreeg. Het is een idyllische opname van een grote schaapskudde die over een bergpas van de Blue Ridge Mountains wordt geleid.

Dezelfde dag dat hij de foto cadeau kreeg, had Mister Fred nog een plaatselijke kunstenares in de arm genomen om er 'verbeteringen' in te laten aanbrengen. De paar zwarte schapen die op de foto te zien waren, dienden met witte verf te worden geretoucheerd. 'In onze familie kómen geen zwarte schapen voor', zo luidde Mister Fred's argument voor die ingreep.

De volgende ochtend gaat Susanna naar Mike's laatste rustplaats in Banner Elk. Hij is in 1989 overleden aan de gevolgen van een nierziekte. Met een grote zak graszaad en een schop waarmee de harde, rode grond wat ruller wordt gemaakt, komt het graf in de staat waarin ze het weer voor een jaar durft achter te laten. 'Linda zal er in de herfst de tulpenbollen wel bij stoppen, hoor Mike', zegt Susanna tegen de broer die er niet meer is.

Wim de Jong

Morgen in deel 3: 'Een vinger in God's oog'.

Meer over