De pasperforatie

Mal octrooi, dit NL 1012460, op slimme perforaties om de echtheid van documenten te waarmerken. Niet omdat de techniek zo exotisch is of verbluffend slim, en ook niet omdat er een fascinerend menselijk drama achter de vinding schuilgaat....

Als er namelijk ergens stelselmatig geheimzinnig wordt gedaan over de manieren waarop je vervalsers te slim af kunt zijn, is het wel bij deze drukker van rijbewijzen en paspoorten in Haarlem, tegenwoordig eigendom van de Staatsdrukkerij. Al ziet iedereen rare bobbels en spiegelvlakken op zijn rijbewijs; zij zullen het hardnekkig ontkennen.

Maar in dit geval dus niet, erkent Jan van den Berg van het bedrijf, volgens het octrooi mede-uitvinder. Naast hem aan de speakerphone zit hoofd commercie Zwarts. Voor alle zekerheid.

Van den Berg: 'Je hebt als bedrijf een stuk eigen research en ontwikkeling in zo'n nieuwe techniek zitten. Dan wil je daar ook de rechten op hebben. Wij achten dit zo veilig, dat het best in het openbaar beschreven kan worden.'

Het punt, zegt hij, is dat het idee dat in het octrooi wordt beschreven, niet zomaar even is uit te voeren. Integendeel, daar zijn heel speciale machines voor nodig die in feite maar door één bedrijf ter wereld worden gemaakt: IAI in Veldhoven. En laten die nou mede-eigenaar zijn van het octrooi.

Dit Industrial Automation Integrators is al octrooihouder op tal van microperforatie-technieken die in de wereld van het document in opkomst zijn. Wie bijvoorbeeld de Zwitserse bankbiljetten tegen het licht houdt, ziet een keurig strak patroon van piepkleine gaatjes die door IAI zijn bedacht. Zie zoiets maar eens na te maken met een kleurencopier en een cocktailprikker.

Inmiddels gaat IAI nog een stapje verder. De gaatjes in de Zwitserse francs waren nog door en door. Maar dat hoeft helemaal niet. Ze kunnen, zo meldt het octrooi, ook beheerst tot elke gewenste diepte in het papier worden aangebracht. En desnoods zelfs schuin het papieroppervlak in.

Van den Berg: 'Op die manier wordt het mogelijk om gradaties in het gaatjespatroon aan te brengen waarmee je realistische beelden maakt. Een foto van de houder van het paspoort of identiteitsbewijs bijvoorbeeld.' Voor de schaduwfoto op de houderpagina van het huidige paspoort heeft Enschedé de benodigde digitale foto toch al.

Met ingang van 1 april, gaat de uitvinder verder, is de eerste microperforatie-foto zelfs al in omloop. Die is te vinden in de zogeheten Europese Verblijftitel, een bankpas-achtig identiteitsbewijs dat nieuw arriverende asielzoekers uitgereikt krijgen.

Maar dan is er opeens pr-man Zwarts van Enschedé/SDU. Of we beseffen dat het gezegde over het vreemdelingenpasje eigenlijk nog een beetje geheim is, wat asielzoekers ook mogen zien als ze hun pasje tegen het licht houden. Pas eind april, namelijk, wordt het document officieel gepresenteerd aan de pers. Door het ministerie van Justitie. 'Dan zou het wat onelegant zijn als u nu voor de muziek uit zou lopen.'

Meer over